Istota interpretacji:

Czy wpłacone wadium, które nie podlega zwrotowi stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodu?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W lutym 2010 r. Spółka dowiedziała się o organizowanym przetargu na udziały w Spółce Skarbu Państwa w ilości 85%. Pozostałą część udziałów mieli nadal zachować pracownicy wystawionej na sprzedaż Spółki Skarbu Państwa. Termin do przystąpienia do przetargu i jednocześnie wpłaty wadium upływał 5 marca 2010 r. Spółka wpłaciła w dniu 4 marca 2010 r., czyli w ww. terminie, wadium i stanęła do przetargu. Dnia 24 marca 2010 r. Spółka została poinformowana, iż jej oferta była najkorzystniejsza i że wygrała przetarg. Od tego dnia ciążył na Spółce obowiązek czasowy (60 dni) na przekazanie pozostałej części oferowanej kwoty za udziały (czyli kwoty oferowanej minus wadium) i zawarcie umowy kupna udziałów ww. Spółki Skarbu Państwa. Termin zawarcia umowy i wpłaty upływał dnia 17 maja 2010 r. Niestety z przyczyn od Spółki niezależnych, bank w ostatniej chwili odmówił udzielenia kredytu na ww. transakcję, Spółka nie wpłaciła pozostałej kwoty i nie zawarła umowy sprzedaży. W dniu 26 maja 2010 r. Spółka otrzymała pismo z Ministerstwa Skarbu Państwa informujące, iż z powodu niedotrzymania terminu wniesione wadium nie podlega zwrotowi.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy wpłacone wadium, które nie podlega zwrotowi stanowi dla Spółki koszt uzyskania przychodu...

Zdaniem Spółki, w związku z tym, iż przystąpienie do przetargu i zakup udziałów miało poszerzyć teren i asortyment działalności Spółki, planowany zakup miał ścisły związek z prowadzoną działalnością i generowałby dodatkowe przychody. Przyczyną ostatecznego niezrealizowania umowy był tylko i wyłącznie brak środków na dokonanie wpłaty. Bank wycofał się z kredytowania na dwa dni przed upływem terminu wpłaty, co uniemożliwiało zorganizowanie potrzebnej kwoty w inny sposób.

Ponieważ brak finalizacji umowy nie był przez Spółkę zawiniony, jej zdaniem, wpłacone wadium, które nie podlega zwrotowi stanowi koszt uzyskania przychodu.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 (…). Stosownie do tych uregulowań, podatnik ma możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod tym jednak warunkiem, iż wykaże ich związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:

• został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,
• jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
• pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
• poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
• został właściwie udokumentowany,
• nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
  
  

Zatem za koszty uzyskania przychodów należy uznać wszelkie wydatki, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, tj. wymienionych w negatywnym katalogu wydatków nie uznawanych za koszty uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo – skutkowym z przychodami.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 56 ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów strat (kosztów) powstałych w wyniku utraty dokonanych przedpłat (zaliczek, zadatków) w związku z niewykonaniem umowy. Zatem utrata wręczonej przedpłaty (zaliczki, zadatku) powoduje, że powstała w ten sposób strata nie będzie zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. Ze względów ekonomicznych utracona przedpłata jest stratą uznawaną przez prawo bilansowe (tj. obciąża majątek podatnika), jednak na gruncie prawa podatkowego strata powstała w wyniku utraty zaliczki w związku z niewykonaniem umowy nie stanowi kosztu uzyskania przychodów, ponieważ została wprost wymieniona w katalogu zawartym w art. 16 ust. 1 ustawy.

Zadatek i wadium są zdefiniowane odpowiednio w art. 394 i art. 704 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z brzmieniem art. 394 ww. Kodeksu, w braku odmiennego zastrzeżenia umownego albo zwyczaju zadatek dany przy zawarciu umowy ma to znaczenie, że w razie niewykonania umowy przez jedną ze stron druga strona może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić i otrzymany zadatek zachować, a jeżeli sama go dała, może żądać sumy dwukrotnie wyższej. W razie wykonania umowy zadatek ulega zaliczeniu na poczet świadczenia strony, która go dała; jeżeli zaliczenie nie jest możliwe, zadatek ulega zwrotowi. W razie rozwiązania umowy zadatek powinien być zwrócony, a obowiązek zapłaty sumy dwukrotnie wyższej odpada. To samo dotyczy wypadku, gdy niewykonanie umowy nastąpiło wskutek okoliczności, za które żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności albo za które ponoszą odpowiedzialność obie strony.

Zgodnie z art. 704 ww. Kodeksu, w warunkach aukcji albo przetargu można zastrzec, że przystępujący do aukcji albo przetargu powinien, pod rygorem niedopuszczenia do nich, wpłacić organizatorowi określoną sumę albo ustanowić odpowiednie zabezpieczenie jej zapłaty (wadium). Jeżeli uczestnik aukcji albo przetargu, mimo wyboru jego oferty, uchyla się od zawarcia umowy, której ważność zależy od spełnienia szczególnych wymagań przewidzianych w ustawie, organizator aukcji albo przetargu może pobraną sumę zachować albo dochodzić zaspokojenia z przedmiotu zabezpieczenia. W pozostałych wypadkach zapłacone wadium należy niezwłocznie zwrócić, a ustanowione zabezpieczenie wygasa. Jeżeli organizator aukcji albo przetargu uchyla się od zawarcia umowy, ich uczestnik, którego oferta została wybrana, może żądać zapłaty podwójnego wadium albo naprawienia szkody.

Instytucje zadatku i wadium mają ten sam cel - służą zabezpieczeniu interesów obu stron umowy gdyż ich celem jest w istocie niejako nakłonienie stron do jej zawarcia. Dzięki nim każda ze stron zabezpiecza się na wypadek uchylania się od zawarcia umowy przez drugą stronę. Strona która nie wykona swojego zobowiązania traci wpłacony zadatek (wadium). Z uwagi na powyższy charakter obu instytucji zasadne jest objęcie regulacją zawartą w cytowanym powyżej art. 16 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych również przedpłat uiszczonych tytułem wadium.

W przedstawionym stanie faktycznym kwota, którą Spółka wydała w związku z planowanym zakupem udziałów w Spółce Skarbu Państwa, o jakich mowa we wniosku, stanowi dla niej uszczerbek majątkowy (związany z jej utratą) powstały w wyniku niewykonania umowy. W przedmiotowej sprawie nie jest przy tym istotne z jakich przyczyn i czyjej winy nastąpiło niewykonanie umowy. Zatem kwota wpłacona sprzedającemu tytułem wadium, która w związku z wygranym przetargiem została zarachowana na poczet ceny sprzedaży, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 56 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie może stanowić kosztu uzyskania przychodów.

Biorąc powyższe pod uwagę, stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 31 maja 2010 r. należy uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.