Pytanie:

Czy ryczałtową opłatę w kwocie 712.000,00 zł, poniesioną na podstawie porozumienia na rzecz Stowarzyszenia ZAIKS, tytułem wynagrodzeń autorskich za reemisję w sieciach kablowych programów audiowizualnych za okres 1 maja 2003r. do dnia 31 grudnia 2006r. oraz opłatę w wysokości 23.000,00 zł tytułem pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa prawnego można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia?

30.05.2007r. wpłynął do organu podatkowego wniosek Podatnika o udzielenie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Spółka w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się świadczeniem usług telewizji kablowej. W związku z reemisją w sieci kablowej programów telewizyjnych i radiowych zgodnie z ustawą o prawach autorskich, jest ona zobowiązana do wnoszenia opłaty za korzystanie z majątkowych praw autorskich i pokrewnych, związanych z eksploatacją utworów audiowizualnych.

Wynagrodzenie z tego tytułu Wnioskodawca wnosi do organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, w ramach podpisanej umowy ze Stowarzyszeniem Autorów ZAIKS. Zgodnie z umową, wynagrodzenie wynosiło 3,5% przychodów uzyskiwanych z abonamentów z tytułu świadczenia usług telewizji kablowej.

W dniu 15 stycznia 2003r. Spółka wypowiedziała umowę zawartą z ZAIKS-em, która przestała obowiązywać 30 kwietnia 2003r. Wypowiadając umowę Spółka nie kwestionowała prawa ZAIKS-u do wynagrodzenia z tytułu praw autorskich i pokrewnych, ale w obniżonej wysokości 0,3% przychodów z abonamentów z tytułu świadczenia usług telewizji kablowej, zaliczając te opłaty w ciężar kosztów podatkowych z datą poniesienia.

Stowarzyszenie Autorów ZAIKS oraz Wnioskodawca byli stronami w postępowaniach sądowych przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu - z powództwa ZAIKS o zapłatę kwoty 500.470,10 zł wraz z odsetkami i kosztami postępowania (w dniu 28 lutego 2007r., jak wskazuje Podatnik, zawarto ugodę sądową).

W dniu 22 lutego 2007r. Wnioskodawca zawarł ze stowarzyszeniem ZAIKS porozumienie, w którym obie strony zobowiązują się do zawarcia ugody przed Sądem. Spółka zobowiązała się również do zapłaty kwoty 712.000,00 zł tytułem wynagrodzeń autorskich za reemisję programów audiowizualnych w sieciach kablowych (płatność następować ma w ratach) oraz zapłaty 23.000,00 zł tytułem pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa prawnego.

Mając na uwadze przedstawiony powyżej stan faktyczny, Wnioskodawca zwrócił się o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy ryczałtową opłatę w kwocie 712.000,00 zł, poniesioną na podstawie porozumienia na rzecz Stowarzyszenia ZAIKS, tytułem wynagrodzeń autorskich za reemisję w sieciach kablowych programów audiowizualnych za okres 1 maja 2003r. do dnia 31 grudnia 2006r. oraz opłatę w wysokości 23.000,00 zł tytułem pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa prawnego można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia?

Zdaniem Wnioskującej, w przedstawionym stanie faktycznym ryczałtową opłatę w kwocie 712.000,00 zł poniesioną na podstawie porozumienia na rzecz Stowarzyszenia ZAIKS tytułem wynagrodzeń autorskich za reemisję w sieciach kablowych za okres od 1 maja 2003r. do dnia 31 grudnia 2006r. oraz opłatę w wysokości 23.000,00 zł tytułem pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa prawnego, Spółka winna zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia.

Wnioskodawca wskazuje, iż zgodnie z art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącane w dacie ich poniesienia. Ustawodawca wprowadził do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych pojęcie kosztów bezpośrednich oraz kosztów innych niż koszty bezpośrednie, nie podając w ustawie ich definicji. Należałoby w związku z powyższym, w opinii Spółki, odwołać się do literatury z rachunkowości.

Zdaniem Wnioskodawcy, koszty bezpośrednie to koszty, które na podstawie dokumentów źródłowych mogą być przydzielone do określonych produktów/usług. Natomiast koszty pośrednie to koszty, których nie da się bezpośrednio przypisać do produktów bądź rodzajów działalności. Przykładem są koszty wydziałowe, koszty ogólne. W przekonaniu Wnioskodawcy, opłata na rzecz stowarzyszenia ZAIKS naliczana docelowo jako określony procent uzyskanych przychodów nie jest kosztem bezpośrednim, gdyż nie jest podstawą do kalkulacji określonego abonamentu. Wręcz przeciwnie, to wysokość przychodów generuje wysokość opłaty. Jest to opłata wynikająca z przepisów prawa i jest typowym kosztem ogólnym.

W sprawie, która przedstawiona jest w stanie faktycznym, kwota opłaty na rzecz stowarzyszenia ZAIKS została w ogóle naliczona ryczałtowo za poprzednie okresy, gdzie sposób naliczenia opłat był przedmiotem sporu. Naliczona ryczałtowo opłata miała na celu zaspokojenie roszczeń Stowarzyszenia ZAIKS za okres objęty sporem. Również kwota 23.000,00 zł zapłacona tytułem pokrycia kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa prawnego, zdaniem Podatnika, nie jest kosztem bezpośrednim.

Spółka podnosi, iż zdanie drugie art. 15 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazuje, że jeżeli koszty inne niż bezpośrednie dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, to w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Zdaniem Wnioskodawcy, ta część przepisów nie ma zastosowania do przedstawionego stanu faktycznego, gdyż wskazuje rozwiązanie do przypadków, gdy poniesiony wydatek dotyczy okresu przyszłego.

Ustosunkowując się do przedstawionej powyżej kwestii, stwierdza się co następuje:

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 (...).

Kosztem uzyskania przychodów są zatem wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki, których celem jest zarówno osiągnięcie przychodów, zabezpieczenie albo zachowanie źródła przychodów i to zarówno w zakresie kosztów bezpośrednich, jak i pośrednich, związanych z uzyskiwanymi przychodami - o ile nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy podatkowej.

Odnosząc się do momentu zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów podatkowych, wskazać należy, iż zgodnie z regulacją przepisu art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c.

Stosownie zaś do art. 15 ust. 4d ustawy podatkowej, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Jeżeli koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą.

Za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, zgodnie z art. 15 ust. 4e ustawy podatkowej, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Ustalając zatem moment uznania danego wydatku za koszt podatkowy, rozstrzygnąć należy, czy istnieje możliwość powiązania tego wydatku z przychodem osiągniętym w roku podatkowym. Podatnik może bowiem ponosić koszty, które bezpośrednio wiążą się z konkretnymi przychodami osiągniętymi w roku podatkowym - przy czym Podatnik musi dysponować wiedzą, popartą materiałem dowodowym (konkretną dokumentacją), iż występuje powiązanie określonego kosztu ze wskazanym przychodem - lub też może ponosić koszty mające jedynie pośredni wpływ na osiągane przez podatnika przychody.

W opinii organu podatkowego, w przedstawionych okolicznościach faktycznych, przy uwzględnieniu przywołanych unormowań ustawy podatkowej, Podatnik nie ma możliwości uznania wydatków tytułem wynagrodzeń autorskich za reemisję programów audiowizualnych w sieciach kablowych oraz pokrycia kosztów sądowych i kosztów zastępstwa prawnego, za bezpośredni koszt uzyskania konkretnych przychodów. Zauważyć bowiem należy, iż bez stosowania skomplikowanych kluczy obliczeniowych Spółka nie jest w stanie wskazać rzeczywistej wysokości kosztu z tytułu przedstawionych powyżej wydatków, obciążającej konkretny przychód podatkowy - uzyskany z abonamentów z tytułu świadczenia usług telewizji kablowej.

Zgodzić się również należy z poglądem Wnioskodawcy, iż w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania zdanie drugie przytoczonego powyżej art. 15 ust. 4d ustawy podatkowej. Konstrukcja analizowanego przepisu przesądza bowiem o tym, iż znajduje on zastosowanie, tylko wtedy, gdy poniesiony wydatek dotyczy nie tylko roku podatkowego, w którym został poniesiony, ale również okresów przyszłych.

W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż poniesione przez Wnioskodawcę wydatki, jako koszty pośrednie uzyskania przychodów, powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w całości w dacie ich poniesienia.

Organ podatkowy wskazuje ponadto, iż w przedmiotowej interpretacji ustosunkowuje się wyłącznie do argumentacji i stanu faktycznego zawartych w piśmie Wnioskodawcy. Regulacje art. 14a-14d ustawy Ordynacja podatkowa nie przewidują bowiem prowadzenia postępowania dowodowego w sprawach o interpretację przepisów prawa podatkowego.

Przedmiotowa interpretacja co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia tego zdarzenia.