Pytanie:

Czy odsetki od pożyczki udzielonej przez współmałżonka udziałowca pozostającego z nim we wspólnocie majątkowej podlegają ograniczeniom co do możliwości ich zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 60 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Spółka wnosi o wyjaśnienie, co do zakresu zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 60 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w przypadku jeśli saldo pożyczki przekracza trzykrotność kapitału zakładowego Spółki - czy odsetki od części pożyczki przekraczających tę wartość stanowią koszty uzyskania przychodów?

Zdaniem Podatnika, odsetki od pożyczki udzielonej przez współmałżonka udziałowca pozostającego z nim we wspólnocie majątkowej nie podlegają ograniczeniom co do możliwości ich zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów niezależnie od faktu, czy przekraczają trzykrotność kapitału zakładowego.

Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie podziela stanowisko Spółki wyrażone we wniosku.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654. z póź. zm.) - dalej u.p.d.o.p. - kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Podatnik ma możliwość odliczenia od przychodów kosztów ich uzyskania, pod tym jednak warunkiem, że mają one bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma, bądź też może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Warunkiem zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów jest również to, aby dany wydatek nie był zawarty w katalogu wydatków wymienionych w art. 16, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Stosownie natomiast do art. 16 ust. 1 pkt 60 w/w ustawy nie uważa się za koszt uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza), osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek.

Z treści przytoczonego przepisu wynika jasno, że kosztem podatkowym nie mogą być odsetki od pożyczek lub kredytów udzielonych spółce przez:

• udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, albo

• udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki.

Jeżeli więc pożyczkodawcą nie jest udziałowiec Spółki, lecz małżonek tego udziałowca będącego osobą fizyczną, to nie dochodzi do spełnienia przesłanek zawartych w wyżej cytowanym przepisie. Bez znaczenia pozostaje tu fakt pozostawania małżonków we wspólnocie majątkowej, ani też fakt, że pożyczkodawca wchodzi w skład zarządu Spółki. W związku z tym Spółka ma prawo zaliczać do kosztów uzyskania przychodów, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zapłacone odsetki od pożyczki udzielonej przez współmałżonka udziałowca pozostającego z nim we wspólnocie majątkowej niezależnie od faktu, czy przekraczają trzykrotność kapitału zakładowego, pod warunkiem spełnienia ogólnych przesłanek wynikających z art. 15 ust. 1 w/w ustawy.

Należy jednak mieć na uwadze, że organy podatkowe lub organy kontroli skarbowej w prowadzonych postępowaniach podatkowych mają prawo oceniać istotną treść umów i ich wpływ na obowiązki podatkowe. W przypadku stwierdzenia, że treść tych umów ma na celu jedynie obejście przepisów prawa podatkowego - mogą pomijać te postanowienia jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Jednakże może to nastąpić w wyniku prowadzonych postępowań podatkowych z zachowaniem procedur określonych stosownymi przepisami, nie jest zaś przedmiotem rozpatrywania w trybie art. 14a Ordynacji podatkowej - choćby z powodu konieczności wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Należy również dodać, że ze względu na osobę pożyczkodawcy (członek zarządu) Spółka powinna przy ustalaniu wysokości odsetek należnych od pożyczek i kredytów brać pod uwagę treść art. 11 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych- tj. generalnie ustalać wysokość odsetek według wartości rynkowych.

W związku z powyższym Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie postanowił jak w sentencji.

Niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia opisanych zdarzeń i jest aktualna do czasu zmiany stanu prawnego lub stanu faktycznego przedstawionego przez pytającego. Organ podatkowy nie ma obowiązku informowania Podatnika o takiej zmianie.Zgodnie z treścią art. 14b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przedmiotowa interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, płatnika lub inkasenta, wiąże natomiast właściwe organy podatkowe i organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia w drodze decyzji w trybie określonym w art. 14b § 5 w/w ustawy.