Pytanie:

Pytanie podatnika Czy zgodnie z regułą ogólną wyrażoną w art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 21 poz. 86, z póżn. zm.) koszty poniesione w związku z zapłatą "odstępnego" za rezygnację przez Royal z prowadzenia działalności gospodarczej w tych supermarketach i spowodowania pozyskania tych lokalizacji przez Spółkę powinny być jednorazowo zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie jego poniesienia?

Pytanie podatnika: Czy zgodnie z regułą ogólną wyrażoną w art. 15 ust. 1 oraz art. 15 ust. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 21 poz. 86, z póżn. zm.) koszty poniesione w związku z zapłatą "odstępnego" za rezygnację przez Royal z prowadzenia działalności gospodarczej w tych supermarketach i spowodowania pozyskania tych lokalizacji przez Spółkę powinny być jednorazowo zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w momencie jego poniesienia?

Stanowisko podatnika: Wydatek poniesiony został w związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą, a także w celu uzyskania uprawnień z tytułu najmu lokalu atrakcyjnego pod względem handlowym w szczególności ze względu na swoją lokalizację. Dzięki temu Spółka rozpocznie działalność handlową w miejscach, które zapewniają przepływ dużej liczby potencjalnych klientów, są znane wśród potencjalnych i stałych klientów. W związku z tym, wydatek na "odstępne" powinien zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.Z punku widzenia A roszczenie o zapłatę "odstępnego" jest również jak najbardziej zasadne, gdyż pragnie uzyskać przynajmniej częściową rekompensatę utraty potencjalnych przychodów, jakie mógłby uzyskać, gdyby korzystał z nieruchomości i prowadził w niej swoją działalność gospodarczą.Jednocześnie Spółka pragnie zaznaczyć, że potencjalny przychód, jaki może uzyskać w związku z prowadzeniem działalności w wynajmowanym lokalu nie jest bezpośrednio związany z zapłatą przedmiotowego "odstępnego", wobec czego koszt ten powinien być potrącony jednorazowo w momencie, w którym został poniesiony.Stanowisko swe Spółka wywodzi z faktu, że w myśl powoływanego art. 15 ust. 4 "koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku, którego dotyczą", co oznacza, że zgodnie z utrwaloną praktyką orzeczniczą, że jeśli nie istnieje bezpośrednie powiązanie kosztów z przychodem, za rok, "którego dotyczą" nie mogą zostać one potrącone w roku, w którym powstał przychód, ale będą potrącone w roku, w którym zostały poniesione (por. wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 23 września 2002 r., I SA/Ka 1400/2001; Rachunkowość - Poradnik praktyczny 2003/5 str. 43). Z takiego założenia wyszedł właśnie NSA, który w jednym ze swych wyroków stwierdził, że zasada określona w art. 15 ust. 4 nie ma zastosowania do kosztów, które pozostają jedynie w pośrednim związku z przychodami (wyrok NSA - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 26 kwietnia 2002 L, I SA/Wr 2737/99; Orzecznictwo Podatkowe - Przegląd 2003/2 str. 46).Niewątpliwie kwota "odstępnego" za odstąpienie atrakcyjnego pod względem handlowym lokalu nie wiąże się bezpośrednio z uzyskaniem przez Spółkę przychodu w kolejnych latach wynajmowania lokalu, gdyż to nie wynajmowanie od kogoś lokalu przynosi przychód, lecz np. sprzedaż towarów lub świadczenie usług w takim lokalu i dopiero koszty związane z taką działalnością mogą być potrącone z przychodami w roku, w którym stały się należne - czyli w "roku, którego dotyczą". Potwierdza to także stanowisko Lubelskiego Urzędu Skarbowego, jakie wyraził w podobnym stanie faktycznym w interpretacji z dnia 6 sierpnia 2004 r. (PD.423-60/04) oraz stanowisko Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu wyrażone w interpretacji z dnia 21 stycznia 2005 r. (ZD/423-304/04).

Odnosząc się do przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Kwestia odstępnego została uregulowana w ustawie z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16 poz. 93 z późn zm.). Przez odstępne rozumie się uzgodniona prze strony kwotę pieniężną od której uzależniają one ? w odrębnym zastrzeżeniu umownym ? możność skorzystania z umownego prawa odstąpienia. Prawo to podlega wymaganiom przewidzianym w art. 395 § 1 k.c., odstępne, bowiem stanowi jedynie kwalifikowaną postać umownego prawa odstąpienia.Odstępne może być zastrzeżone w każdej umowie ? na rzecz albo jednej albo każdej ze stron.W razie, gdy zastrzeżono umowne prawo odstąpienia, a równocześnie dany został zadatek można domniemywać, że zamiarem stron było nadać zadatkowi charakter odstępnego(W. Czachórski: Zobowiązania, s 130), chyba że strony wyraźnie uzgodniły inaczej. Odstępne może być uzależnione od warunku np. nienależytego wykonania umowy.

Sama konstrukcja kosztów uzyskania przychodów, określona została w art. 15 ust 1 ustawy z dnia 15.02.1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz. U. z 2000 Nr 54 poz. 654 z późn. zm.) ? oparta jest ona na generalnej zasadzie, która stanowi, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust 1. Ustawodawca wskazuje, że odróżnia ?cel działania? i ?skutek działania?. Przez cel rozumie dążenie do osiągnięcia jakiegoś stanu rzeczy (w tym przypadku jest to osiągnięcie przychodu), a skutek jako następstwo działań podjętych przez podatnika. Nie można oczekiwać, że każde ?celowe? działania podatnika dotyczące poniesionych kosztów każdorazowo przyniosą zakładane i pożądane następstwo, tj. przychód podatkowy. W związku z tym, że przepis art. 15 ust. 1 zawiera bardzo ogólne i pojemne określenie kosztów uzyskania przychodów, w szczególności nie wymaga, aby poniesiony w celu osiągnięcia przychodu wydatek w każdym przypadku skutkował uzyskaniem lub zwiększeniem przychodu proporcjonalnie do wielkości tych kosztów. Takie sformułowanie przepisu ma istotne znaczenie przy rozpatrywaniu pojęcia kosztów, bowiem czym innym jest ?cel? działania, a czym innym ?skutek?. Z tych też powodów brak skutku, tj. przychodu, nie dyskwalifikuje wydatku jako kosztu poniesionego w celu osiągnięcia przychodu. Istotne jest przede wszystkim to, czy działanie podatnika ma przymiot ?celowości?. Każde działanie podjęte przez podatnika będzie spełniało ustawowe kryterium ?celowości?, jeżeli na podstawie dostępnej mu wiedzy o związkach przyczynowych może zasadnie uznać, że poniesiony koszt jest w stanie przynieść oczekiwane następstwo (przychód). A zatem, poniesiony koszt z całą pewnością nie ma charakteru zbędnego wydatku, ale wydatku podporządkowanego osiągnięciu przychodu. Istotne jest, zatem to, by przy ponoszeniu wydatków wylegitymować się działaniem ?celowym?, które jest zbieżne z pojęciem działania ?racjonalnego?. Przy kwalifikowaniu wydatku jako kosztu uzyskania przychodów decyduje przede wszystkim jego przeznaczenie (celowość), a nie wyłącznie skuteczność. Przychód podatkowy jest, bowiem celem, ku któremu zmierzają działania podjęte przez podatnika (ponoszone wydatki) i nie może być traktowany jako ich bezwarunkowe następstwo.

Zaliczanie do kosztów uzyskania przychodu wydatku w postaci "odstępnego" możliwe jest po spełnieniu przesłanek zawartych w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych, a mianowicie poniesienie kosztu miało lub mogło mieć wpływ na wysokość uzyskanego przychodu.

Zgodnie z art. 15 ust 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych koszty uzyskania przychodów są potrącalne tylko w tym roku podatkowym, którego dotyczą, tj. są potrącalne także koszty uzyskania poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy, lecz dotyczące przychodów roku podatkowego oraz określone, co do rodzaju i kwoty koszty uzyskania, które zostały zarachowane, chociaż ich jeszcze nie poniesiono, jeżeli odnoszą się do przychodów danego roku podatkowego chyba, że ich zarachowanie nie było możliwe; w tym przypadku są one potrącalne w roku, w którym zostały poniesione. Reasumując powyższe należy stwierdzić, ze skoro podatnik wstąpił w prawa i obowiązki wynajmującego oraz wykorzystuje opisany w stanie faktycznym lokal i został zobowiązany tytułem odstępnego do zapłaty kwoty ? to wydatek ten stanowi koszt uzyskania przychodów w dacie jego poniesienia.Organ podatkowy nie dokonywał oceny dokumentacji związanej z przedmiotowym kosztem.Udzielona interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14 b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej niniejsza interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, płatnika, inkasenta natomiast wiąże organy podatkowe i organy kontroli skarbowej właściwe dla wnioskodawcy? do czasu jej zmiany lub uchylenia. Na niniejsze postanowienie zgodnie z art. 236 w związku z art. 14 a § 4 Ordynacji podatkowej służy prawo wniesienia zażalenia do Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie za pośrednictwem Naczelnika Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie w terminie 7 dni od daty jego otrzymania.