Pytanie:

Towarzystwo jest komunalną osobą prawną - spółką z o.o., której jedynym wspólnikiem jest Gmina. Dochody Towarzystwa są przedmiotowo zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 17 pkt 1 ust. 4j ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Towarzystwo wybudowało w 2003 roku lokal użytkowy ( w stanie surowym) od wartości którego zapłacony został podatek dochodowy. W 2004 roku została zawarta umowa najmu na ten lokal. Najemca zobowiązał się ponieść koszty przystosowania lokalu do prowadzonej działalności gospodarczej, a Towarzystwu będzie zwracał poniesione nakłady w postaci rozliczenia w części czynszu należnego od najemcy w okresach miesięcznych aż do zrównoważenia poniesionych nakładów. Towarzystwo będzie wystawiało co miesiąc faktury za wynajem, a najemca nie będzie płacił za czynsz do czasu wyczerpania kwot poniesionychnakładów. Najemca rozpoczyna działalność od miesiąca listopada 2004 roku i od tego miesiąca następować będzie rozliczanie poniesionych nakładów. Czy zwrot nakładów poniesionych przez przyszłego najemcę na adaptację lokalu użytkowego na rzecz tego najemcy korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4j i pkt 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i w którym momencie - w przypadku nie korzystania z tego zwolnienia - powstaje obowiązek podatkowy, czy w momencie przekazania nakładów przez najemcę czy w momencie faktycznie ponoszonych wydatków z dochodu korzystającego wcześniej ze zwolnienia?

W oparciu o przepisy art. 5 ustawy z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. z 2003 r. Nr 202, poz. 1957) zwolnienie o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4j stosuje się do dnia 31 grudnia 2004 r. Stosownie do postanowień art. 17 ust. 1 pkt 4j ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) dochody towarzystw budownictwa społecznego uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi i z innych źródeł przychodów - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych oraz na budowę mieszkań na wynajem korzystają ze zwolnienie od podatku dochodowego. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 1b zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4-8 ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tych przepisach, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków nie stanowiących kosztu uzyskania przychodów. Zwolnienie podatkowe przewidziane w art. 17 ust. 1 pkt 4j ww. ustawy ma charakter przedmiotowy. A zatem, jeżeli dochody Towarzystwa pochodzące z innych źródeł spełniają przesłanki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4j i art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to wówczas korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego w przeciwnym przypadku winny być opodatkowane na zasadach ogólnych. Zgodnie z brzmieniem art. 12 ust. 3c cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych za przychody z tytułu umów najmu, dzierżawy, leasingu lub innych umów o podobnym charakterze uważa się przychody należne określone na dzień , w którym należności wynikające z tych umów stają się wymagalne. Nakłady na modernizację lokalu użytkowego nie podlegają zwolnieniu określonemu w art. 17 ust. 1 pkt 4j ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), gdyż nie są to wydatki na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych oraz na budowę mieszkań na wynajem. Postanowienia przepisów art. 17 ust. 1b cytowanej ustawy nie mają tu zastosowania, gdyż nie jest to nabycie środków trwałych służących bezpośrednio realizacji celów statutowych. A zatem w przypadku nie korzystania ww. nakładów ze zwolnienia, obowiązek podatkowy powstaje w chwili wymagalności płatności czynszu.