Pytanie:

Zapytanie dotyczy rozstrzygnięcia kwestii czy w przypadku umorzenia przez Bank podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą odsetek od kredytu powstanie u tego podmiotu przychód?

Zawarcie ugody pomiędzy Bankiem a dłużnikiem następuje w formie pisemnej umowy, która zawiera w szczególności m.in.:
- zobowiązanie dłużnika do spłaty wierzytelności objętej umową (ustalony zostaje nowy harmonogram spłat określający wysokość rat kapitałowych i odsetek naliczonych do dnia zawarcia umowy oraz terminy ich płatności),
- zasady zarachowania dokonywanych przez dłużników wpłat (zmianie ulega kolejność zarachowania wpłat, tzn. koszty, kapitał, odsetki),
- zasady oprocentowania i warunki jego zmiany (w okresie obowiązywania umowy może być stosowane oprocentowanie przewidziane dla kredytów ze zmienną stopą oprocentowania),
- sposób dokonywania przez Bank kontroli realizacji warunków umowy,
- klauzulę, że redukcja części wierzytelności jest warunkowa i zależy od wywiązywania się dłużnika z warunków umowy (deklaracja dot. redukcji zadłużenia skutkuje umorzeniem określonej kwoty odsetek skapitalizowanych bądź naliczonych dnia zawarcia umowy ugody),
- wskazanie prawa Banku do rozwiązania umowy ze skutkiem natychmiastowym w przypadku naruszenia przez dłużnika jej postanowień.

Konsekwencją zawarcia umowy ugody jest zatem porozumienie, w którym dłużnik akceptuje warunki umowy, w tym także zwolnienie z długu.

Zapytanie dotyczy rozstrzygnięcia kwestii czy w przypadku umorzenia przez Bank podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą odsetek od kredytu powstanie u tego podmiotu przychód.

Zdaniem Banku jedynie umorzone skapitalizowane odsetki od kredytu stanowią dla dłużnika, tj. kredytobiorcy - przychód podlegający opodatkowaniu, natomiast w przypadku umorzenia naliczonych a niewypłaconych odsetek przychód nie powstanie.

Po zapoznaniu się z przedstawionym przez Spółkę stanem faktycznym, Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego potwierdza stanowisko Podatnika.

W przedmiocie skutków podatkowych, jakie wywołuje nienaliczenie lub umorzenie odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia wypowiedziało się Ministerstwo Finansów w piśmie z dnia 13.01.1999 r. sygn. PB3-5912-722-604/HS/98. Zgodnie z zaprezentowanym stanowiskiem "(...) odsetki od należności, w tym od udzielonych kredytów i pożyczek, naliczone, lecz nie otrzymane zgodnie z warunkami umowy, nie stanowią u wierzyciela przychodów. Odsetki takie są przychodami w dacie faktycznego otrzymania i odpowiednio w tej samej dacie zapłacone przez dłużnika są jego kosztami uzyskania przychodów. Oznacza to, że podjęte przez strony umowy decyzje odnośnie odsetek nie zapłaconych o ich umorzeniu, odroczeniu terminów płatności odsetek (prolongowaniu), obniżeniu oprocentowania, całkowitym lub częściowym zaniechaniu naliczania odsetek zarówno u wierzyciela, jak i dłużnika są podatkowo obojętne, chyba że zachodzą okoliczności określone w art. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych. Odsetki skapitalizowane (tj. takie odsetki od należności, które analogicznie jak należność główna stanowią podstawę ustalania odsetek) są u wierzyciela przychodem w każdorazowej dacie ich kapitalizacji dokonanej zgodnie z warunkami umów zawieranych przez kontrahentów i drugostronnie u dłużników w tej samej dacie kapitalizacji są kosztem uzyskania przychodów.

Przy ewentualnej restrukturyzacji części wierzytelności z tytułu odsetek skapitalizowanych poprzez ich umorzenie, czyli zwolnienie dłużnika z długu dokonane stosownie do art. 508 Kodeksu cywilnego, ma miejsce wygaśnięcie zobowiązania, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje. Wówczas, w dacie umorzenia odsetek skapitalizowanych na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 44 i w związku z art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, u wierzyciela uprzednio zaliczone do przychodów, lecz nie otrzymane, odsetki skapitalizowane są kosztem uzyskania przychodów. U dłużnika wartość tych umorzonych skapitalizowanych odsetek od zobowiązań stanowiących uprzednio koszty uzyskania przychodów jest przychodem w dacie umorzenia na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (...)".

Wyżej przedstawiona wykładnia odnosi się również do przepisów zawartych w ustawie o pdof.

Zatem w sytuacji umorzenia przez Bank podmiotowi prowadzącemu działalność gospodarczą, odsetek naliczonych a niewpłaconych od kredytu - nie powstaje przychód do opodatkowania dla tego podmiotu, natomiast w przypadku umorzenia odsetek skapitalizowanych - powstaje.

W świetle powyższych ustaleń Naczelnik tut. Urzędu Skarbowego postanowił jak w sentencji.

Zgodnie z art. 14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę.
Stosownie do art. 14b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa interpretacja nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej i może zostać zmieniona albo uchylona wyłącznie w drodze decyzji, w trybie określonym w § 5.
W dniu złożenia wniosku nie toczyło się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa ani postępowanie przed sądem administracyjnym w zakresie wniosku.

Pouczenie:
Na powyższe postanowienie służy zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie, za pośrednictwem Naczelnika Małopolskiego Urzędu Skarbowego w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia.