Pytanie:

Czy działalność w zakresie skupu powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym i kto będzie podatnikiem? Jakie ewentualne inne obowiązki ciążą na Radzie Sołeckiej lub gminie w zakresie rozliczeń i informacji przesyłanych do Urzędu Skarbowego?

W dniu 13 maja 2006r. do tutejszego organu wpłynął wniosek ... datowany na dzień 07 kwietnia 2006r. w sprawie udzielenia interpretacji przepisów prawa podatkowego. Przedmiotowy wniosek nie spełniał jednak wymogów formalnych określonych przepisami prawa stąd też tutejszy organ pismem Nr PD-I/423-4/1/MG/06 z dnia 28.04.2006r. wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniesionego podania pouczając, iż nie zastosowanie się do wezwania w wyznaczonym terminie skutkować będzie pozostawieniem podania bez rozpatrzenia.

Wypełniając powyższe żądanie jednostka uzupełniła złożony wniosek przedkładając dodatkowo pismo Nr Fn 3021/3/2006 z dnia 04.05.2006r. (data wpływu 06.05.2006r.) wraz z dokumentami o złożenie których wniósł tutejszy organ (statut gminy, statut sołectwa, uchwała Rady Miejskiej w sprawie powierzenia majątku sołectwu).

Ze stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę wynika, że w oparciu o ustawę o samorządzie gminnym powołano jednostki pomocnicze gminy (sołectwa) nie posiadające osobowości prawnej, które działają w oparciu o statuty uchwalone przez Radę Miejską. Niektórym sołectwom powierzone zostało mienie gminne, z którego mają prawo czerpać pożytki i przeznaczać te środki na potrzeby sołectwa (np. drobne remonty w świetlicach, zakup materiałów do prac porządkowych, organizacja imprez dla społeczności wsi itp.). Rada sołecka składa Gminie okresowe rozliczenia ww. środków.

Jak wynika z dalszej części pisma jednemu z sołectw na podstawie uchwały Rady Miejskiej przekazano do użytkowania grunty oraz budynki wraz z wagą w celu prowadzenia tzw. organizacji skupu bydła i trzody chlewnej. Rada Sołecka ponosić będzie koszty obsługi weterynaryjnej, zużycia energii elektrycznej, wody, legalizacji wagi, obsługi punktu skupu itp. a w zamian od osób korzystających z punktu skupu pobierać będzie niewielkie opłaty.

Uzyskane środki przeznaczone zaś będą na potrzeby statutowe sołectwa.

Wątpliwości Urzędu Miejskiego sprowadzają się do odpowiedzi na pytanie:

1. czy działalność w zakresie skupu powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku dochodowym i kto będzie podatnikiem ? Jakie ewentualne inne obowiązki ciążą na Radzie Sołeckiej lub gminie w zakresie rozliczeń i informacji przesyłanych do Urzędu Skarbowego?

Przedstawiając własne stanowisko w sprawie Urząd Miejski wyraził pogląd, że prowadzenie działalności przez Radę Sołecką na mieniu gminnym, zgodnie ze statutem i przeznaczenie środków finansowych na potrzeby mieszkańców wsi, jest zwolnienie z podatku dochodowego. Zdaniem gminy nie rodzi to innych obowiązków takich jak np. w zakresie sprawozdawczości, deklarowania obrotów czy dochodów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Prudniku w świetle przedstawionego stanu faktycznego zauważa, że Gmina jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i podlega przepisom ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz.654 ze zm.), z tym, że na mocy przepisu art. 6 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy zwolnionym podmiotowo. Zgodnie bowiem ze wskazanym powyżej przepisem ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zwalnia się od podatku jednostki samorządu terytorialnego w zakresie dochodów określonych w przepisach ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Zwolnienie to obejmuje gminy, powiaty oraz województwa (ze zwolnienia nie korzystają jednak związki jednostek samorządu terytorialnego) i ma zastosowanie w zakresie dochodów określonych w przepisach ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966). Należy zauważyć przy tym, że przepisy tej ustawy przewidują, że dochodami jednostek samorządu terytorialnego są również dochody należne tym jednostkom na podstawie odrębnych przepisów. Należy zatem uznać, że dochody te - jako określone w przepisach ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - również korzystają ze zwolnienia.

Gmina w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność (vide art. 2 ustawy o samorządzie gminnym). Z treści art. 5 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym wynika, że Gmina może tworzyć jednostki pomocnicze: sołectwa oraz dzielnice, osiedla i inne. Jednostkę pomocniczą tworzy rada gminy, w drodze uchwały, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami lub z ich inicjatywy. Zasady tworzenia, łączenia, podziału oraz znoszenia jednostki pomocniczej określa statut gminy.

Urząd Miejski, który jest wnioskodawcą podania o udzielenie pisemnej interpretacji o zakresie zastosowania przepisów prawa podatkowego jest organem wykonawczym gminy nie mającym odrębnej podmiotowości prawnopodatkowej i czynności wykonywane przez ten organ są czynnościami danej osoby prawnej. Należy zatem zgodzić się tutaj ze stwierdzeniem, iż Urząd Miejski jako organ wykonawczy Gminy w tej sprawie działał w Jej imieniu.

Odnosząc się bezpośrednio do przedmiotowej sprawy tutejszy organ w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, że na mocy Uchwały nr ... Rady Miejskiej w ... z dnia 20 marca 2006r. przekazano sołectwu ... nieruchomości stanowiące mienie komunalne Gminy ... , położone w ... . Z § 1 tejże uchwały wynika, że przekazano Sołectwu ... do zarządzania i nieodpłatnego korzystania punkt skupu.

Z Rozdziału II Gmina, z § 4 ust.2 przedłożonego statutu Gminy wynika, że w gminie mogą być tworzone jednostki pomocnicze: sołectwa, dzielnice i osiedla oraz kolonie i przysiółki stosownie do potrzeb. Natomiast w § 117 ust.2 statutu czytamy, że jednostki pomocnicze Gminy mogą gospodarować samodzielnie środkami wydzielonymi do ich dyspozycji, przeznaczając te środki na realizację zadań spoczywających na tych jednostkach.

Z § 6 ust.3 pkt 4 statutu Sołectwa ... wynika, że w zakresie zwykłego zarządu mieniem Sołectwo może prowadzić działalność gospodarczą z użyciem mienia, którym zarządza, w zakresie nie wykraczającym poza zadania o charakterze użyteczności publicznej.

Z treści złożonego w dniu 13 kwietnia 2006r. wniosku wynika jednak, że przekazane mienie służyć będzie typowej działalności gospodarczej prowadzonej w zakresie skupu bydła i trzody chlewnej. Rada Sołecka ponosić będzie koszty, jak również będzie uzyskiwać przychody od osób korzystających z punktu skupu pobierając opłaty.

Definicję działalności gospodarczej zawarto w art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Rozumie się przez nią każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność - do przedsiębiorców.

Przepis art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz.1807 ze zm.) definiuje działalność gospodarczą jako zarobkową działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zaś przedsiębiorcą w rozumieniu ww. ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą (vide art.4).

Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku prowadzona przez Radę Sołecką działalność wykracza poza zakres zadań publicznych stąd też w stosunku do Gminy rodzi się obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych. Istnieje więc obowiązek opodatkowania na ogólnych zasadach wynikających z przepisów tejże ustawy. W obowiązujących przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, brak jest przepisów uprawniających do zwolnienia Gminy z opodatkowania prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

Jak wspomniano już powyżej Gminy są jednostkami samorządu terytorialnego, które w zakresie dochodów określonych w przepisach ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego są zwolnione od podatku dochodowego (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. nr 203, poz. 1966), dochody gmin stanowią m.in.:

. wpływy z podatków od nieruchomości, rolnego, leśnego, od środków transportowych, dochodowego od osób fizycznych (opłacanego w formie karty podatkowej), od posiadania psów, od spadków i darowizn, od czynności cywilnoprawnych,

. wpływy z opłat: skarbowej, targowej, miejscowej, administracyjnej, eksploatacyjnej,

. dochody uzyskiwane przez gminne jednostki budżetowe gminy oraz wpłaty od gminnych zakładów budżetowych i gospodarstw pomocniczych gminnych jednostek budżetowych,

. dochody z majątku gminy,

. dotacje z budżetów innych jednostek samorządu terytorialnego,

. inne dochody należne gminie na podstawie odrębnych przepisów.

Dochody otrzymane z tytułu prowadzonej działalności w zakresie skupu bydła i trzody chlewnej w ocenie tutejszego organu nie są dochodami z majątku gminy, które są wymienione w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Oznacza to, że gmina w zakresie ww. dochodów nie jest zwolniona z podatku dochodowego.

Wprawdzie w odniesieniu do mienia przekazanego jednostkom pomocniczym przysługuje prawo pobierania pożytków, to działalność tych jednostek pomocniczych prowadzona jest w ramach zdolności prawnej gminy, a ich organy nie są umocowane i nie mogą być upoważnione w statucie do zawierania w imieniu tych jednostek umów i zaciągania zobowiązań.

Zdaniem tutejszego organu stopień zorganizowania i wyposażenia jednostek pomocniczych w środki techniczne, decyzyjne, kompetencyjne, środki finansowe, a równocześnie stan związania z osobą prawną jaką jest gmina nie pozwalają na przyjęcie poglądu, iż sołectwo jest jednostką organizacyjną nie mająca osobowości prawnej, a przez to podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Jeżeli organy gminy nie mają odrębnej podmiotowości prawnopodatkowej i czynności wykonywane przez te organy są czynnościami danej osoby prawnej to właśnie Gmina będzie podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych jako osoba prawna, natomiast obowiązek zapłaty podatku spoczywać będzie faktycznie na jej organach, z tym że płatności dokonuje jednak konkretna jednostka budżetowa - urząd gminy, urząd miejski czy urząd wojewódzki, posługując się numerem identyfikacji podatkowej (NIP) tej osoby prawnej.

Mając zatem na względzie prowadzoną przez Sołectwo ... działalność gospodarczą Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdza, iż w tym zakresie istnieje w stosunku do Gminy obowiązek prowadzenia dokumentacji wymaganej przez przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, jak też obowiązek składania deklaracji i zeznań zgodnie z przepisami art. 25 i art.27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jak również sprawozdań finansowych.

W świetle powyższego w ocenie tutejszego organu stanowisko zajęte przez Jednostkę jest nieprawidłowe.

Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w Prudniku informuje, że udzielona interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia tego zdarzenia. Przy tym należy także podkreślić, że interpretacja nie jest wiążąca dla podatnika, płatnika lub inkasenta, wiąże natomiast właściwe organy podatkowe i organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia (vide art. 14b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa).

Od niniejszego postanowienia służy stronie na podstawie art.14a § 4 i art. 236 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu za pośrednictwem tutejszego organu, które wnosi się w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia stronie.

Zażalenie powinno spełniać wymogi zawarte w art. 222 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, tj. zawierać zarzuty przeciw postanowieniu, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem zażalenia oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.

Zażalenie i załączniki do zażalenia podlegają opłacie w znakach skarbowych (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 09.09.2000r. o opłacie skarbowej Dz. U. z 2004 Nr 253, poz. 2532), część I pkt 1 i 2 załącznika do ww. ustawy (stawka opłaty skarbowej na odwołanie wynosi 5 zł oraz 0,50 zł od załącznika).

Pismo podpisał Zastępca Naczelnika Urzędu Skarbowego w Prudniku mgr Jacek Kułakowski.