Pytanie:

Czy kwota odszkodowania ( z tytułu utraty zdrowia ) otrzymana od pracodawcy na podstawie ugody sądowej, korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm. ), źródłem przychodów jest między innymi stosunek pracy, zaś przychodami z tego stosunku są według art. 12 ust. 1 tej ustawy, wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez zwględu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia i inne wypłaty wymienione w dalszej części tego przepisu.

Przychód ze stosunku pracy stanowią również ( co do zasady ) otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika odszkodowania otrzymane od pracodawcy.

Na podstawie art. 9 tej ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52 i 52a oraz dochodów, od których na podstawie odrębnych przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy, wolne od podatku są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

a) określonych w prawie pracy odpraw odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,

b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn nie dotyczących pracowników,

c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,

d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,

e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,

f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, o których mowa w art. 27 ust. 1,

g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugod.

Natomiast przepis art. 21 ust. 1 pkt 3b) stanowi, że wolne od podatku dochodowego są inne dochody otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań:

a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,

b) otrzymanych korzyści, które podatnik mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z literalnego brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Ze zwolnienia przedmiotowego korzystają bowiem jedynie te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów rangi ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, bądź wyroków sądowych, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy. Instytucja ugody została unormowana w przepisach Kodeksu cywilnego w art. 917 ( Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm. ). Zgodnie z tym przepisem przez ugodę strony czynią sobie wzajemnie ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchybić niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie, albo by uchylić spór istniejących lub mogący powstać.

Zapis art. 21 ust. 1 pkt 3b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje, iż wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane na podstawie ugody sądowej do wysokości określonej w tej ugodzie.

W tym stanie faktycznym i prawnym należy stwierdzić, iż kwota którą wypłacił Pani zakład pracy na mocy ugody sądowej tytułem odszkodowania w wysokości 15.000 zł jest wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych.