Istota interpretacji:

Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży udziału w nieruchomości oraz w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości uzyskanej w wyniku zniesienia współwłasności.

• prawidłowe– w części dotyczącej możliwości skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej w odniesieniu do sprzedaży budynku mieszkalnego,
• nieprawidłowe– w pozostałej części.

Z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 oraz art. 14f § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 2 grudnia 2010 r., nr ILPB2/415-1060/10-2/TR, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Zainteresowaną, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a uzupełnieniem wniosku przez Wnioskodawczynię nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 2 grudnia 2010 r. (skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 6 grudnia 2010 r.), zaś w dniu 13 grudnia 2010 r. (data nadania: 10 grudnia 2010 r.) do tut. Organu wpłynęła odpowiedź na ww. wezwanie, w której Wnioskodawczyni uzupełniła ww. wniosek.

W przedmiotowym wniosku zostały przedstawione następujące zdarzenia przyszłe.

Wnioskodawczyni w roku 2008 nabyła w drodze dziedziczenia udział w nieruchomości o powierzchni 0,4154 ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, w którym Zainteresowana mieszka i jest zameldowana od 1965 r. Nabyty udział wynosi 1/2 części.

Drugi udział w wysokości 1/2 części należy do siostry Zainteresowanej, która w dacie nabycia nieruchomości nie była zameldowana w ww. budynku.

Współwłaścicielki nieruchomości zamierzają w roku 2010 zawrzeć przed notariuszem umowę znoszącą współwłasność. Zniesienie współwłasności ma doprowadzić do przyznania każdej ze współwłaścicielek jednej z dwóch nowoutworzonych działek, zgodnie z projektem podziału nieruchomości, który zastał zatwierdzony decyzją prezydenta miasta z dnia 10 czerwca 2010 r. w wyniku zniesienia współwłasności Wnioskodawczyni otrzyma cały budynek, w którym była zameldowana od 1965 r.

Zniesienie współwłasności odbędzie się bez spłat i dopłat, a wartość nowowydzielonych działek, które przypadną współwłaścicielkom odpowiadać będzie ich udziałom w całej nieruchomości sprzed podziału.

Planowane przedmiotowe zbycie nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej. w przedmiotowym budynku mieszkalnym Zainteresowana była zameldowana na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą ww. zbycia.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1. Czy Wnioskodawczyni zameldowanej od 1965 r. przysługuje prawo do skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej, jeżeli nabyła nieruchomość na podstawie dziedziczenia w roku 2008 (art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. a) i w roku 2010 zbędzie przysługujący Jej udział w nieruchomości albo nieruchomość uzyskaną w wyniku zniesienia współwłasności...
2. Czy możliwość skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej obejmuje dochód uzyskany ze zbycia tylko budynku czy też dochód z całej nieruchomości, a więc gruntu wraz z budynkiem...
3. Czy zniesienie w roku 2010 współwłasności nieruchomości nabytej na podstawie dziedziczenia w roku 2008 powoduje, że Wnioskodawczyni może skorzystać z ulgi meldunkowej obowiązującej do dnia 31 grudnia 2008 r., czy też z tzw. ulgi mieszkaniowej, zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 21 ust. 1 pkt 131...

Zdaniem Wnioskodawczyni:

1. W kwestii tzw. ulgi meldunkowej obowiązującej do dnia 31 grudnia 2008 r. (uchylony art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. a) ta ulga Jej przysługuje, gdyż spełnia Ona wymóg zameldowania przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed dniem zbycia nieruchomości, albowiem do zbycia nieruchomości dojdzie w roku 2010.
2. W kwestii zakresu tzw. ulgi meldunkowej ulga obejmuje dochód ze zbycia udziału w nieruchomości lub nieruchomości powstałej na skutek zniesienia współwłasności rozumianej jako grunt wraz z budynkiem. Taki pogląd został potwierdzony w sądowym orzecznictwie administracyjnym. Jak wskazuje Zainteresowana, w wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r. (III SA/Wa 2040/09 – LEX nr 578623) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził jednoznacznie, że: "Ulga meldunkowa powinna dotyczyć całej nieruchomości tzn. gruntu i posadowionego na nim budynku mieszkalnego (..)."
3. W kwestii skutków zniesienia współwłasności podziela Ona pogląd prawny wyrażony przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w indywidualnej interpretacji z dnia 23 listopada 2009 r. (IBPBII/2/415-899/09/HS) opublikowanej na stronie www.mf.goy.pl, zgodnie z którym zniesienie współwłasności, w wyniku którego podatnik otrzymuje rzeczy lub prawa o wartości nieprzekraczającej wartości udziału w spadku nie jest zbyciem, co oznacza, że do określenia ulg przysługujących podatnikowi należy uwzględnić stan prawny obowiązujący w chwili otwarcia spadku, a nie w dacie zniesienia współwłasności. To samo dotyczy biegu pięcioletniego terminu liczonego od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło otwarcie spadku, a nie od końca roku podatkowego, w którym doszło do zniesienia współwłasności odpowiadającego wysokości działów w spadku bez ustalenia spłat i dopłat.
   Jak podaje Zainteresowana, można się jednak spotkać z poglądem odmiennym, że mianowicie zniesienie współwłasności jest równoznaczne ze zbyciem/nabyciem nieruchomości w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
   Samo zniesienie współwłasności w ww. opisanym stanie faktycznym nie rodzi obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, albowiem wartość otrzymanej w wyniku podziału części nieruchomości odpowiadać będzie wartości udziału w tej nieruchomości sprzed podziału.
   Jeżeli dojdzie do zniesienia współwłasności, to na skutek zniesienia tej współwłasności w roku 2010, w tym właśnie roku Wnioskodawczyni nabędzie część odziedziczonej nieruchomości stosownie do zatwierdzonego planu podziału nieruchomości. Jeżeli na skutek zniesienia współwłasności nabycie części podzielonej nieruchomości nastąpi w roku 2010 podatniczka zbywając nabytą w ten sposób nieruchomość będzie mogła skorzystać z ulgi mieszkaniowej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131, a nie będzie mogła skorzystać z ulgi meldunkowej, o której była mowa w uchylonym art. 21 ust. 1 pkt 126 lit. a).

Tut. Organ informuje, iż przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia jest odpowiedź na pytania w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży udziału w nieruchomości, natomiast w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości uzyskanej w wyniku zniesienia współwłasności wydano w dniu 23 grudnia 2010 r. odrębne rozstrzygnięcie nr ILPB2/415-1060/10-5/TR.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania przychodu ze sprzedaży udziału w nieruchomości uznaje się za:

• prawidłowe– w części dotyczącej możliwości skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej w odniesieniu do sprzedaży budynku mieszkalnego,
• nieprawidłowe– w pozostałej części.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. u. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie:

1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Z dniem 1 stycznia 2009 roku uległy zmianie zasady opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości.

Jednak w myśl art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. u. z 2009 r. Nr 209, poz. 1316), do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy zmienianej w art. 1 (ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007 roku do dnia 31 grudnia 2008 roku, stosuje się zasady określone w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 roku.

Jak wynika z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, Wnioskodawczyni nabyła w 2008 roku na zasadach współwłasności w drodze dziedziczenia udział w nieruchomości o powierzchni 0,4154 ha, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, w którym Zainteresowana mieszka i jest zameldowana od 1965 r. Nabyty udział wynosi 1/2 części. Drugi udział w wysokości 1/2 części należy do siostry Zainteresowanej, która w dacie nabycia nieruchomości nie była zameldowana w ww. budynku.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajdują przepisy w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 roku.

W myśl art. 30e ust. 1 w zw. z ust. 4 ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonych zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych, co wynika z treści art. 19 ust. 1 ustawy, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia.

Za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadku i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn (art. 22 ust. 6d).

Ponadto, zgodnie z art. 22 ust. 6e ww. ustawy, wysokość nakładów, o których mowa powyżej, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.

Zgodnie jednak z zapisem art. 21 ust. 1 pkt 126 cyt. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:

1. budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku,
2. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
3. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
4. prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,

- jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit a) - d) na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ww. ustawy zmieniającej, zwolnienie to ma zastosowanie do przychodów podatników uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, którzy złożą w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1 tejże ustawy, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, oświadczenie, o którym mowa w art. 21 ust. 21 ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 roku (oświadczenie o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej).

Jak wynika z powołanych przepisów, warunkiem zwolnienia od podatku dochodowego przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 cyt. ustawy, jest zameldowanie podatnika w zbywanym budynku lub lokalu na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia. Przepis ten nie określa daty, od której należy liczyć okres zameldowania, nie uzależnia zameldowania, a tym samym prawa do zwolnienia, od posiadania tytułu własności do nieruchomości lub lokalu, lecz stanowi, że istotny jest fakt zameldowania podatnika na pobyt stały w zbywanym lokalu, czy też budynku, przez wyżej wskazany okres.

W przedstawionym we wniosku opisie zdarzenia przyszłego wskazano, iż w przedmiotowym budynku mieszkalnym, do którego sprzedaży wraz z gruntem ma dojść w 2010 r. Zainteresowana zameldowana była na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą planowanego zbycia. Tak więc, został spełniony ustawowy warunek zameldowania na pobyt stały przez okres minimum 12 miesięcy przed datą owego zbycia.

Z powyższego wynika, iż Zainteresowana spełniła wymóg dwunastomiesięcznego okresu zameldowania na pobyt stały, o którym mowa w ww. art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiący jedną z przesłanek umożliwiających skorzystanie ze wskazanego zwolnienia odnośnie przysługującego Jej przychodu osiągniętego z tytułu sprzedaży przedmiotowego udziału w budynku mieszkalnym.

Natomiast w odniesieniu do osiągniętego przez Wnioskodawczynię przychodu z tytułu sprzedaży związanego z tym budynkiem gruntu, tut. Organ stwierdza co następuje.

Z analizy wcześniej przytoczonych przepisów wynika, że zakres przedmiotowy art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ) - c) nie jest tożsamy z zakresem przedmiotowym zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwolnienie to ma zatem zastosowanie wyłącznie do przychodów uzyskanych z tytułu zbycia rzeczy i praw w nim wymienionych, a nie wszystkich, o których mowa jest w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c).

W związku z tym nie dotyczy ono przychodu uzyskanego z tytułu zbycia, między innymi gruntu (udziału w gruncie).

Jednocześnie tut. Organ pragnie wyjaśnić, iż rozpatrując ulgi i zwolnienia podatkowe należy jednoznacznie podkreślić, że nie stanowią one standardu prawnego, lecz są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania. Stąd też korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnień podatkowych, wymaga spełnienia warunków określonych w odpowiednich przepisach stanowiących ich podstawę prawną.

Reasumując, należy stwierdzić, iż zwolnieniu z opodatkowania – w oparciu o ww. art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – będzie podlegał jedynie przysługujący Wnioskodawczyni przychód uzyskany ze sprzedaży przedmiotowego udziału w budynku mieszkalnym. w konsekwencji, na Zainteresowanej nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku z tego tytułu.

Jednakże wskazać należy, iż warunkiem niezbędnym do skorzystania z tegoż zwolnienia, jest złożenie w terminie złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy, w którym nastąpi odpłatne zbycie, oświadczenia, o którym mowa w art. 21 ust. 21 ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 roku (oświadczenia o spełnieniu warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej).

Powyższe zwolnienie nie będzie natomiast miało zastosowania do przysługującej Zainteresowanej kwoty uzyskanej z tytułu sprzedaży związanego z przedmiotowym budynkiem mieszkalnym udziału w gruncie. Osiągnięty z tego tytułu dochód będzie podlegał opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 19% – zgodnie z ww. art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – i zapłacie w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpi odpłatne zbycie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie należy wskazać, iż powołane w treści wniosku orzeczenie sądu administracyjnego nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Nie negując tego orzeczenia, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego, należy stwierdzić, iż zdaniem tut. Organu podatkowego, teza badanego rozstrzygnięcia nie ma zastosowania w przedmiotowym postępowaniu. Podobnie, w odniesieniu do przywołanego przez Wnioskodawczynię rozstrzygnięcia organu podatkowego, tut. Organ informuje, że wydane ono zostało w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania, ani konsekwencji wiążących, w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje