Istota interpretacji:

1. Czy w świetle przedstawionej sytuacji za lata podatkowe 2009 i 2010, jako pracownik naukowy może Pani skorzystać ze zwolnienia przedmiotowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? 2. Czy członek Pani rodziny – dziecko, nie będące pracownikiem naukowym oraz nie uzyskujące w ww. latach innych środków finansowych niż określone w wyżej powołanej umowie z dnia 26 września 2008 r., będzie korzystało ze zwolnienia przedmiotowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

We wniosku przedstawiono następujący opis zdarzenia przyszłego.

W oparciu o art. 3 ust. 3 i art. 155 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 238, poz. 2390, z późn. zm.), decyzją z dnia 11 lipca 2008 r. Nr 218/MOB/2008/0 Minister Nauki Szkolnictwa Wyższego po rozpatrzeniu wniosku złożonego w ramach programu Ministra "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców" przyznał Wydziałowi Nauk Technicznych Uniwersytetu w O. środki finansowe przeznaczone na finansowanie w latach 2009-2010 uczestnictwa Wnioskodawczyni jako pracownika naukowego w ww. programie.

Warunki realizacji, finansowania i rozliczania uczestnictwa w programie zostały określone w umowie zawartej 26 września 2008 r. pomiędzy Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Uniwersytetem i uczestnikiem programu. W przywołanej umowie zostały określone w szczególności:

1. przedmiot umowy, którym jest finansowanie udziału uczestnika programu w projekcie badawczym realizowanym w zagranicznym ośrodku naukowym;
2. kwota przeznaczona na finansowanie w roku 2009 i 2010;
3. przeznaczenie wymienionych poniżej kwot na pokrycie kosztów utrzymania i bieżących wydatków związanych z pobytem w zagranicznym ośrodku naukowym;
4. okres finansowania: 03.01.2009 – 31.12.2010 r.;
5. zobowiązanie Uniwersytetu do przekazywania uczestnikowi programu całości środków finansowych.

W ramach programu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców" (Dz. U. Nr 84, poz. 510), przyznano środki finansowe w zryczałtowanej kwocie 13.000 PLN/miesiąc dla uczestnika programu oraz 2.600 PLN/miesiąc dla małżonka/i uczestnika programu. Dodatkowo pokrywane są koszty podróży uczestnika programu oraz dziecka między Polską a krajem (Kanada), w którym realizowany jest projekt badawczy – 8.000 PLN/podróż.

W przytoczonej wcześniej umowie z 26 września 2008 r. pomiędzy Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Uniwersytetem i uczestnikiem programu określono, iż przyznane przez Ministra środki będą wykorzystane na pokrycie kosztów utrzymania i bieżących wydatków związanych z pobytem w zagranicznym ośrodku naukowym oraz podróży uczestnika oraz członków jego rodziny zgodnie z kalkulacją:

• w roku 2009 na pokrycie kosztów naukowca 156.000 PLN, na pokrycie kosztów pobytu dziecka 15.600 PLN, na pokrycie kosztów podróży naukowca 16.000 PLN, na pokrycie kosztów podróży dziecka 16.000 PLN;
• w roku 2010 na pokrycie kosztów naukowca 156.000 PLN, na pokrycie kosztów pobytu dziecka 15.600 PLN, na pokrycie kosztów podróży naukowca 16.000 PLN, na pokrycie kosztów podróży małżonki 16.000 PLN

W związku z powyższym Wnioskodawczyni zadała następujące pytania:

1. czy w świetle przedstawionej sytuacji za lata podatkowe 2009 i 2010, jako pracownik naukowy, będzie korzystała ze zwolnienia przedmiotowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.)...
2. czy w świetle przedstawionej sytuacji (jako osoba samotnie wychowującą dziecko i korzystająca w związku z tym z preferencyjnego opodatkowania dochodów) członek mojej rodziny – dziecko, nie będące pracownikiem naukowym oraz nie uzyskujące za lata podatkowe 2009 i 2010 innych środków finansowych niż określone w przytoczonej umowie z dnia 26 września 2008 r. pomiędzy Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Uniwersytetem i uczestnikiem programu, będzie korzystało ze zwolnienia przedmiotowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 39 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych...

W związku z powyższym Wnioskodawczyni przedstawiła następujące stanowisko w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego przyznał Wnioskodawczyni środki pieniężne przeznaczone na finansowanie w latach 2009, 2010 uczestnictwa w programie "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców". Podstawę prawną przekazania przez Ministra środków finansowych stanowi art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 238, poz. 2390, z późn. zm.). Powyższy artykuł stanowi, iż finansowanie programów lub przedsięwzięć określonych przez Ministra (np. w rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców" (Dz. U. Nr 84, poz. 510) obejmuje działania dotyczące dostosowania kadr do warunków międzynarodowej współpracy naukowej i naukowo-technicznej. W ocenie Wnioskodawczyni, otrzymane i przekazane środki finansowe stanowią w istocie swej stypendium naukowe dla uczestnika programu i w związku z tym, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.), winny one korzystać ze zwolnienia podatkowego. Podstawę powyższego stanowiska stanowi przeznaczenie tych środków na pokrycie kosztów utrzymania i bieżących wydatków związanych z pobytem w zagranicznym ośrodku naukowym oraz kosztów podróży uczestnika programu (§ 2 ust. 2 do umowy między MNiSzW, a Uniwersytetem). Nadto, stosownie do postanowień § 1 wymienionej umowy, przedmiotem umowy jest finansowanie udziału uczestnika programu w projekcie badawczym realizowanym w zagranicznym ośrodku naukowym. Wymienione uczestnictwo nie jest w żaden sposób działaniem ekwiwalentnym w zamian za otrzymane środki, albowiem nie został określony jego cel np. w postaci osiągnięcia efektu. Z tej przyczyny Wnioskodawczyni uznała, iż przyznane Jej środki finansowe stanowią stypendium naukowe, określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów, w świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego, uznał za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 39 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są stypendia otrzymywane na podstawie przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stypendia doktoranckie otrzymywane na podstawie przepisów – Prawo o szkolnictwie wyższym oraz inne stypendia naukowe i za wyniki w nauce, których zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.

Jak stanowi przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2008 r. Nr 169, poz. 1049) finansowanie nauki dotyczy finansowania działań na rzecz realizacji polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa, a w szczególności badań naukowych, prac rozwojowych i realizacji innych zadań szczególnie ważnych dla postępu cywilizacyjnego.

Stosownie do art. 3 ust. 2 ww. ustawy Minister przyznaje środki finansowe na naukę:

1. jednostkom naukowym określonym w art. 2 pkt 9:

1. na prowadzenie działalności statutowej, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 3,
2. na inwestycje służące potrzebom badań naukowych lub prac rozwojowych;

2. uczelniom – na badania własne i rozwój infrastruktury informatycznej nauki;

3. jednostkom naukowym i uczelniom reprezentującym sieć naukową – na wspólne badania własne;

4. jednostkom naukowym i innym uprawnionym podmiotom – na realizację zadań lub przedsięwzięć przewidzianych do wykonania w ustalonym okresie i a określonych warunkach;

5. ministrom kierującym działami administracji rządowej, kierownikom centralnych organów administracji rządowej oraz Prezesowi Polskiej Akademii Nauk –na realizację zadań z zakresu działalności wspomagającej badania.

W myśl art. 3 ust. 3 tej ustawy, Minister przyznaje środki finansowe na naukę, w drodze decyzji, na podstawie wniosków złożonych przez podmioty, o których mowa w ust. 2, po zasięgnięciu opinii właściwego organu Rady Nauki, o której mowa w art. 21 ust. 1, lub zespołu, o którym mowa w art. 30 ust. 1-2a. Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, finansowanie działalności wspomagającej badania obejmuje upowszechnianie, promowanie i popularyzowanie osiągnięć naukowych lub naukowo-technicznych.

Natomiast finansowanie programów lub przedsięwzięć określonych przez ministra obejmuje działania dotyczące dostosowania kadr lub warunków międzynarodowej współpracy naukowej i naukowo-technicznej.

Ponadto zasady przydzielania środków finansowych reguluje rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców" (Dz. U. Nr 84, poz. 510). I tak, w myśl § 3 pkt 1 rozporządzenia, środki finansowe przyznane jednostce naukowej, przeznaczone na finansowanie zagranicznego pobytu pracownika naukowego lub naukowo-dydaktycznego, zwanej dalej "środkami finansowymi", są przyznawane w kwotach zryczałtowanych:

1. w wysokości 10.000 zł na każdy miesiąc pobytu uczestnika programu w miejscowości, w której lub w pobliżu której znajduje się zagraniczny ośrodek;
2. w wysokości 2.000 zł na każdy miesiąc pobytu małżonka uczestnika programu w miejscowości, o której mowa w pkt 1;
3. w wysokości 1.000 zł na osobę na każdy miesiąc pobytu niepełnoletniego dziecka uczestnika programu w miejscowości, o której mowa w pkt 1;
4. w wysokości określonej w załączniku nr 1 do rozporządzenia, na każde 6 miesięcy pobytu z przeznaczeniem na podróże uczestnika programu, jego małżonka lub niepełnoletniego dziecka między miejscem zamieszkania a miejscowością, o której mowa w pkt 1.

Celem programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców" jest wsparcie udziału polskich naukowców w projektach realizowanych w zagranicznych ośrodkach naukowych.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawczyni bierze udział w projekcie badawczym w zagranicznym ośrodku naukowym, na który środki finansowe przyznane zostały decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 lipca 2008 r. w wyniku rozpatrzenia wniosku złożonego w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców". Warunki realizacji finansowania i rozliczania uczestnictwa w programie określone zostały w umowie z dnia 26 września 2008 r. pomiędzy Ministrem, Wydziałem Nauk Technicznych Uniwersytetu i Wnioskodawczynią, a przyznane przez Ministra środki będą wykorzystane na finansowanie udziału uczestnika programu w projekcie badawczym realizowanym w zagranicznym ośrodku naukowym oraz na pokrycie wydatków związanych z pobytem w zagranicznym ośrodku oraz podróży uczestnika i członków jego rodziny.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, w cytowanym wcześniej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawodawca użył określenia "stypendia naukowe" w sensie stypendium związanego z działalnością twórczą i badawczą w dziedzinie nauki.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy stwierdził, iż w polskim systemie prawnym nie ma definicji stypendium. Dlatego należy posługiwać się określeniem stypendium w ujęciu encyklopedycznym, zgodnie z którym jest to jednostronne świadczenie pieniężne osoby (fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej) przyznane w dziedzinie nauki lub sztuki, w celu umożliwienia kontynuowania nauki, prowadzenia badań naukowych lub prac w dziedzinie sztuki. Wymienione uczestnictwo nie jest w żaden sposób działaniem ekwiwalentnym w zamian za otrzymane środki, albowiem nie został określony jego cel np. w postaci osiągnięcia efektu. Z tej przyczyny należy wnioskować, iż przekazane środki stanowią stypendium naukowe określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca wskazał we wniosku, iż przedmiotowe środki finansowe zostaną wykorzystane na pokrycie kosztów utrzymania i bieżących wydatków związanych z pobytem w zagranicznym ośrodku naukowym oraz, że zasady ich przyznawania zostały określone przez właściwego Ministra do Spraw Szkolnictwa Wyższego.

Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy uznał, iż udział Wnioskodawczyni w projekcie badawczym w zagranicznym ośrodku naukowym związany jest z Jej działalnością naukowo-badawczą i stwierdził, iż przyznane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego środki finansowe na pokrycie kosztów utrzymania i bieżących wydatków związanych z pobytem w zagranicznym ośrodku naukowym zarówno Wnioskodawczyni jak również Jej dziecka, stanowią przychód stypendysty, zwolniony na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na tle przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Niezgodne z obowiązującymi przepisami ustawy jest stanowisko, że środki finansowe przyznane na podstawie ustawy o zasadach finansowania nauki, decyzją Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 11 lipca 2008 r. Wydziałowi Nauk Technicznych Uniwersytetu w O., przeznaczone na finansowanie w latach 2009-2010 uczestnictwa Wnioskodawczyni w programie ministra "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców", korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2008 r., Nr 169, poz. 1049), finansowanie programów lub przedsięwzięć określanych przez Ministra (Nauki i Szkolnictwa Wyższego) obejmuje działania dotyczące dostosowywania kadr naukowych do warunków międzynarodowej współpracy naukowej i naukowo-technicznej. Środki finansowe na naukę, w tym na powyższy cel, są przekazywane jednostce naukowej lub innemu uprawnionemu podmiotowi na podstawie umowy (ust. 3).

Jak wynika z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego, na podstawie powyższego przepisu ustawy o zasadach finansowania nauki, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców" przyznał Uniwersytetowi, decyzją z dnia 11 lipca 2008 r., środki finansowe na sfinansowanie w latach 2009-2010 uczestnictwa pracownika naukowego w ww. programie.

Warunki realizacji, finansowania i rozliczania uczestnictwa w programie zostały określone w umowie zawartej pomiędzy Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Uniwersytetem w O. i uczestnikiem programu. Umowa określa m.in. zobowiązanie Uniwersytetu w O. do przekazania uczestnikowi program w całości środków finansowych przeznaczonych na finansowanie udziału uczestnika programu w projekcie badawczym realizowanym w zagranicznym ośrodku naukowym, tj. na pokrycie kosztów utrzymania i bieżących wydatków związanych z pobytem w zagranicznym ośrodku naukowym oraz podróży uczestnika wraz z członkiem rodziny (dzieckiem).

Przechodząc na grunt przepisów podatkowych zauważyć należy, iż podstawową zasadą podatku dochodowego od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania, wyrażona w treści art. 9 ust. 1 ustawy. W myśl tej regulacji, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów zwolnionych od podatku na podstawie przepisów ustawy oraz dochodów, od których Minister Finansów działając na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa zaniechał poboru podatku w drodze rozporządzenia.

Ustawa, w art. 10 ust. 1, rozróżnia źródła przychodów, wymieniając odrębnie m.in. przychód z działalności wykonywanej osobiście (pkt 2) lub innych źródeł (pkt 9).

Stypendia należą do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy. Nie wszystkie stypendia podlegają jednak opodatkowaniu, niektóre z nich ustawodawca zwolnił od podatku, wymieniając w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy (art. 21 ust. 1).

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy, wolne od podatku dochodowego są stypendia otrzymywane na podstawie przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stypendia doktoranckie otrzymywane na podstawie przepisów - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz inne stypendia naukowe i za wyniki w nauce, których zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Szkolnictwa Wyższego albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania.

Powyższym zwolnieniem od podatku objęte są zatem wyłącznie stypendia i tylko takie, które spełniają kryteria określone w cytowanym przepisie.

Środków finansowych przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Uniwersytetowi na sfinansowanie uczestnictwa Wnioskodawczyni w programie ministra "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców", polegającym na udziale w badaniach naukowych w zagranicznym ośrodku badawczym, nie należy utożsamiać ze stypendium.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia "stypendium". W takiej sytuacji należy posiłkować się słownikowym znaczeniem tego pojęcia. Internetowy Słownik Języka Polskiego PWN (http://sjp.pwn.pl/lista.php...co=stypendium), określa stypendium jako "pieniądze wypłacane okresowo uczniom, studentom, pracownikom nauki itp. na pokrycie kosztów nauki lub badań naukowych; też: nauka, studia lub badania naukowe poza miejscem zamieszkania finansowane z tych pieniędzy".

Jak wynika z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego otrzymywane przez Wnioskodawczynię środki finansowe są przeznaczone na "pokrycie kosztów utrzymania i bieżących wydatków związanych z pobytem w zagranicznym ośrodku naukowym oraz kosztów podróży uczestnika programu i członka jego rodziny". Z założenia środki te nie były zatem przeznaczone na finansowanie badań naukowych poza miejscem zamieszkania, stąd też nie można uznać, że mieszczą się w definicji stypendium.

Zauważyć należy, iż akt prawny stanowiący podstawę prawną przyznania tych środków określa je mianem "środki finansowe", a nie "stypendium" tak jak ma to miejsce w przypadku stypendiów naukowych przyznawanych młodym naukowcom przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na podstawie przepisów ustawy o zasadach finansowania nauki. Wynika z tego, że Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego świadomie użył tego pojęcia w rozporządzeniu w sprawie programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców" dla odróżnienia od faktycznych stypendiów.

Do otrzymywanych środków finansowych stanowiących przychód z innych źródeł, nie ma zastosowania żadne ze zwolnień przedmiotowych określonych w art. 21 ustawy i w związku z tym podlegają one opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychód z tego tytułu uzyskany w 2009 r. powinien zostać wykazany w zeznaniu składanym za 2009 r. i odpowiednio przychód uzyskany w 2010 r. powinien zostać wykazany w zeznaniu składanym za 2010 r., oznaczonym symbolem PIT-36, a uzyskany w poszczególnych latach podatkowych dochód, opodatkowany na ogólnych zasadach.

W świetle powyższego opisu zdarzenia przyszłego i stanu prawnego należało, z urzędu, zmienić interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w dniu 19 stycznia 2009 r., Nr ITPB2/415-1028/08/IB, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy opisanego zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zmienianej interpretacji, tj. w dniu 19 stycznia 2009 r.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy), na adres: Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.