Istota interpretacji:

opodatkowanie przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:

W dniu 20 sierpnia 2008 r. Wnioskodawczyni otrzymała od rodziców umową darowizny (w formie aktu notarialnego) gospodarstwo rolne (siedlisko wraz z ziemią). W tym samym roku, wbrew woli Wnioskodawczyni została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa z trzech działek rolnych o łącznej wartości nieco ponad 1 ha, w związku z budową obwodnicy W. S. i K. w ciągu nowopowstającej nitki drogi ekspresowej S19. W związku z tym jako rekompensatę przyznane zostało Wnioskodawczyni odszkodowanie. W opinii Urzędu Skarbowego, który jest właściwy dla miejsca zamieszkania Wnioskodawczyni od kwoty wspomnianego odszkodowania powinna odprowadzić 19% podatek dochodowy od osób fizycznych.

Przymusowe wywłaszczenie oraz niekorzystna lokalizacja siedliska (z dwóch stron przylega ono do pasa drogowego nowopowstającej drogi, a z trzeciej graniczy z istniejącą już drogą krajową nr 19) sprawiły, że Wnioskodawczyni nie jest w stanie prowadzić na tym terenie dalszej działalności rolniczej, do której zobligowało Ją przejęcie gospodarstwa na zasadach renty strukturalnej. Sytuacja zmusi Wnioskodawczynię więc do odpłatnego zbycia siedliska (ziemia wraz z położonymi na niej budynkami mieszkalnymi i gospodarczymi) na cele uzasadniające wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad Stanowisko Urzędu Skarbowego jest analogiczne jak w przypadku opisanym wyżej, a więc, że Wnioskodawczyni powinna zapłacić 19% podatek dochodowy. Przejmując darowiznę od rodziców, Wnioskodawczyni nie planowała jej sprzedawać, przyznane odszkodowania zamierza przeznaczyć na odtworzenie siedliska (wraz zabudowaniami gospodarczymi niezbędnymi do prowadzenia działalności rolniczej), a ewentualna konieczność zapłacenia podatku praktycznie to uniemożliwi, co z kolei niewątpliwie spowoduje obniżenie stopy życiowej. Rozwiązanie takie wydaje się Wnioskodawczyni krzywdzące i społecznie niesprawiedliwe.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Czy od odszkodowania za przymusowe wywłaszczenie przyznane w oparciu o przepisy ustawy z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. Nr 80/2003 poz. 721, z póź. zm.), ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 154, poz. 956), ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 1997 Nr 115 poz. 741), Wnioskodawczyni zmuszona będzie odprowadzić podatek od osób fizycznych...
2. Czy zdarzenie przyszłe w postaci odszkodowania za odpłatne zbycie nieruchomości na cele uzasadniające wywłaszczenie, w oparciu o przepisy przywołane wcześniej będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych...
   
   

Zdaniem Wnioskodawczyni:

Po zaczerpnięciu porady specjalistów od prawa podatkowego oraz analizie przepisów prawnych i interpretacji różnych Izb Skarbowych w sprawach indywidualnych Wnioskodawczyni uważa, że interpretacja Urzędu Skarbowego jest nieprawidłowa. Zarówno odszkodowanie za przymusowe wywłaszczenie, jak i odpłatne zbycie nieruchomości na cel uzasadniający wywłaszczenie powinny korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od osób fizycznych.

Art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie stwierdza, że wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Przepis ten stanowi, że przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwało jeżeli łącznie spełnione zostaną dwa wyżej wymienione warunki. Gdy spełniony zostanie tylko jeden z tych warunków albo żaden z nich, uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

W przypadku Wnioskodawczyni zarówno wypłacone już odszkodowanie jak i analizowane zdarzenie przyszłe czyli przeniesienie własności nieruchomości na rzecz Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad nastąpi przed upływem 2 lat od jej nabycia, ale nieruchomość tą Wnioskodawczyni otrzymała nieodpłatnie w formie darowizny, co nie pozwala na ustalenie ceny nabycia nieruchomości. Od istnienia ceny nabycia jest natomiast uzależniona sama możliwość spełnienia drugiego z warunków. Stosownie do art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zmianami), przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Skoro zatem przy nabyciu w drodze darowizny, z uwagi na jej nieodpłatny charakter cena nie stanowi elementu tej umowy nie będzie spełniony drugi warunek wyłączający zastosowanie przedmiotowego zwolnienia.

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie Nr 2, natomiast odpowiedź na pytanie Nr 1 zostanie rozpatrzona odrębną interpretacją.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z przepisami art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie:

1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,

-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Jednakże na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnione z opodatkowania są przychody z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości nabył jej własność w okresie dwóch lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50 % od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Analiza zacytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwało jeżeli łącznie spełnione zostaną następujące warunki:

1. nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
2. cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.
   
   

Zatem w przypadku, gdy spełniony zostanie tylko jeden z warunków albo żaden z nich, wówczas uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

W tym miejscu podkreślić należy, iż w analizowanym zdarzeniu przyszłym nieruchomość (gospodarstwo rolne) została nabyta przez obecnego właściciela nieodpłatnie w formie darowizny, co nie pozwala na ustalenie ceny nabycia nieruchomości.

Od istnienia ceny nabycia jest natomiast uzależniona sama możliwość spełnienia drugiego z warunków. Stosownie do art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Skoro zatem przy nabyciu w drodze darowizny z uwagi na jej nieodpłatny charakter cena nie stanowi elementu tej umowy nie będzie spełniony drugi warunek wyłączający zastosowanie przedmiotowego zwolnienia.

W związku z powyższym na podstawie przestawionego zdarzenia przyszłego i brzmienia przepisu art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód z tytułu odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości otrzymanej w drodze darowizny na cele uzasadniające jej wywłaszczenie, korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego.

Jeżeli przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od zdarzenia przyszłego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawczyni w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, ul. M.C. Skłodowskiej 40, 20-029 Lublin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul.1-ego Maja 10, 09-402 Płock.

Referencje