Istota interpretacji:

Zwolnienia przedmiotowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 11 i pkt 11a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych 1. Czy wartość szczepień ochronnych przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby oraz przeciw tężcowi, sfinansowanych przez Wnioskodawcę pracownikom narażonym w pracy na kontakt z nieczystościami i częsty kontakt z glebą, zgodnie z ustawą o chorobach zakaźnych i zakażeniach będzie wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych – art. 21 ust.1 pkt 11 i pkt 11a? 2) Czy zwolnieniu od podatku podlegać będzie sama wartość szczepionki, czy też cały koszt zaszczepienia pracownika, tj. usługa wykonania szczepionki wraz z wartością szczepionki?

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zamierza przeprowadzić szczepienia ochronne pracowników przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby oraz przeciw tężcowi. Szczepieniom poddani byliby wyłącznie pracownicy pracujący w szczególnych warunkach, narażeni na kontakt z nieczystościami i częsty kontakt z glebą. Z ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 126, poz. 1384 ze zm.) wynika, że:

" Art. 17. 1. W celu zapobiegania szerzeniu się chorób zakaźnych u osób pracujących, narażonych na działanie czynników biologicznych przeprowadza się, po uzyskaniu ich zgody, szczepienia ochronne wskazane na danym stanowisku pracy.
2. Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, określi, w drodze rozporządzenia, wykaz stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach <...>.
3. Koszty przeprowadzania szczepień ochronnych, o których mowa w ust. 1 oraz preparatów do tych szczepień ponosi pracodawca <...>".

Do ww. ustawy minister zdrowia wydał rozporządzenie w sprawie wykazu stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach.

Na podstawie wyżej powołanych aktów prawnych służby bhp spółdzielni uznały, że Wnioskodawca zatrudnia określoną grupę pracowników, spełniającą warunki do objęcia szczepieniami.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1. Czy wartość szczepień ochronnych przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby oraz przeciw tężcowi, sfinansowanych przez Wnioskodawcę pracownikom narażonym w pracy na kontakt z nieczystościami i częsty kontakt z glebą, zgodnie z ustawą o chorobach zakaźnych i zakażeniach będzie wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych - art. 21 ust.1 pkt 11 i pkt 11a...
2. Czy zwolnieniu od podatku podlegać będzie sama wartość szczepionki, czy też cały koszt zaszczepienia pracownika, tj. usługa wykonania szczepionki wraz z wartością szczepionki...

Zdaniem Wnioskodawcy, szczepienia ochronne przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby oraz przeciw tężcowi niewątpliwie wpływają na bezpieczeństwo pracy pracowników. Wartość tych szczepień (nie tylko samych szczepionek), sfinansowanych przez spółdzielnię pracownikom narażonym w pracy na kontakt z nieczystościami i częsty kontakt z glebą, zgodnie z ustawą o chorobach zakaźnych i zakażeniach nie będzie stanowić przychodu dla tych pracowników.

Mimo, że ustawodawca nie narzuca pracodawcy obligatoryjnego przeprowadzania takich szczepień, to jednak w art. 7 ust. 1 pkt 4 wyraźnie wskazuje, że koszty przeprowadzenia ww. szczepień ponosi pracodawca.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z ogólną zasadą sformułowaną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy w myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Jak wynika z postanowień art. 12 ust. 3 cytowanej ustawy, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b. Stąd też w przypadku usług zakupionych przez pracodawcę wartość pieniężną tych świadczeń dla celów podatkowych ustala się według cen zakupu (art. 11 ust. 2a pkt 2 ustawy).

Biorąc zatem powyższe pod uwagę wartość otrzymanych od pracodawcy nieodpłatnych świadczeń w zakresie szczepień ochronnych – co do zasady – stanowi przychód pracownika ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ww. ustawy.

Należy przy tym wskazać, że świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, są przychodem zwolnionym z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do treści art. 222 § 1 Kodeksu pracy (j. t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 717 ze zm.) w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym, pracodawca zastępuje te substancje, preparaty, czynniki lub procesy technologiczne mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosuje inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.

Natomiast zgodnie z art. art. 2221§ 1 Kodeksu pracy w razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, przy czym w myśl § 2 tegoż artykułu pracodawca prowadzi rejestr prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych oraz rejestr pracowników zatrudnionych przy takich pracach.

Z kolei Minister Zdrowia, stosownie do postanowień art. 2221§ 3 Kodeksu pracy, uwzględniając zróżnicowane działanie czynników biologicznych na organizm człowieka oraz konieczność podjęcia niezbędnych środków zabezpieczających przed zagrożeniami wynikającymi z wykonywania pracy w warunkach narażenia na działanie czynników biologicznych, określił w drodze rozporządzenia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. Nr 81, poz. 716 ze zm.):

1. klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych,
2. wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych,
3. szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwe czynniki biologiczne, w tym rodzaje środków niezbędnych do zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników narażonych na działanie tych czynników, zakres stosowania tych środków oraz warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia narażonych pracowników,
4. sposób prowadzenia rejestrów prac narażających pracowników na działanie szkodliwych czynników biologicznych i rejestru pracowników zatrudnionych przy tych pracach oraz sposób przechowywania i przekazywania tych rejestrów do podmiotów właściwych do rozpoznawania lub stwierdzania choroby zawodowej.

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, w celu ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi przez szkodliwy czynnik biologiczny, pracodawca jest obowiązany do stosowania, na warunkach określonych w rozporządzeniu, wszelkich dostępnych środków eliminujących narażenie lub ograniczających stopień tego narażenia, zwanych dalej "środkami zapobiegawczymi".

Natomiast stosownie do treści § 3 rozporządzenia w załączniku nr 2 znajduje się wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych.

Punkt 6 załącznika dotyczy pracy w zakładach gospodarki odpadami, 7 – pracy przy oczyszczaniu ścieków, zaś punkt 8 pracy w innych okolicznościach niż wymienione w punktach 1–7 załącznika, podczas której jest potwierdzone narażenie na działanie czynników biologicznych.

Jak wynika z załącznika nr 1, choroby narażające pracowników na działanie czynników biologicznych zostały zakwalifikowane do grupy 3 i 4 zagrożenia biologicznego, tj. do czynników które mogą wywoływać u ludzi ciężkie choroby, są niebezpieczne dla pracowników, a rozprzestrzenianie ich w populacji ludzkiej jest bardzo prawdopodobne. W stosunku do grupy 3 zazwyczaj istnieją skuteczne metody profilaktyki lub leczenia. Natomiast w przypadku grupy 4 zagrożenia zazwyczaj nie istnieją skuteczne metody profilaktyki lub leczenia.

Jednocześnie na podstawie § 16 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku wystąpienia lub możliwości wystąpienia w środowisku pracy szkodliwego czynnika biologicznego, przeciw któremu jest dostępna szczepionka, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o chorobach zakaźnych i zakażeniach (Dz. U. Nr 126, poz. 1384, ze zm.), przy czym zgodnie z ustępem 2 pracodawca zleca wykonywanie prac związanych z narażeniem na kontakt ze szkodliwym czynnikiem biologicznym zakwalifikowanym do grupy 3 lub 4 zagrożenia pracownikom właściwie zabezpieczonym, w tym uodpornionym przy użyciu dostępnych szczepionek.

Art. 17 ust. 1 ustawy o chorobach zakaźnych i zakażeniach stanowi, iż w celu zapobiegania szerzeniu się chorób zakaźnych u osób pracujących, narażonych na działanie czynników biologicznych przeprowadza się, po uzyskaniu ich zgody, szczepienia ochronne wskazane na danym stanowisku pracy, przy czym koszty ich przeprowadzania oraz preparatów ponosi pracodawca (ust. 4). W załączniku do wydanego na podstawie art. 17 ust. 2 cytowanej ustawy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 listopada 2005 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach (Dz. U. Nr 250, poz. 2113) zamieszczono wykaz stanowisk pracy oraz szczepień ochronnych wskazanych do wykonania pracownikom podejmującym pracę lub zatrudnionym na tych stanowiskach, na podstawie którego wykonuje się szczepienia ochronne przeciw m.in.:

1. wirusowemu zapaleniu wątroby typu B – pracownikom wykonującym prace na stanowiskach, na których występuje narażenie na kontakt z materiałem biologicznym pochodzenia ludzkiego (krew i inne płyny ustrojowe oraz wydaliny i wydzieliny chorych) – poz. 1 załącznika;
2. wirusowemu zapaleniu wątroby typu A – pracownikom wykonującym prace na stanowiskach związanych z wyjazdami na obszary występowania zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu A – poz. 2 załącznika;
3. wirusowemu zapaleniu wątroby typu A – pracownikom wykonującym prace na stanowiskach przy usuwaniu odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych lub konserwacji urządzeń służących temu celowi – poz. 3 załącznika;
4. tężcowi – pracownikom wykonującym prace na stanowiskach wymagających częstego kontaktu z glebą oraz przy usuwaniu odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych lub konserwacji urządzeń służących temu celowi – poz. 4 i 5 załącznika;

Jak wynika z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Wnioskodawca planuje przeprowadzić szczepienia ochronne pracowników przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby oraz przeciw tężcowi. Ww. szczepieniom poddani będą wyłącznie pracownicy pracujący w szczególnych warunkach, narażeni na kontakt z nieczystościami i częsty kontakt z glebą.

Na podstawie odpowiednich aktów prawnych służby bhp Wnioskodawcy uznały, że zatrudnia On określoną grupę pracowników, spełniającą warunki do objęcia szczepieniami.

Mając na uwadze powyższe oraz uregulowania prawne w tym zakresie należy stwierdzić, że wartość szczepień ochronnych (szczepionki i usługi szczepienia), sfinansowanych przez Wnioskodawcę pracownikom narażonym w pracy na kontakt z nieczystościami i częsty kontakt z glebą, będzie wolna od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust.1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.