Istota interpretacji:

Czy przyznane jednorazowe stypendium doktoranckie jest zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39, pkt 40 i pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

• w części dotyczącej nieuznania za dochód otrzymanego stypendium doktoranckiego -jest nieprawidłowe,

• w części dotyczącej zwolnienia z opodatkowania otrzymanego stypendium jako współfinansowanego z funduszy bezzwrotnej pomocy –jest nieprawidłowe,

• w części dotyczącej zwolnienia z opodatkowania przyznanego stypendium przez publiczną uczelnię- jest prawidłowe.
  
  

Z uwagi na braki formalne wniosku, pismem z dnia 07 kwietnia 2009r. Znak: IBPB II/1/415-174/09/MK wezwano wnioskodawcę do jego uzupełnienia. W dniu 15 kwietnia 2009r. wpłynęło do tut. Biura uzupełnienie ww. wniosku.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W listopadzie 2008r. zawarta została umowa między wnioskodawcą a uczelnią reprezentowaną przez prorektora ds. nauki.

Tytuł umowy: "Umowa o stypendium nr 6 na dofinansowanie projektu naukowo-badawczego dla doktoranta w ramach projektu - program wspierania innowacyjnej działalności doktorantów".

Zgodnie z treścią umowy beneficjenci – doktoranci – mogli przeznaczyć uzyskane środki na zakup m.in. aparatury, urządzeń i innych przedmiotów niezbędnych do realizacji pracy badawczej, sprzętu komputerowego i oprogramowania; sfinansowanie czynnego udziału w konferencjach naukowych, sympozjach, zakup literatury naukowej, zakup materiałów do badań. Rozliczenie następowało na podstawie faktur. Pieniądze wypłacone w ramach umowy (w wysokości 10.000 PLN) stanowiły stypendium dla doktorantów trzech uczelni wyższych.

Wypłacone środki, zgodnie z zapisem umowy pochodziły ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, oraz ze środków budżetu państwa w ramach działania 2.6 – Regionalne Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego.

Wnioskodawca w poz. 47 ww. wniosku wskazał jako przepisy prawa podatkowego ustawę z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – art. 21 ust. 1 pkt 39, 40b oraz 46 lit. a).

W uzupełnieniu wniosku wskazano, iż stypendium wypłacone zostało w ramach działania 2.6 "Regionalne Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy" Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR) na lata 2004-2006.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy stypendium celowe wypłacane na mocy umowy między słuchaczem studiów doktoranckich a publiczną uczelnią wyższą z funduszu pochodzącego ze środków Unii Europejskiej podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych...

Zdaniem wnioskodawcy:

1. środki wypłacone zostały jako stypendium publicznej uczelni wyższej słuchaczom studiów doktoranckich i jako takie nie powinny podlegać opodatkowaniu,
2. środki zostały wypłacone w określonym celu (zakup celowy) i na podstawie umowy muszą zostać wykorzystane i rozliczone zgodnie z regulaminem stypendium pod rygorem zwrotu środków tak więc nie są dochodem sensu stricte,
3. środki są współfinansowane z funduszu bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego i jako takie nie powinny podlegać opodatkowaniu.
   
   

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jak wynika z cytowanego wyżej przepisu, pod pojęciem przychodu ustawodawca rozumie m.in. otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku podatkowym pieniądze. Dlatego też wypłacone na mocy umowy między słuchaczem studiów doktoranckich (wnioskodawcą) a publiczną uczelnią wyższą z funduszu pochodzącego ze środków Unii Europejskiej stypendium stanowi przychód w rozumieniu wyżej powołanego przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy.

Fakt, iż wypłata tych środków została dokonana w określonym celu (zakup celowy), a postanowienia umowy, na podstawie której dokonano wypłaty, obliguje do wykorzystania i rozliczenia środków zgodnie z regulaminem stypendium pod rygorem zwrotu środków nie może przesądzać o tym, iż środki te nie są przychodem podatkowym. Bezsprzecznym bowiem jest, że środki zostały wnioskodawcy wypłacone, a zatem stanowią jego przychód.

Zatem stanowisko wnioskodawcy, że powyższe środki nie są dochodem sensu stricte, jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:

• pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz

• podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.
  
  

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż otrzymane przez wnioskodawcą stypendium naukowe, finansowane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego oraz ze środków budżetu państwa w ramach Działania 6 Priorytetu 2 "Regionalne Strategie Innowacyjne i Transfer Wiedzy" Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR), realizowane było ze środków pomocowych przyznanych na lata 2004-2006.

Należy podkreślić, iż opodatkowanie bądź zwolnienie z opodatkowania dochodów osób zatrudnionych przy realizacji programu uzależnione jest od tego, z jakich środków nastąpiła ich wypłata.

Wsparcie Wspólnoty dla Polski w latach 2004-2006 było i jest realizowane przede wszystkim za pomocą jednofunduszowych Sektorowych Programów Operacyjnych (SPO) oraz wielofunduszowego Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR). Status prawny środków pochodzących z funduszy strukturalnych regulują przepisy Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999r. ustanawiające przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych oraz Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 438/2001 z dnia 2 marca 2001r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1260/1999 dotyczącego zarządzania i systemów kontroli pomocy udzielanej w ramach funduszy strukturalnych, ustawy o finansach publicznych oraz ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o Narodowym Planie Rozwoju 2004-2006 (Dz. U. Nr 116, poz. 1206).

Zgodnie z art. 26 ust. 1 ww. ustawy o Narodowym Planie Rozwoju ubiegający się o dofinansowanie z publicznych środków wspólnotowych projektów w ramach programów, o których mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1-3 (w tym regionalnych programów operacyjnych), składa wniosek do instytucji zarządzającej, instytucji wdrażającej albo zarządu województwa, zgodnie z systemem realizacji określonym w tych programach.

Dofinansowanie projektów z publicznych środków wspólnotowych, stosownie do art. 27 ust. 1 tej ustawy polega na zwrocie określonej w umowie o dofinansowanie projektu albo decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 7, części wydatków poniesionych przez beneficjenta lub wypłacie premii.

Zatem dotacja środków unijnych następuje po wykonaniu określonego projektu lub jego etapu, po przedstawieniu dowodów świadczących o poniesionych przez beneficjenta wydatkach. Warunkiem niezbędnym przekazania przez Komisję Europejską refundacji poniesionych wydatków jest weryfikacja i potwierdzenie wniosków o płatność przez poszczególne instytucje zaangażowane w proces przepływu środków.

Zgodnie z wyżej powołanymi przepisami, jednostki realizujące projekty współfinansowane z funduszy strukturalnych mogą ubiegać się o środki na prefinansowanie. Beneficjent pomocy otrzymuje środki pożyczone z budżetu państwa, a nie pochodzące wprost z bezzwrotnej pomocy sfinansowanej z budżetu Unii Europejskiej.

Należy wskazać, iż od 2007r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2006r. nowelizujące ustawę o finansach publicznych, które zmieniają zasady finansowania programów operacyjnych, o których mowa w ustawie o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Jednakże przepis przejściowy art. 20 ustawy nowelizującej ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2006r. Nr 249 poz. 1832) wyraźnie przewiduje, iż znowelizowane przepisy nowelizujące ustawę o finansach publicznych nie będą miały zastosowania do programów i projektów realizowanych w ramach Narodowego Planu Rozwoju 2004-2006.

Wobec tego w 2007r. i 2008r. zasady finansowania kontynuowanych programów operacyjnych w ramach Narodowego Planu Rozwoju pozostają takie same jak w 2006r.

Jak z powyższego wynika, otrzymane stypendium nie pochodzi wprost ze zwrotnej pomocy finansowanej bezpośrednio z budżetu Unii Europejskiej, a zatem nie może skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem stanowisko wnioskodawcy, że powyższe środki nie powinny podlegać opodatkowaniu, gdyż są współfinansowane z funduszu bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, jest nieprawidłowe.

Pomoc finansowana z funduszy strukturalnych ze względu na kierunki jej przeznaczenia można podzielić na środki, z których finansowane są programy:

• inwestycyjne,

• o charakterze społecznym i edukacyjnym, jak np. szkolenia, praktyki zawodowe w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych lub reorientacji zawodowej, usług doradczych, informacji zawodowej, pomocy stypendialnej dla młodzieży, a także subsydiowanie zatrudnienia.
  
  

Kierując się takim podziałem środków pochodzących z funduszy strukturalnych, do otrzymanej przez beneficjentów ostatecznych pomocy finansowanej z tych środków, obowiązujące przepisy w zakresie podatku dochodowego stosuje się w zależności od celu, na jaki przeznaczone są te środki.

Pomoc, jaką otrzymują osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej w ramach Priorytetu 2 ZPORR obejmuje: szkolenia w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych, usługi doradcze, praktyczną naukę zawodu, informację zawodową, pośrednictwo pracy, stypendia dla młodzieży wiejskiej, studentów pochodzących z obszarów zagrożonych marginalizacją, a także świadczenie usług doradczych i szkoleniowych m.in. dla osób zamierzających rozpocząć działalność gospodarczą, zapewnienie opieki indywidualnego doradcy, a także staże dla najlepszych absolwentów szkół wyższych, kontynuujących naukę na studiach doktoranckich i pracowników sektora badawczo-rozwojowego.

Beneficjentami ostatecznymi tych Działań są m.in. uczestnicy studiów doktoranckich. Pomoc otrzymywaną w ramach 2 Priorytetu ZPORR przez beneficjentów ostatecznych można podzielić na dwie podstawowe grupy:

• świadczenia o charakterze pieniężnym, takie jak stypendia pieniężne, oraz

• świadczenia niepieniężne, w tym szkolenia, doradztwo, stypendia rzeczowe, staże itp.
  
  

Świadczenia o charakterze pieniężnym, do których należy m.in. stypendium doktoranckie wypłacane w ramach Działania 6 Priorytetu 2 ZPORR (Działania 2.6) zalicza się do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychody z tytułu stypendium korzystają ze zwolnienia na podstawie m.in. art. 21 ust. 1 pkt 39 lub pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile spełniają warunki tymi przepisami przewidziane.

Zgodnie z powołanym przez wnioskodawcę w poz. 47 wniosku przepisem art. 21 ust. 1 pkt 40 ww. ustawy wolne od podatku są świadczenia pomocy materialnej dla uczniów, studentów, uczestników studiów doktoranckich i osób uczestniczących w innych formach kształcenia, pochodzące z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz ze środków własnych szkół i uczelni – przyznane na podstawie przepisów o systemie oświaty, Prawo o szkolnictwie wyższym, a także przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.

Zatem stypendia przyznane przez szkoły lub uczelnie korzystają ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych na postawie art. 21 ust. 1 pkt 40 cyt. ustawy, o ile spełniają określone w tym przepisie warunki. Przede wszystkim winny one być przyznane na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), ustawy z dnia 27 lipca 2005r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), a także przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, tj. w obowiązującym porządku prawnym: