Teza:

Zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt. 4 lit. B ustawy o pdf wolne od podatku są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych z wyjątkiem dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15.Kwota nazwana w warunkach ogólnych ubezpieczenia "sumą na ryzyku" (stanowiąca różnicę pomiędzy sumą ubezpieczenia a wartością polisy) wypełnia dyspozycję zwolnienia od opodatkowania.

Pismem z dnia 15 czerwca 2005 r. Towarzystwo Ubezpieczeń na Życie zwróciło się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynikało, że spółka oferuje swoim klientom ubezpieczenia na życie z funduszem inwestycyjnym. W przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego (trwałe inwalidztwo, dożycie wieku emerytalnego, zgon) Spółka wypłaca świadczenie w wysokości sumy ubezpieczenia lub wartości polisy. W związku z powyższym powstała wątpliwość czy wypłacając ubezpieczonym powyższe świadczenia Towarzystwo Ubezpieczeń ma obowiązek poboru zaliczki na podatek dochodowy. Zdaniem Spółki mając na uwadze na treść art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - nie ciążył na niej obowiązek poboru podatku.

Postanowieniem z dnia 22 września 2005 r. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku stwierdził, że w odniesieniu do opisanego stanu faktycznego stanowisko spółki przedstawione w przedmiotowym wniosku jest nieprawidłowe.

Spółka korzystając z przysługującego jej prawa złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.

Po rozpatrzeniu zażalenia, decyzją z dnia 12 grudnia 2005 r. Nr BI/4117- 0069/05, wydaną na podstawie art. 14b § 5 pkt 1 Ordynacji podatkowej - Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku z dnia 22 września 2005 r. Nr DM/P/415-0048/05/ŁB.

Towarzystwo Ubezpieczeń, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonej decyzji zarzuca:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą interpretację przepisu art. 21 ust. 1 pkt 4 b w związku z art. 24 ust. 15 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych polegające na:
   a) błędnym przyjęciu, że w opisanym stanie faktycznym tj. w przypadku wypłaty uposażonemu (beneficjentowi) świadczenia ubezpieczeniowego z tytułu śmierci ubezpieczonego - mamy do czynienia z dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w rozumieniu art. 24 ust. 15 ustawy - podczas, gdy wypłata świadczenia ubezpieczeniowego na wypadek śmierci jest realizacją funkcji - ochronnej umowy ubezpieczenia, a nie kapitałowej,
   b) nie rozważeniu sytuacji, w której w wyniku zgonu ubezpieczonego uprawnionym do otrzymania świadczenia ubezpieczeniowego z tytułu śmierci jest osoba trzecia (beneficjent) a nie osoba, która dokonywała wpłat składek ubezpieczeniowych (inwestowała te składki) tj. ubezpieczany,
2. naruszenie art. 14a § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w sytuacji, gdy postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa mających istotny wpływ na wynik sprawy, a ocena prawna przedstawiona w treści zaskarżonego postanowienia jest niezgodna z przepisami prawa.

W związku z powyższym wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Po zapoznaniu się z podniesionymi w skardze zarzutami Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku podtrzymał swoje stanowisko .wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia 12 grudnia 2005 r. oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 14a §1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach. Składając wniosek, podatnik, płatnik lub inkasent jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego oraz własnego stanowiska w sprawie.

W myśl art. 14b § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. organ odwoławczy w drodze decyzji zmienia albo uchyla postanowienie, o którym mowa w art. 14a § 4 jeżeli uzna, ze zażalenie wniesione przez podatnika, płatnika lub inkasenta zasługuje na uwzględnienie.

W przedstawionym stanie faktycznym Towarzystwo Ubezpieczeń składając wniosek o interpretację przepisów podatku dochodowego zajęło stanowisko, że w momencie wypłaty świadczenia z tytułu ubezpieczenia z funduszem kapitałowym nie ma obowiązku poboru zaliczki na podatek dochodowy. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając w dniu 22 września 2005 r. postanowienie stwierdził, że w odniesieniu do opisanego stanu faktycznego stanowisko przedstawione w przedmiotowym wniosku jest nieprawidłowe. W złożonym zażaleniu Spółka wniosła o uchylenie postanowienia w całości i wydanie decyzji potwierdzającej poprawność stanowiska sformułowanego przez Spółką we wniosku. Wydając w dniu 12 grudnia 2005 r. decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w Gdańsku nie podzielił stanowiska Spółki skarżącej, że w momencie wypłaty świadczenia z tytułu ubezpieczenia z funduszem kapitałowym nie ma obowiązku poboru zaliczki na podatek dochodowy. W uzasadnieniu decyzji dokonał uszczegółowienia, że jedynie kwota nazwana w warunkach ogólnych ubezpieczenia "sumą na ryzyku" (stanowiącą różnicę pomiędzy sumą ubezpieczenia a wartością polisy) wypełnia dyspozycję zwolnienia od opodatkowania. W związku z tym zarzut Spółki dotyczący naruszenia art. 14a § 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia uznano za nieuzasadniony, bowiem w tym trybie organ odwoławczy zmienia albo uchyla postanowienie tylko wtedy gdy uzna, że zażalenie wniesione przez podatnika, płatnika zasługuje na uwzględnienie, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

W ocenie Sądu pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji nie narusza prawa.

Zgodnie z brzmieniem art. 21 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., nr 14, poz. 176 ze zm.) wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych z wyjątkiem dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15.

Jak stanowi art. 24 ust. 15 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi, jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.

W przedstawionym stanie faktycznym spółka oferuje swoim klientom ubezpieczenia na życie z funduszem inwestycyjnym. Ubezpieczenie tego rodzaju składa się z dwóch części, tj. ochronnej zapewniającej wypłatę świadczenia w razie śmierci osoby ubezpieczonej, a po wykupieniu dodatkowych opcji, także w razie odniesienia uszczerbku na zdrowiu oraz inwestycyjnej zapewniającej gromadzenie i pomnażanie kapitału w ramach funduszy inwestycyjnych.

W każdej polisie z funduszem część składki jest inwestowana, a część przeznaczona na pokrycie ochrony ubezpieczonej osoby.

Jak wynika z § 15 pkt 2 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Spółki w przypadku śmierci Ubezpieczonego osobie uprawnionej, określonej w § 28 ust. 1, zostanie wypłacona suma ubezpieczenia lub wartość polisy w zależności od tego, która z tych dwóch wartości jest wyższa. Wartość polisy wypłacana w przypadku śmierci Ubezpieczonego jest ustalana w oparciu o wycenę jednostek uczestnictwa znajdujących się na Indywidualnym Rachunku Jednostek Uczestnictwa w najbliższym dniu wyceny przed zatwierdzeniem przez Ubezpieczyciela wypłaty, w myśl postanowień § 30. Powyższe wyraźnie wskazuje, że w przypadku wypłaty uposażonemu (beneficjentów!) świadczenia ubezpieczeniowego z tytułu śmierci ubezpieczonego wypłacana jest suma ubezpieczenia lub wartość polisy. Wartość polisy to zgodnie z § 2 pkt 28 Ogólnych Warunków Ubezpieczenia kwota stanowiąca iloczyn liczby jednostek uczestnictwa Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych znajdujących się na Indywidualnym Rachunku Jednostek Uczestnictwa oraz ceny sprzedaży jednostek uczestnictwa w dniu ich wyceny. Z warunków tych wynika ponadto, że na sumę ubezpieczenia składa się wartość polisy i tzw. suma na ryzyku (§ 2 pkt 8 Warunków Ogólnych). Tym samym w przypadku śmierci ubezpieczonego zarówno w przypadku wypłaty przez Towarzystwo Ubezpieczeniowe wartości polisy jak i sumy ubezpieczenia może wystąpić dochód z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej. Szczegółowy opis zasady wyliczenia dochodu podlegającego opodatkowaniu i zwolnionego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. opracowany na podstawie Warunków Ogólnych Towarzystwa Ubezpieczeń na Życie został zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze zarzut błędnego przyjęcia przez organy podatkowe, iż w przypadku wypłaty uposażonemu (beneficjentowi) świadczenia ubezpieczeniowego z tytułu śmierci ubezpieczonego wypłata świadczenia ubezpieczeniowego na wypadek śmierci jest realizacją funkcji ochronnej umowy ubezpieczenia, a nie kapitałowej nie pokrywa się z przedstawionym stanem faktycznym (załączonymi do wniosku Warunkami Ogólnymi Ubezpieczenia). Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie wpływa zarzut nie rozważenia w zaskarżonej decyzji sytuacji, w której w wyniku zgonu ubezpieczonego uprawnionym do otrzymania świadczenia ubezpieczeniowego z tytułu śmierci jest osoba trzecia (beneficjent) a nie osoba, która dokonywała wpłat składek ubezpieczeniowych (inwestowała te składki) tj. ubezpieczający się.

Należy bowiem zauważyć, że ani art. 21 ust. 1 pkt 4, ani art. 24 ust. 15 ustawy podatkowej nie ograniczają pojęcia beneficjenta odszkodowania do osoby ubezpieczonego. Zatem uznać należy, że gramatycznie czytelna wykładnia tych przepisów nie budzi wątpliwości. Zgodnie z nią zwolnienie podatkowe wykluczane jest do tej części odszkodowania wypłaconej każdemu beneficjentowi (bez względu czy jest to sam ubezpieczony czy też osoba trzecia), która jest związana z inwestowaną częścią składki.

W ocenie Sądu uznać też należy, iż wskazane wyżej przepisy ustawy nie różnicują, czy wolna od podatku jest kwota otrzymana z tytułu ubezpieczenia w związku z realizacją funkcji konkretnego odszkodowania (tj. funkcją ochronną czy też inwestycyjną).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa wskazanych w skardze do Sądu, jak też w rozumieniu art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.

Wobec powyższego orzeczono w myśl art. 151 ustawy p.p.s.a.