Pytanie:

Czy zamiana spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego powoduje obowiązek zapłaty 10% podatku dochodowego od osób fizycznych oraz, czy zamiana własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na inne również spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego dodatkowo z garażem powoduje obowiązek zapłaty 10% podatku dochodowego od osób fizycznych?

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Podatniczka w 2002 r. została obdarowana spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu. W 2007 r. zamierza zamienić rzeczony lokal na lokal jej rodziców.

Wnioskująca zwraca się z zapytaniem czy zamiana spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego powoduje obowiązek zapłaty 10% podatku dochodowego od osób fizycznych oraz, czy zamiana własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na inne również spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego dodatkowo z garażem powoduje obowiązek zapłaty 10% podatku dochodowego od osób fizycznych.

Podatniczka uważa, że w przedstawionym stanie faktycznym, zamiana spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na inne spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest zwolniona z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż jego nabycie nastąpiło przed 2007 r. Ponadto zdaniem Wnioskującej zamiana spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego wraz z garażem, będzie podlegała zwolnieniu z podatku dochodowego, gdy wartość rzeczonego prawa zostanie odrębnie określona w akcie notarialnym oraz odrębnie określona zostanie wartość garażu.

W oparciu o przedstawiony stan faktyczny Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań - Nowe Miasto zważył, co następuje:

Umowa zamiany zdefiniowana została w art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz 93 ze zm.). W myśl tego przepisu przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Jest to więc umowa wzajemna, dwustronnie zobowiązująca, do której w myśl art. 604 kodeksu cywilnego stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży. Zatem będąc właścicielem nieruchomości lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, możemy go zamienić. Zamiana między właścicielami, tak jak sprzedaż, nie wymaga niczyjej zgody, a właściciel może swobodnie dysponować swoją własnością. Zamiana, jak każda inna umowa, w której następuje przeniesienie własności nieruchomości lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu wymaga formy aktu notarialnego, nawet jeżeli tylko jeden z przedmiotów zamiany jest nieruchomością lub spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu. Zatem strony po ustaleniu warunków finansowych zamiany, czyli ewentualnych dopłat i szczegółów dotyczących przekazania rzeczy, udają się do notariusza, gdzie zawierają umowę zamiany. Z chwilą podpisania aktu notarialnego następuje wzajemne przeniesienie prawa własności.

Jeżeli dokonujemy zamiany możemy być również zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Zamiana jest bowiem traktowana jak sprzedaż, czyli jedna z form odpłatnego zbycia i podobnie jak w wypadku sprzedaży, jeżeli następuje przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego patrz art. 10 ust 1 pkt 8 lit a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Należy pamiętać, że w wypadku zamiany pięcioletni okres, o którym mówią przepisy, dotyczy każdej z osób dokonującej zamiany. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z zamiany nieruchomości lub praw majątkowych jest wartość rynkowa nieruchomości, rzeczy lub prawa zbywanego w drodze zamiany - u każdej ze stron umowy.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania mają jednak zastosowanie do dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości i praw nabytych po 1 stycznia 2007 r. (art. 7 ust. 1 tejże ustawy). Wobec tego, z uwagi na fakt nabycia rzeczonego lokalu przed 1 stycznia 2007 r. obowiązywać będą także zwolnienia od podatku dochodowego wyszczególnione w art. 21 ust. 1 pkt 32a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyłączające z opodatkowania przychody uzyskane z zamiany spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w tych prawach.

Generalnie zwolniono od podatku większość transakcji występujących w obrocie nieruchomościami. Dotyczy to przychodów uzyskanych z zamiany: budynku mieszkalnego lub jego części, udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, do gruntu albo prawa użytkowania wieczystego gruntu, związanego z budynkiem mieszkalnym lub lokalem stanowiącym odrębną nieruchomość. Zwolnienie dotyczy tylko takich umów, których przedmiotem są wyłącznie budynki mieszkalne (ich części i udziały), lokale stanowiące odrębną nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej oraz grunty i prawo użytkowania wieczystego związane z tymi obiektami. Ustawa wyłącza jednak możliwość zwolnienia od podatku, jeżeli przychód z zamiany jest wydatkowany na nabycie gruntu, prawa wieczystego użytkowania gruntu, zakup, budowę lub remont budynku albo jego części przeznaczonych na cele rekreacyjne (art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowy mod osób fizycznych w brzmieniu przed 1 stycznia 2007 r.)

Zatem jeżeli Podatniczka zamierza dokonać zamiany spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego, to zamiana ta - w myśl art. 21 ust. 1 pkt 32a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu przed 1 stycznia 2007 r. - korzysta ze zwolnienia w podatku dochodowym.

Jednakże z przedstawionego przez Podatniczkę stanu faktycznego wynika także, iż w umowie zamiany odrębnie, obok wartości lokalu mieszkalnego, ustalona zostanie wartość garażu. Wynika z tego, że rzeczony garaż stanowi odrębny od spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu przedmiot własności. Jak to powyżej wskazano zwolnienie dotyczy tylko takich umów, których przedmiotem są wyłącznie budynki lub lokale mieszkalne. W tym miejscu należy dodatkowo podkreślić, iż w prawie podatkowym wszelkie ulgi, zwolnienia czy wyjątki od przyjętych reguł stanowią pewien wyłom w ogólnej zasadzie powszechności opodatkowania, stąd winny być stosowane i rozumiane literalnie. Niedopuszczalna jest w omawianym zakresie wykładnia rozszerzająca /por. wyrok NSA z dnia 17.07.2002 r. sygn. akt I S.A./Wr 469/00; wyrok NSA z dnia 19.07.2000 r. sygn. akt S.A./Wr 2029/97/. Wobec tego niedopuszczalnym jest przyznanie słuszności twierdzeniu Wnioskującej jakoby nieuwzględnienie w treści art. 21 ust 1 pkt 32a omawianej ustawy w brzmieniu przed 1 stycznia 2007 r. garażu wpływało na brak obowiązku podatkowego w tym zakresie. Fakt niewymienienia w tym przepisie garażu wskazuje jednoznacznie, iż zamiarem ustawodawcy było to aby przedmiotem zamiany stały się wymienione w tym przepisie nieruchomości (lub ich części i udziały) o charakterze mieszkalnym. Wobec tego Naczelnik Urzędu skarbowego Poznań - Nowe Miasto stwierdza, iż zwolnieniu w trybie art. 21 ust. 1 pkt 32a omawianej ustawy w brzmieniu przed 1 stycznia 2007 r. będzie podlegała tylko zamiana spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego nie obejmując swoim zakresem zamiany lokalu użytkowego (garaż bez wątpienia takim jest).

Powyższa interpretacja jest oparta o stan faktyczny przedstawiony we wniosku podatnika oraz o stan prawny obowiązujący w dacie zaistnienia przedstawionego zdarzenia.