Pytanie:

Komornik jako płatnik zwrócił się z pytaniem, czy wierzytelności wynikające z wyroku Sądu Okręgowego w .......... z dnia ........... 2004 roku , tj. czy zasądzone przez sąd na rzecz żony zmarłego pracownika oraz jej małoletnich jednorazowe świadczenia w zamian miesięcznych rent wyrównawczych i odszkodowania podlegają opodatkowaniu i w związku z tym komornik jest obowiązany do obliczenia i poboru podatku ?

Ponieważ wniosek zawierał braki formalne tutejszy organ podatkowy pismem Nr PDB/415-11/BJ/07 z dnia 27.06.2007r. wezwał jednostkę do ich uzupełnienia. Braki uzupełniono pismami Nr :Sygn.akt III KMP 20/04 z dnia 04 i 17 lipca 2007r.

W sprawie tej nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa ani postępowanie przed sądem administracyjnym.

Jak stanowi art.14a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa stosownie do swojej właściwości naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celnego lub wójt, burmistrz /prezydent miasta/, starosta albo marszałek województwa na pisemny wniosek podatnika, płatnika lub inkasenta mają obowiązek udzielić pisemnej informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w ich indywidualnych sprawach, w których nie toczy się postępowanie podatkowe lub kontrola podatkowa albo postępowanie przed sądem administracyjnym. W myśl art.14a § 4 cytowanej ustawy, udzielenia interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, o której mowa w § 1, następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
W dniu 31 października 1997r. Sąd Wojewódzki po rozpoznaniu sprawy z powództwa cywilnego żony zmarłego pracownika przeciwko spółce z o.o /byłego zakładu pracy męża/ o odszkodowanie i rentę zasądził na rzecz powódki oraz małoletnich dzieci odszkodowanie oraz rentę wraz z ustawowymi odsetkami.

W przedstawionym stanie faktycznym podstawą prawną zasądzenia renty oraz odszkodowania był wypadek śmiertelny przy pracy męża podatniczki i równocześnie ojca małoletnich dzieci /art. 446 Kodeksu cywilnego/.

W 2004 roku powódka wraz z małoletnimi dziećmi wystąpiła do Sądu Okręgowego w ........ o zasądzenie renty wyrównawczej od spółki z o.o. / byłego pracodawcy zmarłego męża./. Wyrokiem zaocznym z dnia 8 listopada 2004 roku Sąd Okręgowy w ......... zasądził od pracodawcy zmarłego na rzecz powódki oraz jej małoletnich dzieci jednorazowe świadczenie w miejsce rent miesięcznych przyznanych wyrokiem Sądu w 1997 roku, uchylając jednocześnie obowiązek płacenia tejże renty miesięcznej.

Wniosek powódki o zasądzenie jednorazowego świadczenia w zamian comiesięcznych rent spowodowany był złą sytuacją finansową firmy - byłego pracodawcy zmarłego męża. W tym czasie toczyło się szereg postępowań egzekucyjnych w stosunku do byłego pracodawcy zmarłego męża i istniało duże prawdopodobieństwo iż firma zostanie w najbliższym czasie zlikwidowana, a powódka i jej dzieci zostaną bez należnych świadczeń.

Pytanie wnioskodawcy:
Komornik jako płatnik zwrócił się z zapytaniem, czy wierzytelności wynikające z wyroku Sądu Okręgowego w ........ z dnia 8 listopada 2004 roku , tj. czy zasądzone przez sąd na rzecz żony zmarłego pracownika oraz jej małoletnich jednorazowe świadczenia w zamian miesięcznych rent wyrównawczych i odszkodowania podlegają opodatkowaniu i w związku z tym komornik jest obowiązany do obliczenia i poboru podatku ?

Stanowisko wnioskodawcy:
Zdaniem komornika jednorazowe świadczenie zasądzone dla żony i małoletnich dzieci w miejsce comiesięcznej renty i odszkodowania z tytułu śmiertelnego wypadku pracownika jest wolne od podatku dochodowego zgodnie z art.21 ust.1 pkt 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznyzh.

Dokonując oceny stanu faktycznego w świetle obowiązujących przepisów, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Nysie informuje:

Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art.9 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz.176 ze zm./ opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art.21, 52, 52a i 52 c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art.21 ust.1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań:
a/ otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b/ dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

W myśl natomiast art.21 ust.1 pkt 3c ww. ustawy o podatku dochodowym wolne od podatku są odszkodowania w postaci renty otrzymane na podstawie przepisów prawa cywilnego w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia przez poszkodowanego, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej, albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość.

Podstawową zasadą polskiego prawa cywilnego jest zasada pełnego odszkodowania, która obejmuje straty, jakie poszkodowany poniósł i korzyści, które osiągałby gdyby mu szkody nie wyrządzono. W związku ze szkodami na osobie wyróżnia się sytuacje:
- gdy w następstwie wypadku poszkodowany doznał uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia,
- gdy w następstwie wypadku poszkodowany zmarł.

Zgodnie z art.446 Kodeksu cywilnego jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poniósł.

Osoba, względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny, może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody - renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego.

Ponadto sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.

W przedstawionym stanie faktycznym podstawę prawną do dochodzenia odszkodowania i renty wyrównawczej przez żonę zmarłego pracownika i jej małoletnie dzieci od byłego zakładu pracy męża stanowiły przepisy art.446 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny /Dz.U. Nr 16, poz.93 ze zm./

Mając powyższe na uwadze, renta wyrównawcza oraz odszkodowanie przyznane wyrokiem sądu dla żony i jej małoletnich dzieci z tytułu śmiertelnego wypadku męża przy pracy mają charakter odszkodowawczy - a zatem stosownie do art.21 ust.1 pkt 3b - zasądzone przez sąd jednorazowe świadczenie w miejsce miesięcznej wyrównawczej renty rodzinnej i odszkodowania korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast kwestię odsetek za zwłokę reguluje art. 481 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe.

Odsetki wypłacone za okres pomiędzy datą zasądzenia i datą wypłaty odszkodowania nie są wliczane do wartości odszkodowania. Zgodnie bowiem z treścią art.20 ustawy z dnia 17 listopada 1964r. Kodeks postępowania cywilnego /Dz.U. Nr 43, poz.296 ze zm./ do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten ma zastosowanie do odsetek ustawowych, z którymi zasądzono świadczenia główne - co miało miejsce w stanie faktycznym przedstawionym w złożonym wniosku.

W katalogu zwolnień od podatku dochodowego zawartym w art.21 ww. ustawy wymieniono wyłącznie odsetki od nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art.10 ust.1 pkt 1.

Ponieważ przedmiotowe odsetki nie zostały wymienione wśród dochodów, które ustawodawca zwolnił z opodatkowania bądź od których zaniechano poboru podatku, a zatem podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wypłacone odsetki należy zakwalifikować do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art.20 ust.1 ww. ustawy.

Należy przy tym zaznaczyć, iż przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jakkolwiek nie zobowiązują płatnika wypłacającego odsetki ustawowe do poboru zaliczki na podatek dochodowy od wartości wypłaconych odsetek, to jednak w myśl art.42 a ww. ustawy o podatku dochodowym nakładają na płatnika obowiązek sporządzenia informacji według ustalonego wzoru o wysokości przychodów /PIT-8C/ i przekazanie jej w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika.

Natomiast podatnik jest obowiązany do uwzględnienia tego przychodu w rocznym zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym nastąpiła wypłata odsetek.

Jednocześnie tutejszy organ podatkowy informuje, iż zgodnie z art.14a § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, niniejsza interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w 2007 roku. Zgodnie z art.14b § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, interpretacja nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe dla wnioskodawcy organy podatkowe i organy kontroli skarbowej do czasu jej zmiany lub uchylenia.

Stronie przysługuje na podstawie art.236 § 2 pkt.1 Ordynacji podatkowej prawo wniesienia zażalenia na niniejsze postanowienie do Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu w terminie 7 dni od daty doręczenia rozstrzygnięcia. Zażalenie wnosi się za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Nysie, który wydał postanowienie.