Pytanie:

Czy przysługuje podatnikowi zwrot 75% nadpłaconego podatku dochodowego w sytuacji, gdy jego dochód był finansowany ze środków Unii Europejskiej (wynagrodzenie ma charakter prefinansowania z budżetu)?

Podatnik wykonując zadania związane z SPO otrzymuje wynagrodzenie, które w 75% będzie refinansowane ze środków unijnych. Finansowanie 75% wynagrodzenia ma charakter prefinansowania (tj. refundacja środków z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej nastąpi dopiero po ich poniesieniu), a 25% to wkład własny budżetu Państwa.

Zdaniem podatnika powyższe dochody na podstawie art. 21 ust.1 pkt. 46 lit.a i lit.b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) są wolne od podatku i przysługuje mu zwrot 75% nadpłaconego podatku dochodowego, po refundacji środków z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej na rzecz Urzędu xxx.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Wśród dochodów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 46 w/cyt. ustawy, wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:

1. pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy, oraz
2. podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.

Analiza przytoczonego przepisu pozwala na wyodrębnienie koniecznych przesłanek warunkujących możliwość zwolnienia z podatku dochodowego, są nimi:

- uzyskiwanie dochodów pochodzących ze środków bezzwrotnej pomocy; przyznanych na podstawie określonych przepisami deklaracji lub umów; wypłacanych na podstawie umowy o pracę osobom fizycznym bezpośrednio realizującym cel programu finansowego z tych środków.

Nie wystarczy więc, że pracownik firmy bezpośrednio realizuje cel projektu. Ważne jest także pochodzenie środków, z których podatnik jest wynagradzany.

Wsparcie Wspólnoty dla Polski w latach 2004-2006 było i jest realizowane przede wszystkim za pomocą jednofunduszowych sektorów programów operacyjnych (SPO) oraz wielofunduszowego zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego (ZPORR).

Pomoc, jaką otrzymują beneficjenci, pochodzi ze środków pożyczonych z budżetu państwa na prefinansowanie realizowanych programów i projektów pomocy. W związku z tym nie jest to pomoc otrzymana ze środków bezzwrotnej pomocy, a takie pochodzenie warunkuje zwolnienie przedmiotowe z podatków dochodowych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Środki pomocowe w części współfinansowanej z budżetu nie mogą być uznane za pomoc pochodzącą z dotacji, o których mowa w art. 69 ust. 4 pkt 1 lit b ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003r. Nr 15, poz. 148 z późn. zm) w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2005r., jak i w przepisach art. 106 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30.06.2005r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 249, poz. 2104 z późn. zm.), obowiązującej od dnia 1 stycznia 2006r. W tej części pomoc otrzymana przez beneficjenta również nie jest zwolniona z podatku dochodowego, ponieważ zwolnieniu podlegają tylko dotacje w rozumieniu ustawy o finansach publicznych.

Reasumując należy stwierdzić, iż w sytuacji, gdy płatnik dokonuje wypłaty wynagrodzenia z tytułu wykonywania zadań związanych z bezpośrednim wdrażaniem działań SPO w Województwie Pomorskim z własnych środków, a dopiero po zrealizowaniu zadania otrzymuje refundację kosztów z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej nie jest to pomoc otrzymana ze środków bezzwrotnej pomocy pochodząca bezpośrednio z Unii Europejskiej, lecz ze środków pożyczonych z budżetu państwa na prefinansowanie realizowanych programów i projektów pomocowych, ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może korzystać ani przedsiębiorca, które je otrzymał ani jego pracownicy.