Pytanie:

Czy wyjazd kierowcy poza granice kraju, stanowi podróż służbową, za którą kierowca ma prawo do diety z tytułu podróży służbowej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19.12.2002r., zwolnionej z podatku dochodowego?

W dniu 12.01.2007r. Spółka złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji, co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego, który następnie został uzupełniony w dniu 02.02.2007r.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Wnioskująca prowadzi działalność gospodarczą, polegającą na świadczeniu usług transportowych. Spółka zatrudnia na umowę o pracę kierowców, których miejscem pracy określonym w umowie o pracę jest teren całego kraju. Ponieważ Wnioskująca ma trudności z pozyskaniem zleceń na usługi transportowe w kraju, Spółka wysyła samochody z ładunkami do krajów Unii i nie tylko. Wyjazd poza teren kraju Wnioskodawca traktuje jako podróż służbową i zgodnie z przepisem rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 19.12.2002r. Wnioskująca wypłaca kierowcom diety według stawki właściwej dla kraju przeznaczenia podróży.

W związku z powyższym, Spółka zwróciła się z zapytaniem, czy w przedstawionej sytuacji, wyjazd poza granice kraju, stanowi podróż służbową, za którą kierowca ma prawo do diety z tytułu podróży służbowej, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej 19.12.2002r. ?

Zdaniem Wnioskodawcy, zatrudniony na umowę o pracę kierowca jest pracownikiem, co oznacza, że nie ma podstaw do odbierania mu prawa do diety z tytułu odbytej podróży służbowej. Przepisy podatkowe nie wyłączają bowiem żadnej kategorii pracowników z kręgu osób, którym przysługuje zwolnienie od podatku diet i innych należności za czas podróży służbowej, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).

Ustosunkowując się do przedstawionej powyżej kwestii stwierdza się, co następuje:

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ww. ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Przytoczona powyżej definicja przychodów ze stosunku pracy określa, iż do przychodów pracownika zaliczyć należy zarówno świadczenia pieniężne jak i niepieniężne. Przychodem pracownika jest więc każde świadczenie otrzymane w związku z faktem pozostawania w stosunku pracy z danym pracodawcą, bez względu na źródło finansowania tego świadczenia. Zatem, przychodami ze stosunku pracy będą zarówno otrzymane przez pracownika pieniądze, wartość pieniężna świadczeń w naturze, świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Wobec powyższego, świadczenie otrzymane przez pracownika, będące przychodem ze stosunku pracy będzie podlegało kumulacji z innymi dochodami z tego źródła, uzyskanymi przez danego pracownika od tego zakładu pracy.

Jednocześnie, podnieść należy, iż w art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych funkcjonuje katalog zwolnień przedmiotowych, stanowiący odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania. Zauważyć przy tym należy, iż każda ulga podatkowa, jako czyniąca wyłom w zasadzie powszechności opodatkowania i równego traktowania podmiotów, musi być stosowana ściśle, skutkiem czego - nie są dopuszczalne interpretacje wyjątków poza literalne ich brzmienie.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ww. ustawy podatkowej, wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika, do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13.

Zauważyć należy, iż należności z tytułu podróży służbowych nie są składnikiem wynagrodzenia za pracę pracownika. Stanowią one zwrot kosztów związanych ze świadczeniem pracy przez pracownika, które obowiązany jest ponosić pracodawca. Jednocześnie, wobec braku - w przepisach podatkowych - definicji podróży służbowej, odwołać się należy do definicji tego pojęcia, zawartej w ustawie z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. Nr 21, poz. 94 ze zm.). W art. 775 § 1 Kodeksu pracy ustawodawca określił, iż pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługuje zwrot kosztów związanych z podróżą służbową. Zatem, podróżą służbową jest każdy wyjazd pracownika na polecenie pracodawcy poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałe miejsce pracy w celu wykonania zadania służbowego.

Nadto, wskazuje się na treść przepisu art. 29 § 1 pkt 2 Kodeksu pracy, w którym stanowi się, że umowa o pracę określa strony umowy, rodzaj umowy, datę jej zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności: miejsce wykonywania pracy. Na tle przedmiotowego przepisu należy odróżnić "miejsce pracy" pracownika od "siedziby zakładu pracy". Strony zawierające umowę o pracę mają dużą swobodę w określaniu miejsca pracy. Może być ono określone na stałe, bądź jako miejsce zmienne, przy czym w tym ostatnim wypadku zmienność miejsca pracy może wynikać z samego charakteru (rodzaju) pełnionej pracy. Ogólnie pod pojęciem miejsca pracy rozumie się bądź stały punkt w znaczeniu geograficznym, bądź pewien oznaczony obszar, strefę określoną granicami jednostki administracyjnej podziału kraju lub w inny dostatecznie wyraźny sposób, w którym ma nastąpić dopełnienie świadczenia pracy. "Miejsce pracy" nie musi być wyposażone w zaplecze socjalne, kadrowe i techniczne. Przy czym miejsce pracy może pokrywać się z siedzibą pracodawcy, ale nie musi. Ponieważ przepisy prawa pracy nie zawierają definicji "stałego miejsca pracy" wskazanym jest przyjąć, iż do jego określenia, dla celów stosowania art. 775 § 1 ustawy Kodeks pracy, powinno dojść w układach zbiorowych, regulaminach wynagradzania, a w szczególności w umowach o pracę zawieranych z pracownikami, w zakresie w jakim akty te określają miejsce wykonywania pracy przez pracownika.

Ze stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskującą wynika, iż zgodnie z postanowieniami zawartymi w umowie o pracę - miejscem pracy (miejscem wykonywania pracy) kierowcy jest teren całego kraju. Stosując zatem do przedstawionego stanu faktycznego normę określoną w przepisie art. 775 § 1 Kodeksu pracy, stwierdzić należy, że każdy wyjazd pracownika poza ustalone w umowie o pracę miejsce wykonywania pracy (tożsame z terenem kraju) stanowić będzie podróż służbową pracownika, o ile wyjazd taki będzie odbywał się na polecenie pracodawcy i w celu wykonania zadania służbowego.

Zatem, gdy zatrudnieni na podstawie stosunku pracy kierowcy, których miejscem wykonywania pracy, wskazanym w umowie o pracę, jest teren całego kraju, wyjeżdżają poza miejsce pracy w celu wykonania zadania służbowego (poza teren kraju), na polecenie Pracodawcy, wówczas świadczą swą pracę w ramach podróży służbowej.

W takim stanie rzeczy, zasadnym jest zastosowanie zwolnienia wymienionego w przywołanym powyżej art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w stosunku do wypłacanych kierowcom (pracownikom) diet za czas podróży służbowej.

Wskazuje się, iż zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunku pracy.

Zatem należności wypłacane kierowcom, zatrudnionym na umowę o pracę z tytułu pokrycia kosztów diety i noclegu mogą korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie tutejszy organ podatkowy pragnie wskazać, iż wysokość zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych, w przypadku podróży poza granicami kraju, określa rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991 ze zm.).

Przedmiotowa interpretacja, co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego dotyczy stanu faktycznego, przedstawionego przez Wnioskującą i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia tego zdarzenia.