Pytanie:

Dotyczy zwolnienia przedmiotowego w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu otrzymanego odszkodowania.

We wniosku oraz piśmie uzupełniającym zapytujący przedstawił następujący stan faktyczny:Wnioskodawca dochodził od swego pracodawcy odszkodowania z tytułu nieterminowych wypłat wynagrodzenia za pracę, które miało miejsce w latach 2002-2004.

Z uzasadnienia pozwu wynika, iż pracodawca wypłacał pracownikowi w 2002r. zaliczki "a konto" wynagrodzenia, nie odprowadzając z tego tytułu zaliczek na ZUS i podatek dochodowy. W efekcie przychody wykazane w deklaracji PIT-11 za 2002r. były zaniżone w stosunku do faktycznie uzyskanych przychodów wynikających ze stosunku pracy. Natomiast wykazane w deklaracji PIT-11 przychody za 2003r., w znacznym stopniu przekroczyły limit przychodów określonych w przepisach ZUS dla pracowników otrzymujących rentę, i nie były adekwatne do przychodów wynikających ze stosunku pracy. Przyczyną takiego rozliczenia było wyrównanie przez pozwanego w deklaracji PIT-11 za 2003r. różnicy niewykazanych przychodów za rok 2002.

W efekcie powód (zapytujący) zmuszony był zwrócić do ZUS sumę "rzekomo" przekroczonego dochodu. W wyniku zawartej przed Sądem Rejonowym dla... Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, w dniu 19 lipca 2006r. ugody, pozwany (pracodawca), zobowiązał się zapłacić powodowi (zapytującemu), kwotę 4.000zł brutto tytułem odszkodowania, w terminie 7 dni od uprawomocnienia się postanowienia, do odbioru w kasie Spółdzielni, z ustawowymi odsetkami w przypadku uchybienia terminowi płatności. Jednocześnie strony zgodnie oświadczyły, że wymieniona ugoda wyczerpuje ich wszelki roszczenia z tytułu łączącego ich stosunku pracy.

W tym stanie sprawy wnioskodawca zwraca się z zapytaniem: czy wymienione wyżej odszkodowanie wolne jest od podatku?Zdaniem podatnika wymienione odszkodowanie wolne jest od podatku.Przy tak określonym stanie faktycznym Naczelnik Urzędu Skarbowego w Grójcu stwierdza, co następuje:

Art. 9. ust. 1. ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz.176 z póź. zm.), dalej: ustawa, stanowi, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zatem wszelkie dochody podatnika niewymienione enumeratywnie w katalogu zwolnień przedmiotowych podlegają opodatkowaniu.

Rodzaje źródeł przychodów zawarte zostały w art. 10 ust. 1 ustawy. W punkcie 1 tego artykułu jako źródło przychodów wymieniono m.in. stosunek pracy.W myśl art. 12 ust. 1 ustawy za przychody ze stosunku pracy, uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Zgodnie z art.21 ust.1 pkt 3 ustawy wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane na zasadach, o których mowa w art. 27 ust. 1,g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód.

Natomiast na podstawie art.21 ust.1 pkt 3b ustawy, ze zwolnienia od podatku dochodowego korzystają inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań:a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zgodnie z art.22 § 1 k. p. przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca - do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.

Natomiast stosownie do art.363 § 1 k.c. naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Przepisy kodeksu cywilnego nie określają wprost wysokości ani zasad ustalania, wypłacanego na podstawie wyroku sądowego lub ugody sądowej, odszkodowania za wyrządzoną powodowi szkodę.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, iż do ugody sądowej doszło przed Sądem Rejonowym na skutek wniesienia pozwu o odszkodowanie za wyrządzoną szkodę powstałą w wyniku działań pozwanego. W ich wyniku, na skutek wypłaty wynagrodzenia należnego powodowi w 2002r., w roku następnym tj. 2003, przychody podatnika, zgodnie z informacją przekazaną do ZUS przez pracodawcę, osiągnęły poziom przekraczający 70 % przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia za kwartał kalendarzowy,, a co za tym idzie podatnik był obowiązany do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia rentowego na rzecz ZUS.

Wymieniona kwota była przedmiotem pozwu skierowanego przez zapytującego przeciwko pracodawcy.W świetle postanowień wymienionej ugody (na podstawie której były pracodawca zobowiązał się wypłacić kwotę 4.000 zł brutto) zaspokaja ona wszelkie roszczenia z tytułu łączącego strony stosunku pracy.

Odnosząc tenże stan faktyczny do przepisów powołanych wyżej, w opinii tut. organu podatkowego, odszkodowanie wypłacone zapytującemu nie jest odszkodowaniem, o którym mowa w art.21 ust.1 pkt 3 ustawy albowiem jego wysokość lub zasady ustalania nie wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, w szczególności nie jest to odszkodowanie mające swoje oparcie w przepisach kodeksu pracy.

Należność objęta ugodą zawartą pomiędzy zapytującym a pracodawcą nie jest także zwrotem wynagrodzenia za pracę za rok 2002 albowiem to zostało przez Spółdzielnię uregulowane w następnym-2003 roku.Natomiast, w ocenie Naczelnika, określone w ugodzie zawartej między wnioskodawcą a pracodawcą odszkodowanie, jako wynikające z cyt. wyżej art.363 § 1 k.c., korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego określonego w art. 21 ust.1 pkt 3b ustawy.