Pytanie:

Czy wystąpienie z firmy małżeńskiej jednego z małżonków, jeżeli drugi z nich będzie ją kontynuować stanowi likwidację firmy, a co za tym idzie spowoduje obowiązek sporządzenia remanentu i zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego?

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że działalność gospodarcza - krawiectwo prowadzona jest na imię obojga małżonków na podstawie osobnych wpisów do ewidencji działalności. Dla potrzeb podatku VAT firma jest zarejestrowana po numerem NIP żony, w podatku dochodowym firma opodatkowana jest ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.
W roku bieżącym mąż zamierza zrezygnować z prowadzenia działalności gospodarczej, przy czym działalność ta będzie nadal kontynuowana przez żonę.

Zdaniem Pana na dzień wystąpienia z firmy nie następuje jej likwidacja i nie ma obowiązku opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego od remanentu likwidacyjnego. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ustala się dochodu na dzień likwidacji w wyniku zmiany formy prawnej nowo powstałego lub istniejącego przedsiębiorstwa.

W związku z wejściem w życie art. 68 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808) z końcem 2005 r. z ewidencji działalności gospodarczej zostanie wyeliminowana działalność zarejestrowana na imię obojga małżonków, zwana "spółką małżeńską" jako forma prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. W związku z tym po uzyskaniu odrębnych wpisów do ewidencji wspólne prowadzenie działalności gospodarczej przez małżonków jest możliwe tylko w formie organizacyjnej przewidzianej prawem cywilnym tj. spółki cywilnej lub przepisami spółek handlowych np. spółki jawnej.
Celem kontynuowania wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej i w wykonaniu przepisu art. 68 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej małżonkowie mogą zawrzeć umowę spółki cywilnej lub innej spółki, w tym osobowej, przewidzianej przepisami kodeksu spółek handlowych.
W przeciwnym wypadku każdy z małżonków, który zamierza prowadzić działalność gospodarczą traktowany będzie jako odrębny przedsiębiorca.

Zmiana działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonków na imię ich obojga - na działalność prowadzoną przez jednego z nich - nie stanowi likwidacji firmy, bowiem będzie ona nadal prowadzona przez jednego z małżonków. Rezygnacja Pana z działalności gospodarczej nie powoduje zatem likwidacji firmy w sensie podatkowym, oznacza natomiast likwidację działalności gospodarczej przez Pana w sensie źródła przychodów.
Pomimo iż posiadany w firmie majątek trwały i obrotowy pozostanie w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonkę, która będzie ją kontynuować, na dzień wyrejestrowania Pana z ewidencji działalności gospodarczej należy sporządzić w firmie remanent towarów, który nie jest jednak traktowany jako remanent likwidacyjny.
Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz.930 ze zm.) podatnicy , uzyskujący przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej, są obowiązani sporządzić spis z natury towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych , półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków, zwany dalej "spisem z natury" , na dzień zaprowadzenia ewidencji oraz na koniec każdego roku podatkowego. Spis z natury należy sporządzić również w razie zmiany wspólnika lub zmiany umowy spółki, a także na dzień likwidacji działalności. W razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej, podatnicy są obowiązani objąć spisem z natury również rzeczowe składniki majątku związane z wykonywaną działalnością, niebędące środkami trwałymi, zaliczane do wyposażenia.
W przypadku opodatkowania przychodów w formie ryczałtu ewidencjonowanego obowiązek ustalania i zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od wartości remanentu likwidacyjnego w ogóle nie występuje. Dotyczy on tylko likwidujących działalność gospodarczą opodatkowanych na zasadach ogólnych.

U podatników opłacających ryczałt od przychodów w przypadku wyprzedaży składników majątkowych objętych remanentem oraz ewidencją wyposażenia przychody pochodzące z tego źródła stanowią przychód z działalności i są opodatkowane stawką ryczałtu właściwą dla prowadzonej wcześniej działalności.
Powołane wyżej przepisy nie będą miały jednak w Pana przypadku zastosowania, jeżeli w Państwa małżeństwie obowiązuje zasada wspólności ustawowej małżeńskiej, a środki trwałe oraz składniki majątku objęte remanentem zostaną przekazane i będą wykorzystywane w prowadzonej przez żonę działalności gospodarczej.