Pytanie:

1) Czy przy wyborze przez małżonków między którymi istnieje rozdzielność majątkowa jako formy opodatkowania dochodów z tyt. najmu zryczałtowanego podatku dochodowego - kwota przychodu w równowartości 4.000 euro dotyczy obojga małżonków, czy też każdego z małżonków osobno? 2) W przypadku wyboru formy opodatkowania na zasadach ogólnych jakie wydatki ponoszone przez podatników stanowią koszty uzyskania przychodu? 3) Jak mają być udokumentowane wydatki ponoszone w związku z najmem - tzn. czy faktura, którą otrzymują wynajmujący od sprzedawcy towaru, lub usługi ma być wystawiona na oboje mał-żonków, czy też jednego?

Stan faktyczny:

Podatniczka wraz z mężem wynajmuje na cele mieszkalno - letniskowe umeblowany i w pełni wyposażony dom. Zgodnie z zawartą umową najmu najemca jest zobowiązany do wnoszenia należności z tytułu najmu, a wszelkie koszty związane z eksploatacją, wyposażeniem, utrzymaniem czystości i wymianą pościeli ponosi wynajmujący. Między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa. Wynajmowana nieruchomość została nabyta przez małżonków udziałami - po połowie. Podatnicy nie prowadzą działalności gospodarczej.

Ocena prawna stanu faktycznego:

Ad. 1)

Stosownie do postanowień art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 20 listopada 1998r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2000r. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.) - do kwoty stanowiącej równowartość 4.000 euro ryczałt wynosi 8,5% przychodów osiąganych z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze. Od nadwyżki ponad tę kwotę, ryczałt wynosi 20% przychodu.

Zgodnie z treścią art. 12 ust. 11 ustawy z dnia 20 listopada 1998r., w przypadku osiągania przez małżonków przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, kwota przychodów określona w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a dotyczy łącznie obojga małżonków.

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego między małżonkami powstaje wspólność majątkowa obejmująca ich dorobek, czyli przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania tej wspólności przez oboje małżonków lub jednego z nich. Wspólność ta może zostać jednak zniesiona przez sąd po zawarciu związku małżeńskiego (na żądanie każdego z małżonków) lub w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego przed zawarciem małżeństwa. Przy czym ustanowienie rozdzielności majątkowej nie zmienia faktu, że kobieta i mężczyzna w związku z podpisaniem aktu małżeństwa stanowią małżonków. Ustanowienie rozdzielności majątkowej nie stanowi o ustaniu małżeństwa. Ponieważ ustawodawca nie uznał ustanowienia rozdzielności majątkowej za okoliczność uzasadniającą ustanowienie małżonkom osobnych limitów przychodu opodatkowanych 8,5% stawką zryczałtowanego podatku dochodowego, każdy z małżonków opodatkowuje przychody tego rodzaju w ramach jednego limitu.

W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy należy stwierdzić, iż małżonkom, między którymi istnieje rozdzielność majątkowa (ustanowiona przed lub po zawarciu związku małżeńskiego) do opodatkowania przychodów z tytułu najmu 8,5% stawką ryczałtu przysługuje jeden wspólny limit 4000 euro.

Ad.2)

Zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r.o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy.

Sformułowana w tym przepisie definicja oznacza w praktyce, iż kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty, a więc bezpośrednio i pośrednio związane z uzyskiwaniem przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ust. 1 powołanej wyżej ustawy.

Tak więc, aby pewien wydatek uznać za koszt uzyskania przychodu, pomiędzy wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowo - skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu. Nie jest przy tym konieczne, aby przychód wystąpił w miesiącu czy też w roku podatkowym, w którym poniesiono wydatek.

Przy czym to na podatniku ciąży obowiązek wykazania bezpośredniego związku z prowadzoną działalnością oraz to, że jego poniesienie miało lub mogło mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu.

W odniesieniu zatem do przedstawionego przez podatniczkę stanu faktycznego oraz do obowiązującego stanu prawnego możliwe jest uznanie za koszt uzyskania przychodów z tytułu najmu budynku mieszkalno - letniskowego wydatków, do których ponoszenia zobowiązuje wynajmującego umowa najmu tj. kosztów związanych z eksploatacją, wyposażeniem, utrzymaniem czystości, wymianą pościeli oraz wszelkich innych wydatków których poniesienie ma pośredni związek z powstaniem przychodu z tego źródła takich jak: abonament za istniejące w tym lokalu media, jak również opłaty za usługi telekomunikacyjne, itp.

Ad.3)

Odnośnie dokumentacji poniesionych przez małżonków kosztów z tytułu najmu budynku, którego są w równych częściach współwłaścicielami, zauważa się, iż zasada rozliczania kosztów proporcjonalnie do prawa udziału w zysku o której mowa w treści art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. ma zastosowanie zgodnie z ust. 3 tego artykułu wyłącznie do małżonków między którymi istnieje wspólność majątkowa. Zatem w przypadku kiedy między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa, każdy z małżonków powinien rozliczać koszty związane z uzyskaniem przychodu z najmu odrębnie i na własne imię.