Pytanie:

Czy odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę, wypłacone na podstawie zawartej ugody sądowej, jest wolne od podatku dochodowego w myśl przepisów art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

W dniu 07.06.2005r. Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo - Kredytowa będąc płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, zwróciła się z prośbą o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania przepisów art. 21 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j. t. Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz.176 ze zmianami), w związku z wypłaconym odszkodowaniem za rozwiązanie umowy o pracę na podstawie zawartej ugody sądowej.

Stan faktyczny przedstawiony przez płatnika:

Czy przychód uzyskany w postaci wypłaconego odszkodowania, na podstawie zawartej ugody sądowej jest odszkodowaniem w myśl przepisów art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowy od osób fizycznych, które jest wolne od podatku dochodowego?

Stanowisko płatnika:

Odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę na podstawie zawartej ugody sądowej, według opinii płatnika, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko organu podatkowego:
Stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j. t. Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zmianami) wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:
a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
b) odpraw pieniężnych wypłaconych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
d) odszkodowań przyznanych na podstawie zakazu konkurencji,
e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane na zasadach ogólnych, o których mowa w art. 27 ust. 1,
g) odszkodowań wynikających z zawartych umów i ugód.
Z kolei, w myśl art. 21 ust. 1 pkt 3b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku są inne odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań:
a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Jak wynika z literalnego brzmienia powoływanych powyżej przepisów art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Ze zwolnienia przedmiotowego korzystają bowiem jedynie te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy.

Z kolei, stosownie do postanowień art. 45 § 1 ustawy z dnia 26.06.1974r. - Kodeks Pracy (Dz.U. z 1998r., Nr 21, poz. 94 ze zmianami) w razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nie określony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiedzeniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
Zgodnie z art. 47sup1; - Kodeksu Pracy, odszkodowanie o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

Mając na uwadze powyższe, należy zauważyć, iż skoro wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 47sup1; w związku z art. 45 § 1 Kodeksu Pracy, wynika wprost z przepisów rangi ustawowej, to tego rodzaju odszkodowanie stanowi świadczenie, o którym mowa w zdaniu wstępnym w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie, nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 3b) tej ustawy.
Jednocześnie z uwagi na fakt, iż z zakresu zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wyłączone zostały odszkodowania wynikające z zawartych umów lub ugód - o czym stanowi lit. g) tego przepisu - tym samym odszkodowanie, o którym mowa w art. 45 § 1 - Kodeksu Pracy, otrzymane na podstawie umowy lub ugody sądowej, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W świetle powyższego, wypłacone odszkodowanie stanowi przychód ze stosunku pracy, od którego płatnik dokonując wypłaty winien obliczyć i pobrać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych a następnie kwoty pobranych zaliczek przekazać na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego we Wrześni informuje, że niniejsza interpretacja udzielana jest w oparciu o przepisy prawa podatkowego obowiązujące w dacie skierowania zapytania do organu podatkowego oraz odpowiedzi na zapytania - jedynie w opisanym przez płatnika stanie faktycznym.