Istota interpretacji:

Czy dobrowolne umorzenie udziałów przez Spółkę za wynagrodzeniem niższym od rynkowej wartości udziałów, będzie skutkowało powstaniem, po stronie Spółki, przychodu w rozumieniu art.12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? Czy przy ustalaniu dochodu z tytułu umorzenia dobrowolnego poszczególnych udziałowców Spółka, jako płatnik, powinna za przychód udziałowca, zgodnie z art.24 ust.5d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uznać wynagrodzenie wypłacone każdemu z udziałowców z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów?

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka będąca podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, w związku z planowaną zmianą struktury kapitałowej zamierza dokonać umorzenia części udziałów dotychczasowych udziałowców będących osobami fizycznymi. Skutkiem umorzenia udziałów będzie obniżenie kapitału zakładowego Spółki.

Umorzenie części udziałów należących do ww. udziałowców zostanie przeprowadzone na podstawie przepisu art. 199 51 ustawy z dnia 15 września 2000 roku Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 roku Nr 94, poz. 1037 ze zm. dalej "KSH"), a mianowicie udziały zostaną umorzone ze zgodą każdego ze wspólników w drodze nabycia udziału przez Spółkę - tzw. umorzenie dobrowolne.

W umowie nabycia poszczególnych udziałów pomiędzy Spółką a udziałowcem ustalone zostanie wynagrodzenie za umarzany udział. Wynagrodzenie będzie zbliżone do wartości nominalnej udziałów (może ono być niższe od wartości rynkowej udziałów).

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1. Czy dobrowolne umorzenie udziałów przez Spółkę za wynagrodzeniem niższym od rynkowej wartości udziałów, będzie skutkowało powstaniem, po stronie Spółki, przychodu w rozumieniu art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych...
2. Czy przy ustalaniu dochodu z tytułu umorzenia dobrowolnego poszczególnych udziałowców Spółka, jako płatnik, powinna za przychód udziałowca, zgodnie z art. 24 ust. 5d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uznać wynagrodzenie wypłacone każdemu z udziałowców z tytułu dobrowolnego umorzenia udziałów...
   
   

Przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej stanowi odpowiedź na pytanie pierwsze. Wniosek Spółki w zakresie pytania drugiego ze względu na fakt, że dotyczy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zostanie rozpatrzony odrębną interpretacją.

Stanowisko Wnioskodawcy

Spółka stoi na stanowisku, że na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych umorzenie dobrowolne własnych udziałów Spółki za wynagrodzeniem nie skutkuje powstaniem po stronie Spółki przychodu do opodatkowania (nawet jeśli jest ono niższe od rynkowej wartości udziałów).

Powyższe spowodowane jest przewidzianą przez Kodeks spółek handlowych dowolnością w określaniu wysokości wynagrodzenia za umarzane udziały oraz brakiem jakichkolwiek przepisów podatkowych, które ograniczałyby możliwość dowolnego określenia wysokości wynagrodzenia oraz wywodziły z tego jakiekolwiek skutki podatkowe.

Przepisy Kodeksu spółek handlowych dopuszczają umorzenie udziałów w trybie umorzenia przymusowego, umorzenia warunkowego lub umorzenia dobrowolnego. Jedynie w przypadku umorzenia przymusowego (i warunkowego, do którego z mocy przepisu art. 199 4 KSH stosuje się przepisy o umorzeniu przymusowym> KSH przewiduje rygor ustalania wynagrodzenia w wysokości nie niższej od wartości przypadających na udział aktywów netto wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między udziałowców (wartość bilansowa).

W pozostałych przypadkach (tj. w sytuacji dobrowolnego umorzenia) ustawodawca pozostawił swobodę w ustalaniu wynagrodzenia za umorzony udział, co więcej, zgodnie z przepisem art. 199 3 KSH za zgodą udziałowca umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia. Jak z powyższego wynika, wynagrodzenie udziałowca za umorzony udział nie musi stanowić świadczenia ekwiwalentnego i może być niższe od wartości bilansowej (księgowej) oraz wartości rynkowej udziału.

Zgodnie z regulacjami ustawy o pdop opodatkowaniu polega dochód, który stanowi nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania. Przykładowy katalog zdarzeń prowadzących do powstania przychodu wymieniony został w przepisie art. 12 ustawy o pdop. Wprawdzie katalog ten ma charakter katalogu otwartego, niemniej jednak jego analiza wskazuje, iż przychodem w rozumieniu ustawy o pdop jest przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym. Na poparcie powyższego Spółka powołuje się na treść decyzji, nr BI/423-0414/07 z dnia 22 stycznia 2008r., wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku, w której wskazano, że przychodem są wszelkie przysporzenia o charakterze trwałym, bezzwrotnym i definitywnym". W związku z tym, w opinii Spółki, należy uznać, iż w katalogu art. 12 ust. 1 ustawy o pdop ustawodawca celowo nie wymienił sytuacji umorzenia udziałów.

Umorzenie dobrowolne udziałów własnych nie powoduje bowiem po stronie Spółki powstania żadnego przysporzenia majątkowego, tj. nie zwiększa aktywów Spółki. Z gospodarczego punktu widzenia Spółka niczego nie uzyskuje - Spółka unicestwia własne udziały. Umorzenie udziałów prowadzi do ich prawnej likwidacji, tj. do wygaśnięcia wszelkich praw wynikających z udziałów, tak o charakterze majątkowym jak i korporacyjnym. W związku z powyższym nie można mówić, aby w rezultacie Spółka otrzymała częściowo odpłatny przychód w postaci prawa majątkowego (tu: udziałów) w rozumieniu przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o pdop, jeżeli wyłącznym celem umorzenia dobrowolnego jest unicestwienie udziału.

W wyniku umorzenia udziałów nie dochodzi także do umorzenia zobowiązań Spółki wobec udziałowców, jako że po stronie Spółki takie zobowiązanie finansowe w ogóle nie powstało - wydanie udziałów udziałowcom nie prowadzi do powstania zobowiązania finansowego Spółki ergo nie powstaje przychód, o którym mowa w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o pdop.

Jednocześnie Spółka ma prawo dowolnie kształtować wysokość wynagrodzenia wypłacanego udziałowcom z tytułu umorzenia dobrowolnego (co wynika a contrario z przepisu art. 199 § 2 KSH). Oznacza, że wynagrodzenie może być określone przez Spółkę w wartości zbliżonej do wartości nominalnej udziałów, czyli może ono być niższe od ich wartości rynkowej. Potwierdzeniem tezy Spółki jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 lutego 2008r. (sygn. akt I SA/Łd 1226/2007) w którym Sąd skonstatował "dowolność kształtowania woli stron w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów, a także możliwość przeprowadzenia tej operacji bez wynagrodzenia, powoduje, iż przy określeniu podatkowych skutków umowy o nabyciu udziałów w celu umorzenia nie można stosować tej samej miary, co przy zasadach wypłaty wspólnikom dywidendy", i w związku z powyższym uznał, że "nie można mówić o wystąpieniu po stronie spółki przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia".

Spółka wskazuje, że prawidłowość dokonanej przez nią oceny prawnej znajduje potwierdzenie w dotychczasowych stanowiskach Ministerstwa Finansów, w tym w szczególności w interpretacjach indywidualnych wydanych w analogicznych stanach faktycznych, co przedstawiony przez Spółkę, przykładowo:

• w interpretacji indywidualnej wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23 grudnia 2008r. (znak: IPPB3/423-1472/08-2/JB) organ podatkowy przychylił się do stanowiska wnioskodawcy, iż "nabycie przez spółkę kapitałową własnych udziałów celem ich umorzenia, nie powoduje powstania przychodu w tej spółce" a w sytuacji, gdy określonej kategorii nie można, zgodnie z ustawą podatkową, uznać ani za przychód, ani też za dochód podatkowy, to kategoria ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych";

• w interpretacji indywidualnej wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2008r. (znak: ILPB3/423-600/08-4/DS) organ podatkowy stwierdził, że "niezależnie od faktu, że określony w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych katalog przychodów powodujących powstanie przychodu nie jest wyczerpujący, nabycie przez spółkę własnych udziałów celem ich umorzenia, nawet bez wynagrodzenia, nie powoduje powstania przychodu w tej spółce. Spółka bowiem w sensie ekonomicznym nic nie uzyskała i nie nastąpiło po jej stronie żadne przysporzenie majątkowe (spółka otrzymuje udziały by je umorzyć)" i w związku z tym, "nabycie przez spółkę tych udziałów za kwotę niższą niż rynkowa nie będzie skutkowało powstaniem dochodu (przychodu) podatkowego po stronie spółki";

• w interpretacji indywidualnej wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 13 listopada 2008 roku (znak: ILPB3/423-498/08-3/EK) organ podatkowy potwierdził, iż w sytuacji nabycia udziałów w celu umorzenia "spółka nie uzyskuje realnego przysporzenia; innymi słowy, (a..) majątek spółki nie wzrośnie, tym samym nie ma podstaw do przyjęcia) iż spółka ma w tej sytuacji do czynienia z powstaniem przychodu" ;

• w interpretacji indywidualnej wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 23 września 2008r. (
  

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego, uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.

Referencje