Istota interpretacji:

Jakie są skutki podatkowe umorzenia przez płatnika należnych ale nie pobranych z wynagrodzenia pracownika składek na ubezpieczenie społeczne?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe:

W miesiącu październiku 2008r. w wyniku kontroli prawidłowości naliczania i odprowadzania składek ZUS stwierdzono nieprawidłowość polegającą na nie wliczaniu do podstawy naliczenia składek z tytułu ubezpieczeń społecznych bonów towarowych przekazanych pracownikom w listopadzie 2005r. Bony te zostały wliczone do dochodu pracowników i zwiększyły podstawę naliczenia podatku dochodowego za okres w którym zostały wydane.

Obecnie wnioskodawca skorygował dokumenty rozliczeniowe ZUS, naliczył składki w prawidłowej wysokości i zapłacił należne składki z tytułu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych w części przypadającej do zapłaty zarówno przez pracodawcę jak i pracowników.

W listopadzie 2008r. zgodnie z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wnioskodawca nie wliczył do przychodów pracowników kwot zapłaconych składek oraz nie wystawił "Informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-11".

Opłacając zaległe składki za pracowników w miesiącu następnym po dokonaniu zapłaty wnioskodawca zwrócił się indywidualnie do każdego pracownika o zwrot nadpłaconych składek równocześnie informując pracowników, że termin zwrotu zapłaconych składek upływa w dniu 28 lutego 2009r.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Jeżeli dochodzenie należności od pracowników okaże się w części bezskutecznie to za jaki okres należy włączyć do przychodów otrzymane świadczenia, czy z datą dokonania faktycznej zapłaty składek przez wnioskodawcę czyli w dokumentach rozliczeniowych za listopada 2008r. czy z datą faktycznego zaprzestania dochodzenia należności i umorzenia ww. kwot...

Zdaniem wnioskodawcy, wliczy do podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych poszczególne kwoty otrzymanego nieodpłatnie świadczenia na podstawie decyzji o umorzeniu należności w miesiącu i roku w którym decyzja ta zostanie podjęta.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w 2008r., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z treści ww. przepisów wynika, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy.

Z treści art. 12 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty powyżej zwrot "w szczególności" oznacza, że wymienione w art. 12 ust. 1 ww. ustawy kategorie przychodów stanowią katalog otwarty. Przychodem ze stosunku pracy są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia, a więc każda forma przysporzenia majątkowego (tzn. zarówno pieniężna jak i niepieniężna) mająca swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy. A zatem, wszystko co pracownik otrzymuje od swojego pracodawcy - o ile nie stanowi wymienionego w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodu zwolnionego od podatku lub dochodu, od którego został zaniechany pobór podatku w drodze rozporządzenia Ministra Finansów - podlega opodatkowaniu ze źródła przychodu, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b) ww. ustawy, podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29-30c oraz art. 30e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika, z tym że w przypadku podatnika osiągającego przychody określone w art. 12 ust. 6, tylko w części obliczonej, w sposób określony w art. 33 ust. 4, od przychodu podlegającego opodatkowaniu - odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) wolny od podatku na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W przedmiotowym przypadku wnioskodawca jako płatnik nie wliczył do podstawy naliczenia składek z tytułu ubezpieczeń społecznych bonów towarowych przekazanych pracownikom w listopadzie 2005r. W listopadzie 2008r. wnioskodawca bony te wliczył do dochodu pracowników, naliczył składki w prawidłowej wysokości i zapłacił należne składki z tytułu ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych w części przypadającej do zapłaty zarówno przez pracodawcę jak i pracowników. W miesiącu następnym po dokonaniu zapłaty ww. składek wnioskodawca zwrócił się indywidualnie do każdego pracownika o zwrot nadpłaconych składek. Jeżeli dochodzenie od pracowników okaże się bezskuteczne wnioskodawca zamierza umorzyć ww. kwoty.

Z ogólnej definicji przychodów zawartej w ww. art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że przychodami są w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dlatego też zapłacone przez wnioskodawcę w listopadzie 2008r. za podatnika (pracownika) składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b) ww. ustawy, a następnie umorzone przez płatnika - w świetle art. 11 ust. 1 ustawy stanowią przychód pracownika, bowiem otrzymał on nieodpłatne świadczenie od pracodawcy (pracodawca zapłacił za niego składki, które powinny być finansowane z jego, tj. pracownika środków).

Zapłacone a następnie umorzone składki stanowią dla pracownika przysporzenie majątkowe mające swoje źródło w umowie o pracę, wobec czego przysporzenie to będzie stanowiło przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy zauważyć, iż datą powstania przychodu z powyższego tytułu nie będzie data ewentualnego umorzenia zapłaconych przez wnioskodawcę składek, ale data ich wpłaty przez niego jako płatnika na konto Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czyli data wykonania zobowiązania za pracownika. Zatem wnioskodawca jako płatnik obowiązany będzie do wystawienia i wykazania tych przychodów w informacji o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek w PIT-11 za 2008r.

Ponadto, jeżeli pracownicy dokonają zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, to zastosowanie ma zapis art. 26 ust. 1 pkt 5 lub art. 41b ww. ustawy.

Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 pkt 5 ustawy podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 3, art. 29-30c oraz art. 30e, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 24 ust. 1, 2, 4, 4a-4e, ust. 6 lub art. 24b ust. 1 i 2, lub art. 25, po odliczeniu kwot dokonanych w roku podatkowym zwrotów nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, w kwotach uwzględniających pobrany podatek dochodowy, jeżeli zwroty te nie zostały potrącone przez płatnika. Natomiast z treści art. 41b tej ustawy wynika, iż jeżeli podatnik dokonał zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, które uprzednio zwiększyły dochód podlegający opodatkowaniu, przy ustalaniu wysokości podatku (zaliczek) płatnicy, o których mowa w art. 31, 33, 35 i 41, odejmują od dochodu kwotę dokonanych zwrotów, łącznie z pobranym podatkiem (zaliczką).

Biorąc powyższe pod uwagę stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.