|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: członek zarządu, informacja podatkowa, odpowiedzialność cywilna, opodatkowanie, świadczenie, umowa ubezpieczenia | |
| Data: 2009-01-19 | |
![]() Istota interpretacji:Czy w momencie zapłaty przez Spółkę składki ubezpieczeniowej po stronie osób ubezpieczonych powstaje przychód podatkowy, od którego Spółka jest zobowiązana pobrać zaliczkę na podatek i wypełnić związane z tym obowiązki informacyjne lub sporządzić informację podatkową PIT-8C (w zależności od stosunku prawnego łączącego Spółkę z osobami ubezpieczonymi), jeśli odpowiedź na powyższe pytanie będzie twierdząca w jaki sposób należy ustalić wielkość przychodu przypadającą na poszczególne osoby — biorąc pod uwagę w szczególności możliwe zmiany składu osobowego organów Spółki /spółki zależnej/ nowej spółki zależnej zmiany stanu zatrudnienia czy zwiększenia się ilości spółek zależnych od Spółki.W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Dnia 1 października 2008 r. A. S.A. zawarła umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności członków organów spółki kapitałowej. Warunki ubezpieczania zostały określone w polisie oraz ogólnych warunkach ubezpieczenia ("OWU"). Zawarta przez Spółkę umowa jest umową bezimienną. Krąg osób ubezpieczonych został wskazany poprzez określenie funkcji korporacyjnych, których pełnienie skutkuje objęciem zakresem ubezpieczenia. Osobami ubezpieczonymi w rozumieniu polisy oraz OWU są osoby pełniące następujące funkcje:
W ramach ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązał się do pokrycia następujących szkód oraz kosztów:
Ubezpieczyciel jest zobowiązany do pokrycia następujących szkód:
W umowie została ustanowiona suma ubezpieczenia, która stanowi granicę odpowiedzialności ubezpieczyciela za wszystkie szkody objęte zakresem ubezpieczenia. Suma ubezpieczenia ulega zmniejszeniu o kwoty wypłacone tytułem odszkodowań, kosztów obrony oraz kosztów postępowania przygotowawczego. Odpowiedzialność ubezpieczyciela wygasa w razie wyczerpania sumy ubezpieczenia. Umowa została zawarta na okres dwunastu miesięcy. Jeżeli umowa ubezpieczenia nie zostanie odnowiona, każdemu z członków organu Spółki, spółki zależnej lub nowej spółki zależnej, którzy przed wygaśnięciem okresu ubezpieczenia przestaną wchodzić w zakres definicji członka organu Spółki, spółki zależnej lub nowej spółki zależnej z jakiejkolwiek przyczyny innej niż pozbawienie prawa do pełnienia takiej funkcji, przysługiwać będzie 72 miesięczny okres dodatkowy w odniesieniu do wszelkich roszczeń objętych polisą podniesionych wobec nich w ramach pełnionych przez nich funkcji. Z tytułu zawarcia umowy ubezpieczenia Spółka jest zobowiązana do zapłaty składki ubezpieczeniowej. Pierwsza rata składki została opłacona przez Spółkę przed dniem złożenia niniejszego wniosku. Kolejne raty będą płatne w następujących terminach:
Składka została ustalona z góry jako stała kwota, należna za cały okres ubezpieczenia. W szczególności, wysokość składki nie ulegnie zmianie w przypadku zmiany składu osobowego organów Spółki i /spółki zależnej/ nowej spółki zależnej, zmiany stanu zatrudnienie, czy zwiększenia się ilości spółek zależnych od Spółki. Po upływie okresu ubezpieczenia Spółka ma zamiar przedłużyć umowę ubezpieczenia. W związku z powyższym zadano następujące pytanie:
Zdaniem wnioskodawcy: Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem jest m.in. wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń. Jednak, przychód jest kategorią zindywidualizowaną i konieczne jest określenie wartości przychodu w odniesieniu do określonych osób. W szczególności, z art. 11 ust. 1 i 2a oraz art. 12 ust. 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia powinien odpowiadać wartości świadczenia rzeczywiście otrzymanego przez danego podatnika. Zdaniem Spółki, w momencie dokonania przez Spółkę zapłaty składki ubezpieczeniowej nie ma możliwości ustalenia, jaka część składki dotyczy poszczególnych osób uprawionych do korzystania z ochrony ubezpieczeniowej. W konsekwencji, w przekonaniu Spółki, nie ma podstaw do rozpoznania po stronie osób ubezpieczonych przychodu podatkowego, bez względu na rodzaj stosunku prawnego łączącego Spółkę z osobami ubezpieczonymi (stosunek pracy, powołanie do składów zarządów, rad nadzorczych, udzielenie prokury, czy też brak jakiegokolwiek stosunku prawnego). Po pierwsze, wynika to z faktu, że liczba ubezpieczonych może ulegać zmianie, a więc w momencie dokonania przez Spółkę zapłaty składki Spółka nie zna liczby osób ubezpieczonych. Przyczyny takich zmian mogą być następujące:
Powyższe zmiany w żaden sposób nie wpłyną na wartość składki ubezpieczeniowej, gdyż ta została ustalona w sposób ryczałtowy, z góry, za cały okres ubezpieczenia. Zwiększenie się lub zmniejszenie liczby osób ubezpieczonych pozostanie bez wpływu na wysokość składki ubezpieczeniowej. Dodatkowym czynnikiem uniemożliwiającym ustalenie wartości przychodu poszczególnych osób ubezpieczonych jest objęcie zakresem ubezpieczenia szkód spadkobierców oraz małżonków osób ubezpieczonych, jak również szkody samej Spółki. Spółka nie jest w stanie przewidzieć, jaka będzie liczba osób ubezpieczonych. Tym bardziej, Spółka nie posiada informacji o małżonkach oraz potencjalnych spadkobiercach osób ubezpieczonych. Ponadto, należy zauważyć, że różny jest zakres ryzyka, które generują poszczególne funkcje korporacyjne objęte zakresem ubezpieczenia. Jest to związane z tym, że poszczególne funkcje są związane z różnym zakresem odpowiedzialności osób je pełniących. W szczególności, odpowiedzialność członków zarządu jest większa niż pozostałych osób ubezpieczonych. Wynika to przede wszystkim z faktu, że zakres kompetencji członków zarządu jest znacznie szerszy od zakresu pozostałych osób ubezpieczonych. Zgodnie z art. 201 § 1 oraz art. 368 § 1 kodeksu spółek handlowych zarząd spółki kapitałowej prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. W myśl art. 204 § 2 oraz art. 372 § 2 kodeksu spółek handlowych prawa członka zarządu do reprezentowania spółki nie można ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich. Zgodnie z art. 219 § 2 oraz art. 3751 kodeksu spółek handlowych rada nadzorcza (w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) lub walne zgromadzenie i rada nadzorcza (w przypadku spółki akcyjnej) nie mogą wydawać zarządowi wiążących poleceń dotyczących prowadzenia spraw spółki. Na podstawie art. 296 oraz art. 487 kodeksu spółek handlowych, w przypadku wytoczenia powództwa o naprawienie szkody wyrządzonej spółce oraz w razie upadłości spółki, osoby obowiązane do naprawiania szkody nie mogą powoływać się na uchwałę wspólników (w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) lub na uchwałę walnego zgromadzenia udzielającą im absolutorium (w przypadku spółki akcyjnej) - W przeciwieństwie do odpowiedzialności członków zarządu, odpowiedzialność pracowników jest w znaczny sposób ograniczona. Zgodnie z art. 119 kodeksu pracy odszkodowanie należne od pracownika z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych nie może przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody. Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że zakres odpowiedzialności poszczególnych osób ubezpieczonych oraz związany z nim poziom ryzyka podlegającego ochronie ubezpieczeniowej jest różny w zależności od pełnionej funkcji. Również z tego powodu, przypisanie wysokości składki ubezpieczeniowej do poszczególnych osób ubezpieczonych nie jest możliwe. Dodatkowo, granicą odpowiedzialności ubezpieczyciela za wszystkie szkody objęte zakresem ubezpieczenia jest określona w umowie suma ubezpieczenia. Suma ubezpieczenia ulega zmniejszeniu o kwoty wypłacone tytułem odszkodowań, kosztów obrony oraz kosztów postępowania przygotowawczego. Odpowiedzialność ubezpieczyciela wygasa w razie wyczerpania sumy ubezpieczenia. Oznacza to, że możliwa jest sytuacja, w której tylko część osób ubezpieczonych, ewentualnie ich małżonków lub spadkobierców skorzysta z ochrony ubezpieczeniowej. Spółka nie jest w stanie przewidzieć, czy taka sytuacja będzie miała miejsce. Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Spółki, ustalenie wartości przychodu poszczególnych osób ubezpieczonych będzie możliwe dopiero w momencie zgłaszania przeciwko nim roszczeń objętych zakresem ubezpieczenia oraz uznanie przez ubezpieczyciela zasadności wniosków o wypłatę odszkodowania. Do tego czasu krąg osób ubezpieczonych jest otwarty i może ulegać zmianom. Wynika to z faktu, że bezimienna umowa ubezpieczenia określa osoby ubezpieczone poprzez wskazania funkcji korporacyjnych, których pełnienie powoduje objęcie ochroną ubezpieczeniową lub określenie stosunku prawnego wiążącego z osobami pełniącymi takie funkcje (w przypadku współmałżonków i spadkobierców). Zaprezentowane przez Spółkę stanowisko zostało przyjęte także w licznych interpretacjach organów podatkowych. W szczególności, stanowisko takie zostało wyrażone dnia 22 października 2007 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w indywidualnej interpretacji prawa podatkowego sygn. IPPB2/415-41/07-2/AZ: "Mając na uwadze, że w dniu zapłaty przez Spółkę składki ubezpieczeniowej nie istnieje możliwość ustalenia w jakiej części dotyczy ona świadczeń przypadających na poszczególne osoby ubezpieczone bowiem po pierwsze nie jest znana ostateczna liczba takich osób, po drugie zaś nie można określić wartości przypadającego na poszczególne osoby świadczenia, nie ma podstaw do określenie po stronie jakiejkolwiek osoby fizycznej przychodu z tytułu świadczenie polegającego na finansowaniu przez Spółkę kosztów Polisy, bez względu na rodzaj więzów łączących tę osobę ze Spółką (stosunek pracy, powołanie do pełnienia funkcji, inne)." Podobnie postanowił I Mazowiecki Urząd Skarbowy w Warszawie w interpretacji z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. 1471/DPF/415-87/06/ML: "(…) w przypadku, gdy osoby ubezpieczone nie zostały z góry określone w umowie (załączniku do umowy, aneksie lub innym dokumencie) w sposób pozwalający na ich jednoznaczną identyfikację jako osób ubezpieczonych od ich odpowiedzialności cywilnej, lecz są identyfikowane dopiero w chwili zajścia wypadku ubezpieczeniowego lub w chwili spełnienia świadczenia przez zakład ubezpieczeń, nie jest możliwe ustalenie przychodu w postaci otrzymania nieodpłatnych świadczeń przez poszczególnych ubezpieczonych, ponieważ brak jest podstaw do przyporządkowania im składek w dacie zawarcia umowy i opłacenia ich przez Spółkę." Analogiczne stanowisko zajął także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10 grudnia 2007 r. (sygn. III SA/We 1302), odnosząc się do sytuacji bardzo zbliżonej do stanu faktycznego opisanego w niniejszym wniosku, a mianowicie do sfinansowania przez pracodawcę polisy zbiorowego ubezpieczenia pracowników. Zgodnie z przedmiotowym wyrokiem : "1. Jeżeli pracodawca wykupuje polisę zbiorowego ubezpieczenia pracowników, to takie działanie pociąga ze sobą powstanie przychodu po stronie pracownika jedynie wtedy, gdy konstrukcja składki ubezpieczeniowej pozwala na przypisanie każdemu pracownikowi konkretnej wartości składki.
Podsumowując, w momencie dokonanie zapłaty składki ubezpieczeniowej:
Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje: Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania. W myśl tej zasady wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Wyrazem jej praktycznej realizacji jest art. 11 ust. 1 tejże ustawy, z którego treści wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze oraz innych nieodpłatnych świadczeń. Dotyczy to zarówno podatników osiągających przychody ze stosunku pracy, jak i podatników osiągających przychody z innych źródeł. W praktyce, w pojęciu przychodu mieści się każda realna korzyść, jaką uzyskał podatnik. Do tych korzyści zaliczyć należy również kwoty składek OC pokrywanych przez Spółkę członkom zarządu. Wobec braku przepisów zwalniających je z opodatkowania stanowią one, co do zasady, przychód podlegający opodatkowaniu. Zgodnie z art. 805 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę ubezpieczenia zakład ubezpieczeń zobowiązuje się spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Natomiast stosownie do zapisu art. 822 tejże ustawy przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo osoba, na której rzecz zostaje zawarta umowa ubezpieczenia. Z treści tego przepisu wynika, że umowa ubezpieczenia OC nie musi koniecznie dotyczyć osoby ubezpieczającej. Osoba ta może zawrzeć umowę, której przedmiotem ubezpieczenia będzie odpowiedzialność za szkody spowodowane przez inną osobę (np. członka zarządu). Sytuacja, w której składka opłacana jest przez inną osobę niż ta, w której interesie majątkowym zawierana jest umowa powoduje jednak powstanie przychodu u osoby, na rzecz której zawierana jest umowa. Jest to bowiem odstępstwo od ogólnej zasady pokrywania kosztów ubezpieczenia przez podmiot, którego interesów umowa dotyczy. Na gruncie prawa podatkowego przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest każda forma przysporzenia majątkowego tzn. zarówno pieniężna jak i niepieniężna. Świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika należą do nieodpłatnych świadczeń. Ich pojęcia nie definiuje jednak ustawa o podatku dochodowym. Termin "świadczenie" pojawia się na gruncie Kodeksu cywilnego i zgodnie z art. 353 Kodeksu oznacza przedmiot stosunku zobowiązaniowego, który wyraża się obowiązkiem określonego zachowania się przez podmiot zobowiązany. Dla celów podatkowych pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono nie tylko działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony, ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest nieodpłatne przysporzenie majątku innej osobie kosztem majątku innego podmiotu, mające konkretny wymiar finansowy. Ponadto sposób ustalania płatności, tj. bezimienna forma ubezpieczenia (gdzie ubezpieczonymi są byli, obecni i przyszli członkowie zarządu, rady nadzorczej i prokurenci, ich współmałżonkowie i spadkobiercy, nie może stanowić przeszkody w określeniu wysokości przychodu przypadającego na konkretną osobę. Z uwagi na to, że ilość pracowników objętych świadczeniem, okres, w czasie którego sprawowali funkcję oraz ich dane osobowe są Wnioskodawcy wiadome, nie ma jakichkolwiek trudności z ustaleniem wartości świadczenia przypadającego na konkretną osobę. Zatem uwzględniając wysokość zapłaconych składek na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej OC oraz ilość ubezpieczonych osób, można ustalić wysokość przychodu uzyskanego przez daną osobę. W świetle powyższego, świadczenia te należy wycenić zgodnie z art. 11 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do art. 11 ust. 2a pkt 2 ww. ustawy wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się - jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu, czyli w przedmiotowej sprawie na podstawie cen zakupu usługi ubezpieczeniowej, opłaconej przez Wnioskodawcę. Dokonywanie opłat odbywa się w sposób uniemożliwiający identyfikację ceny ubezpieczenia przypadającej na danego podatnika oraz to, że może dojść do rotacji na stanowiskach członków władz Spółki nie stanowi trwałej przeszkody w ustaleniu wysokości przychodu przypadającego na konkretną osobę tj. obecnego członka zarządu, członka rady nadzorczej lub prokurenta. Ilość członków zarządu, członków rady nadzorczej i prokurentów pełniących swe funkcje w okresie objętym ubezpieczeniem oraz ich dane osobowe znajdują się niewątpliwie w posiadaniu Spółki. W rezultacie można więc imiennie wskazać każdą osobę, która jest objęta tym ubezpieczeniem, a także okres, w którym korzysta z ochrony ubezpieczeniowej. Uwzględniając następnie wysokość zapłaconej składki oraz okres ubezpieczenia można ustalić wysokość przychodu uzyskanego przez konkretną osobę. Reasumując, składki ubezpieczeniowe płacone przez Wnioskodawcę z tytułu zawarcia umowy bezimiennego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu i innych osób objętych przedmiotowym ubezpieczeniem, stanowić będą dla nich nieodpłatne świadczenia czyli przychód podlegający opodatkowaniu. Jednocześnie, w związku z powstaniem przychodu u pracownika, Spółka jest zobowiązana do naliczenia i pobrania należnego podatku dochodowego od osób fizycznych i wypełnić związane z tym obowiązki informacyjne lub sporządzić informację podatkową PIT-8C (w zależności od stosunku prawnego łączącego Spółkę z osobami ubezpieczonymi). W odniesieniu do członka zarządu czy osoby sprawującej funkcje reprezentacyjne, wykonujących swoje zadania na podstawie umowy o pracę, obowiązki Spółki jako płatnika określa art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, iż osoby prawne zwane dalej "zakładami pracy", są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku pracy. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock. |
|
| 2009-01-19 |
