Pytanie:

Czy muszę zapłacić podatek od zysku, które przyniosły jednostki uczestnictwa w ubezpieczeniu grupowym Pogodna Jesień, mimo że nie miałem i nadal nie mam możliwości korzystania ze zgromadzonych środków finansowych?

W myśl przepisu art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o pracowniczych programach emerytalnych pracodawcy, prowadzący w dniu wejścia w życie ustawy grupowe ubezpieczenia na życie związane z funduszem inwestycyjnym lub inną formę grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne dla swoich pracowników, tracą prawo do odliczania poniesionych wydatków od podstawy wymiaru składki na ubezpieczenia społeczne wynikające z odrębnych przepisów, jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 2004 r. nie złożą wniosku o wpis programu do rejestru programów skutkującego wpisaniem tego programu do rejestru.

Stosownie do treści ust. 2 powołanego przepisu, w przypadku wpisania programu, o którym mowa w ust. 1, do rejestru programów:
1. środki zgromadzone przed przystąpieniem pracownika do programu są przekazywane do tego programu i traktowane jak środki pochodzące ze składki podstawowej w rozumieniu niniejszej ustawy,
2. pracodawca i zarządzający są obowiązani do przechowywania dokumentacji dotyczącej terminów i wysokości składek wniesionych na konto pracownika prowadzone w ramach grupowego gromadzenia środków wraz z dokumentacją programu; do dokumentacji stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące informacji, o której mowa w art. 8 (art. 56 ust. 2 ustawy o pracowniczych programach emerytalnych).

Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio, jeżeli pracodawca i reprezentacja pracowników, tworząc program, dokonali zmiany zarządzającego środkami gromadzonymi w ramach grupowego ubezpieczenia na życie związanego z funduszem inwestycyjnym lub w ramach innej formy grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne i dokonali wyboru innego zarządzającego programem albo nadali programowi inną formę niż dotychczasowa (art. 56 ust. 3 ustawy o pracowniczych programach emerytalnych). W przypadku, o którym mowa w ust. 3, zakład ubezpieczeń lub fundusz inwestycyjny są obowiązane po skutecznym rozwiązaniu umowy, na podstawie dyspozycji pracownika, przekazać te środki na jego rachunek prowadzony w ramach programu oraz przekazać pracodawcy dokumentację dotyczącą terminów i wysokości składek wniesionych na konto pracownika prowadzone w ramach grupowego gromadzenia środków (art. 56 ust. 4 ustawy o pracowniczych programach emerytalnych).

W przepisie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) ustawodawca określił źródła przychodów. Jednym z tych źródeł podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym są kapitały pieniężne (art. 10 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy).

Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m. in. przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych (art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy). Pojęcie "fundusze kapitałowe" zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, ilekroć w ustawie jest mowa o funduszach kapitałowych - oznacza to fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych, oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przekazanie środków z grupowego ubezpieczenia na życie z funduszem inwestycyjnym do pracowniczego programu emerytalnego nie jest wyłącznie czynnością techniczną. Dla oceny, iż faktycznie doszło do postawienia środków do dyspozycji uczestnika bez znaczenia jest okoliczność, że środków tych fizycznie nie otrzyma, istotne jest to że ma pełną swobodę dysponowania nimi, a przekazanie ich do pracowniczego programu emerytalnego stanowi jedną z wielu możliwości zadysponowania tymi środkami.
Dochodem uczestnika we wskazanym przypadku jest, stosownie do art. 24 ust. 15 ustawy podatkowej, różnica między wypłaconą kwotą świadczenia, tj. kwotą postawioną do dyspozycji uczestnika a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.
Dochody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 19% uzyskanego dochodu.
W myśl ust. 5 art. 30a cyt. ustawy dochodu, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, nie pomniejsza się o straty z tytułu udziału w funduszach kapitałowych oraz inne straty z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych, poniesione w roku podatkowym oraz w latach poprzednich.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidywała zwolnienia z opodatkowania dochodu uzyskanego przy przeniesieniu środków zgromadzonych w ramach grupowych form oszczędzania do pracowniczego programu emerytalnego.
Jednakże w myśl art. 2 ustawy z dnia 1 lipca 2005 roku o zmianie ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2 sierpnia 2005 roku Nr 143, poz. 1202), w ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 21 w ust. 1 w pkt 58 po lit. b) dodano lit. c).

Zatem w nowym brzmieniu przepisu art. 21 ust. 1 pkt 58 stanowi, że wolne od podatku dochodowego są wypłaty:
a) transferowe środków zgromadzonych w ramach pracowniczego programu emerytalnego do innego pracowniczego programu emerytalnego lub na indywidualne konto emerytalne,
b) środków zgromadzonych w pracowniczym programie emerytalnym dokonane na rzecz uczestnika lub osób uprawnionych do tych środków po śmierci uczestnika,
c) środków zgromadzonych w grupowej formie ubezpieczenia na życie związanej z funduszem inwestycyjnym lub innej formie grupowego gromadzenia środków na cele emerytalne dla pracowników - do pracowniczego programu emerytalnego zgodnie z przepisami o pracowniczych programach emerytalnych.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że przekazanie środków zgromadzonych w grupowej formie ubezpieczenia na życie związanej z funduszem inwestycyjnym do pracowniczego programu emerytalnego w trybie ustawy o pracowniczych programach emerytalnych do dnia 17 sierpnia 2005 roku (tj. do daty wejścia w życie nowelizacji art. 21 ust. 1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) nie korzystało ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym.

Stosownie do przepisów art. 41 ust. 4 i art. 42 ust. 1 ustawy podatkowej płatnicy są obowiązani pobrać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych m.in. w art. 30 ust. 1 pkt 5 i przekazać go do urzędu skarbowego właściwego według siedziby płatnika, w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym został pobrany ten podatek, wraz z deklaracją PIT-8A.
Jednakże jeżeli zryczałtowany podatek nie został pobrany przez płatnika to podatnik, stosownie do przepisu art. 45 ust. 3b i ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wykazuje go w zeznaniu rocznym.
W tym celu powinien wraz z zeznaniem podatkowym złożyć informację o zryczałtowanym podatku dochodowym PIT/X. Zryczałtowany podatek dochodowy, jeżeli ten nie został pobrany przez płatnika należy w odniesieniu do 2005r. wykazać w części B.2 w pozycji 10 w zaokrągleniu do pełnych złotych.
Mając powyższe na uwadze postanowiono jak w sentencji.

Pouczenie:
Zgodnie z art. 14b § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa niniejsza interpretacja nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, wiąże natomiast właściwe organy podatkowe i organy kontroli skarbowej - do czasu jej zmiany lub uchylenia.
Na niniejsze postanowienie zgodnie z przepisem art. 14a § 4 ustawy Ordynacja podatkowa służy zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, za pośrednictwem Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Radomiu w terminie 7 dni od daty jego doręczenia (art. 236 § 2 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa).
Zażalenie, zgodnie z przepisem art. 222 w związku z art. 239 ustawy Ordynacja podatkowa powinno zawierać zarzuty przeciwko postanowieniu, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem zażalenia oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Zażalenie podlega opłacie skarbowej w wysokości 5,00zł uiszczanej w znakach opłaty skarbowej.
Niniejsze postanowienie może zostać zmienione lub uchylone w drodze decyzji przez organ odwoławczy w trybie art. 14b ust. 5 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa.