Pytanie:

Czy z tytułu odszkodowania otrzymanego przez najemcę z powodu rozwiązania umowy najmu, zawartej na czas nieokreślony, przez właściciela budynku, najemca zobowiązany będzie do odprowadzenia podatku dochodowego od osób fizycznych?

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego wypłacono Panu odszkodowanie z tytułu rozwiązania z Panem umowy najmu lokalu zawartej na czas nieokreślony. Umowa najmu rozwiązana została przez właściciela budynku. Większość kwoty uzyskanej z przedmiotowego odszkodowania przeznaczył Pan na zakup lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu wnosi Pan o zwolnienie otrzymanych przychodów, jako że korzystają one ze zwolnienia zawartego w art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a.

Zawarte przez Pana we wniosku stanowisko jest nieprawidłowe. W przedmiotowym wniosku stwierdza Pan bowiem, iż uzyskane przychody wolne będą od podatku dochodowego na mocy art. 21 ust.1 pkt 32. Otrzymane przychody błędnie kwalifikuje Pan do przychodów wymienionych w art.10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c). Zgodnie z powołanym art. 10 ust.1 pkt 8 źródłem przychodów jest odpłatne zbycie: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, c) prawa wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Zgodnie ze stanem faktycznym był Pan najemcą lokalu, który musiał Pan opuścić. Nie posiadał Pan zatem praw majątkowych określonych w art. 10 ust.1 pkt 8 lit. a)-c).

Jak zostało wspomniane powyżej, otrzymane przez Pana przychody określił Pan jako odszkodowanie. Zgodnie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm.) wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1. określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2. odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3. odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4. odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6. odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane na zasadach, o których mowa w art. 27 ust. 1,
7. odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód.

Jednocześnie na mocy art. 21 ust.1 pkt 3b w/w ustaw o podatku dochodowym wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych są odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku, z wyjątkiem odszkodowań:

1. otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2. dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z uwagi na fakt, iż wysokość otrzymanego przez Pana odszkodowania ani zasady jego ustalania nie wynikają z przepisów ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) ani z przepisów ustawy z dnia 21.06.2001 o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733 ze zm.), a mogło jedynie wynikać z zawartej przez Pana z wynajmującym umowy lub ugody, przedmiotowe odszkodowanie podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, chyba że zostało ono Panu przyznane na mocy wyroku lub ugody sądowej. W takim przypadku korzystać ono będzie ze zwolnienia przedmiotowego zawartego w przytaczanym powyżej art.21 ust.1 pkt 3b.