Pytanie:

dotyczy odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości gruntowej w latach 1995-2004, będącej we współuzytkowaniu wieczystym na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej.

Na podstawie art. 14a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ) - Naczelnik Urzędu Skarbowego w Otwocku, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 12 maja 2005r., uzupełnionego w dniu 25 maja 2005 r. w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, stwierdza, że odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości gruntowej w latach 1995-2004 , będącej we współużytkowaniu wieczystym na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej należy zakwalifikować do źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. do innych źródeł przychodu , podlegającego opodatkowaniu według skali podatkowej określonej w art. 27 ust.1 ustawy w rocznym zeznaniu podatkowym , u każdego z małżonków po połowie otrzymanej kwoty środków pieniężnych. Opłaty roczne za dzierżawę gruntu na podstawie umowy zawartej począwszy od 2005 roku, której przedmiotem jest składnik majątku należący do wspólnego majątku małżonków , związany z działalnością gospodarczą prowadzoną przez jednego z małżonków, stanowią w całości przychód z prowadzonej samodzielnie przez Panią działalności gospodarczej. Tym samym organ podatkowy potwierdza Pani stanowisko w sprawie.

Jak wynika ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku od 1995r. jest Pani na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej wraz z mężem współużytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowej położonej w Otwocku. Przez przedmiotową nieruchomość przebiega instalacja podziemna - przewody telekomunikacyjne należąca do T. S.A.

Według zawartej z T. S.A. ugody małżonkowie otrzymają odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości gruntowej za okres od 1995 r. do końca 2004 r. oraz będą otrzymywać opłatę roczną za dzierżawę gruntu począwszy od 2005 roku, na podstawie zawartej z T. S.A. umowy dzierżawy gruntu.

Od 1998 r. prowadzi Pani samodzielną działalność gospodarczą , której przedmiotem jest wynajem lokali użytkowych w budynku usytuowanym na tym gruncie oraz wynajmowaniu przedmiotowego gruntu.

W ocenie Pani odszkodowanie za bezumowne korzystanie z gruntu wypłacone małżonkom powinno być proporcjonalnie opodatkowane w rocznym zeznaniu podatkowym , natomiast opłaty roczne za korzystanie z nieruchomości powinny stanowić przychód z prowadzonej samodzielnie działalności gospodarczej , jako przychody z dzierżawy gruntu, związanego z działalnością gospodarczą. W ocenie organu podatkowego stanowisko Pani jest właściwe.

Odszkodowanie, jakie małżonkowie otrzymają od T. S.A za bezumowne korzystanie z gruntu w latach 1995-2004 , w rozumieniu przepisów art 224 Kodeksu cywilnego o roszczeniach jakie przysługują właścicielowi rzeczy w stosunku do posiadacza samoistnego, stanowi wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy.

Wynagrodzenie to należy zakwalifikować do źródła przychodu, o którym mowa w art 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tj.Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn.zm.) tj. do innych źródeł , zatem podlega opodatkowaniu według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 ustawy w rocznym zeznaniu podatkowym.

Zgodnie z treścią przepisu art. 11 ust. 1 wyżej cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Jak stanowi przepis art. 8 ust. 1 przytoczonej ustawy przychody ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa oraz łączy z pozostałymi przychodami ze źródeł , z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

Na podstawie przytoczonych uregulowań przychód z odszkodowania powstanie w momencie faktycznego otrzymania środków pieniężnych . Jeżeli zatem wpływ tych środków nastąpi w 2005r. , u każdego z małżonków połowa otrzymanej kwoty stanowi przychód , który zobowiązani są wykazać w zeznaniu podatkowym za 2005r. z tytułu przychodu uzyskanego z innych źródeł.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika , iż negocjowane jest przez małżonków zawarcie z T. S.A umowy dzierżawy gruntu począwszy od 2005 roku , określającej opłatę roczną za dzierżawę. Stroną tej mowy , zgodnie ze stanem prawnym tego gruntu będą małżonkowie. Niemniej, jest to grunt związany od 1998 roku z działalnością gospodarczą prowadzoną samodzielnie przez Panią , której przedmiotem jest wynajem lokali użytkowych w budynku wybudowanym na tym gruncie oraz wynajem przedmiotowego gruntu.

Zgodnie z zasadą wykorzystywania majątku wspólnego małżonków w działalności gospodarczej prowadzonej przez jednego z małżonków , określoną w przepisie art. 22g ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dotyczącym wartości początkowej środków trwałych stanowiących współwłasność , nie ustala się proporcjonalnego udziału we współwłasności składników majątku stanowiących wspólność majątkową małżonków , chyba że małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie. Wobec prowadzenia działalności gospodarczej tylko przez jednego z małżonków przychód z dzierżawy omawianego gruntu powstanie w całości z tytułu działalności prowadzonej samodzielnie przez Panią.

W tym zakresie zastosowanie mają przepisy art. 14 ust. 1e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , w myśl których za przychody z tytułu umów najmu, dzierżawy , leasingu lub innych umów o podobnym charakterze, których przedmiotem są składniki majątku związane z działalnością gospodarczą , uważa się przychody należne określone na dzień, w którym należności wynikające z tych umów stają się wymagalne . Przychód z działalności gospodarczej powstanie zatem w dacie określonej w umowie dzierżawy gruntu , w której wymagalna stanie się roczna należność z tego tytułu.

Przedstawiając powyższe stanowisko uwzględniono stan faktyczny przedstawiony we wniosku i stan prawny obowiązujący w dniu wydania postanowienia.