Pytanie:

Czy kwota zasądzonego adwokatowi wynarodzenia za pomoc prawną stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej

Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź-Polesie, działając na podstawie art. 14a § 1 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), stwierdza, że stanowisko przedstawione przez Pana we wniosku z dnia 04.01.2007r. jest nieprawidłowe.

Wnioskiem z dnia 04.01.2007r. zwrócił się Pan o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego w Pana indywidualnej sprawie.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że wykonuje Pan zawód adwokata, zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy z dn. 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1058 ze zm.) w spółce partnerskiej. W dniu 11 października 2006r. Sąd Apelacyjny w Łodzi zasądził od Skarbu Państwa kwotę 146,40 zł. tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną przez Pana z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Kwota ta stanowi wynagrodzenie powiększone o należny podatek VAT. Wypłaty wynagrodzenia dokonał Sąd Okręgowy, jako sąd pierwszej instancji.

Jako podmiot, na rzecz którego zasądzono wskazaną kwotę oznaczono Wnioskodawcę.

Brzmienie rozstrzygnięcia Sądu w przedmiocie wynagrodzenia za zastępstwo procesowe z urzędu jest zgodne z wnioskiem.

W dniu 18 grudnia 2006r. otrzymał Pan z Sądu Okręgowego pismo wzywające Pana do nadesłania wypełnionego i podpisanego druku swojej deklaracji do celów podatkowych, uzależniając od jej nadesłania dokonanie wypłaty przysługującej Pana spółce należności. Wyjaśniono również, że wypłata zostanie dokonana po odprowadzeniu przez Sąd zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych na Pana prywatny rachunek bankowy, nie zaś na rachunek Spółki, w której wykonuje Pan swój zawód.

W Pana ocenie Sąd nie powinien od przyznanego wynagrodzenia pobierać i odprowadzać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Uważa Pan, że wypłata wynagrodzenia powinna nastąpić na rachunek Spółki, na podstawie wystawionej przez Spółkę faktury i w pełnej wysokości. Zasądzona kwota Pana zdaniem nie stanowi przychodu z działalności wykonywanej osobiście, lecz stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, osiągany w ramach spółki partnerskiej.

Naczelnik Urzędu Skarbowego Łódź - Polesie, po sprawdzeniu dyspozycji wynikających z przepisów art. 14a § 1 i § 2 wyżej powołanej ustawy - Ordynacja podatkowa, udziela poniższej interpretacji.

Na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. Nr 16, poz. 124 ze zm.), adwokat wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, w zespole adwokackim oraz w spółce cywilnej, jawnej lub partnerskiej z wyłączonym udziałem adwokatów lub adwokatów i radców prawnych, albo w spółce komandytowej, w której komplementariuszami są wyłącznie adwokaci lub adwokaci i radcowie prawni, przy czym wyłącznym przedmiotem takich spółek jest świadczenie pomocy prawnej. Ponadto, na podstawie art. 4a ust. 2 w/wym. ustawy, siedzibę zawodową adwokata, na jego wniosek, wyznacza okręgowa rada adwokacka.

Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 3 tej ustawy, adwokat świadczy pomoc prawną z urzędu w okręgu sądu rejonowego, w którym ma wyznaczoną siedzibę zawodową.

Z literalnego brzmienia ostatnio cytowanego przepisu wynika zatem, iż jego treść odnosi się podmiotowo do wykonującego zawód adwokata, bez względu na sposób wykonywania zawodu. W przypadku świadczenia pomocy prawnej z urzędu nie ma zatem znaczenia fakt, czy adwokat wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim - czy jest wspólnikiem np.: spółki cywilnej, jawnej, czy komandytowej, gdyż to on osobiście świadczy pomoc prawną z urzędu. Także w przypadku udzielenia substytucji w oparciu o przepisy art. 25 ust. 1 - Prawa o adwokaturze, pomoc prawną osobiście świadczy adwokat, któremu udzielono substytucji, a nie adwokat zastępowany.

Ponadto, na poparcie tej tezy podkreślić należy, że to sąd, na żądanie oskarżonego, który nie ma obrońcy z wyboru, wyznacza obrońcę z urzędu do osobistego udzielenia pomocy prawnej (art. 78 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks postępowania karnego, Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.).

Jednocześnie rozporządzenie wykonawcze, do powołanej wyżej ustawy - Prawo o adwokaturze, z dnia 12 grudnia 1997r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. Nr 154, poz. 1013 ze zm.), w § 21 określa, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują m. in. niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata lub radcy prawnego (a nie zespołu, czy spółki, o których mowa w powołanym na wstępie przepisie).

Analiza przytoczonych wyżej przepisów jednoznacznie wskazuje zatem, iż pomocy prawnej z urzędu, na zlecenie sądu, udziela osobiście adwokat, bądź osobiście wyznaczony przez niego zastępca, po udzieleniu substytucji.

Przechodząc natomiast na grunt przepisów prawa podatkowego, należy zauważyć, iż w myśl art. 13 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów. o których mowa w pkt 9.

W świetle powyższego, przychody adwokatów z tytułu świadczenia z urzędu, na zlecenie sądu, pomocy prawnej, należy kwalifikować do przychodów, o których mowa w powołanym wyżej art. 13 pkt 6 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto należy podkreślić, iż na gruncie prawa podatkowego nie ma przeszkód, aby osoby prowadzące działalność gospodarczą, równocześnie wykonywały na zlecenie sądu określone czynności i osiągały z tego tytułu przychody, o których mowa w art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powołany ostatnio przepis (w przeciwieństwie do art. 13 pkt 8 regulującego przychody z tytułu osobistego wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło) nie zawiera żadnych wyłączeń.

Konsekwencją takiej kwalifikacji przychodu jest spoczywający na sądach dokonujących wypłat przedmiotowych kwot obowiązek płatnika, określony w art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tej regulacji, płatnicy (sądy) są obowiązani do poboru zaliczek na podatek dochodowy w wysokości 19% należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 pkt 4 oraz pomniejszonej o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie chorobowe, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b.

W świetle powyższego należy uznać, iżSąd jako płatnik wypłacając wynagrodzenia adwokatom ma obowiązek obliczyć i odprowadzić do urzędu zaliczki na podatek dochodowy zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy, w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki.

Niniejsze postanowienie odnosi się wyłącznie do stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w 2006r. Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa - interpretacja niniejsza nie jest wiążąca dla podatnika, wiąże natomiast właściwe organy podatkowe do czasu jej zmiany lub uchylenia w trybie art. 14 § 5 w/w ustawy Ordynacja podatkowa.