Pytanie:

Czy wynagrodzenia pracowników (marynarzy i oficerów) przekazywane na konto Podatniczki stanowią dla Niej przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej?

Stan faktyczny:

Podatniczka - prowadząca działalność gospodarczą - podpisała dwie umowy o obsadzaniu załóg, w ramach których prowadzi nabór i selekcję polskich załóg oraz w imieniu armatorów podpisuje z nimi umowy o pracę.

Dodatkowo, jako Przedstawiciel Armatora, zajmuje się organizacją badań lekarskich i odprawianiem członków zatrudnionej załogi z lotniska/dworca kolejowego do miejsca przeznaczenia, wyposażając załogę we wszelkie niezbędne wizy wymagane przez władze państwa/portu zamustrowania.

Za zatrudnionych oficerów i marynarzy Podatniczka otrzymuje wynagrodzenie - prowizję, które jest przekazywane na jej konto wraz z wynagrodzeniem pracowników armatora. Jako Przedstawiciel Armatora Podatniczka przekazuje wynagrodzenie pracowników na ich osobiste konta.

Na kwotę otrzymanej prowizji Podatniczka wystawia fakturę.

Ocena prawna stanu faktycznego:

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r., nr 14, poz. 176 ze zm.) za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Za datę powstania przychodu, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1c ww. ustawy uważa się, z zastrzeżeniem ust. 1e - 1g, dzień wystawienia faktury (rachunku), nie później jednak niż ostatni dzień miesiąca, w którym:

1. wydano rzecz, zbyto prawo majątkowe lub
2. wykonano usługę, w tym częściowo wykonano usługę, jeżeli jej częściowe wykonanie stanowi wynikającą z umowy lub z odrębnych przepisów tytuł do zapłaty, lub
3. otrzymano zapłatę za wykonanie świadczenia - w pozostałych przypadkach.

Jednocześnie jednak, jak stanowi to art. 14 ust. 1 f) ustawy z 26.07.1991 r., jeżeli podatnik:

1. jest podatnikiem podatku od towarów i usług niekorzystającym ze zwolnienia od tego podatku oraz
2. prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, oraz
3. ewidencjonuje przychody w dacie wystawienia faktury, zgodnie z odrębnymi przepisami

- za datę powstania przychodu uważa się dzień wystawienia faktury, a jeżeli faktura nie została wystawiona w terminie określonym w odrębnych przepisach, za datę powstania przychodu uważa się dzień, w którym faktura powinna być wystawiona; w przypadku gdy zdarzenie, o którym mowa w ust. 1c, nastąpiło w grudniu danego roku podatkowego, a faktury dotyczące tych zdarzeń, zgodnie z odrębnymi przepisami, zostaną wystawione w roku następnym, za datę powstania przychodu uważa się ostatni dzień roku podatkowego, w którym miały miejsce te zdarzenia.

Jak wynika z przedstawionego wyżej stanu prawnego - w działalności gospodarczej o uzyskaniu przychodu przesądza nie faktyczne otrzymanie zapłaty, ale sama wymagalność wykonania świadczenia pieniężnego od kontrahenta, na rzecz którego nastąpiło wydanie rzeczy, zbycie praw majątkowych lub wykonanie usługi. W przypadku podatników podatku od towarów i usług przychodem jest kwota należna pomniejszona o należny podatek VAT.

Moment uzyskania przychodu został określony w art. 14 ust. 1c ustawy z 26.07.1991r. i jest to generalnie dzień wystawienia faktury (rachunku), nie później jednak niż ostatni dzień miesiąca, w którym w którym miało miejsce: wydanie rzeczy, zbycie praw majątkowych, wykonanie usługi, a w pozostałych przypadkach otrzymanie zapłaty za wykonane świadczenia.

Jak stwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998r., sygn. akt S.A./Sz 1305/97, z istoty podatku dochodowego wynika, że jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem - jako źródłem dochodu - jest tylko ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa.

Tymczasem wynagrodzenie pracowników armatora nie stanowi części wynagrodzenia należnego Podatniczce za wykonane czynności (wynagrodzeniem tym jest tylko prowizja), a fakt, że wraz z tą prowizją na konto bankowe Podatniczki przelewane jest również wynagrodzenie dla pracowników armatora (które następnie Podatniczka przekazuje na osobiste konta pracowników) nie przesądza o tym, że za przychód z tytułu prowadzenia przez Podatniczkę działalności gospodarczej należy uznać również to wynagrodzenie.

W związku z powyższym jako przychody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej - o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - Podatniczka powinna wykazywać dla celów podatku dochodowego jedynie prowizję otrzymywaną z tytułu realizacji umów zawartych z armatorami.