Istota interpretacji:

1. Czy wniesienie do spółki jawnej przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną, obejmującego wszystkie występujące w tym przedsiębiorstwie składniki wymienione w art. 551Kodeksu cywilnego oraz przejęcie przez spółkę jawną zobowiązań przedsiębiorstwa - stanowić będzie dla wnoszącego przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? 2. W jaki sposób ustalić podstawę opodatkowania w wyżej wymienionym podatku?

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 26 lipca 2010 r. (data wpływu 6 sierpnia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa wniesionego do spółki osobowej -jest nieprawidłowe.

W dniu 6 sierpnia 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa wniesionego do spółki osobowej.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Jako przedsiębiorca jednoosobowy, prowadzi Pani, na podstawie wpisu do ewidencji, działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych, podatkiem liniowym. Formą prowadzonej ewidencji są księgi rachunkowe. Jest Pani czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Wraz z mężem założyła Pani spółkę jawną, do której tytułem wkładu wniesiono gotówkę. Obecnie wspólnicy zamierzają powiększyć majątek spółki o aport w postaci przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), prowadzonego jednoosobowo przez Panią. W skład wnoszonego aportu wejdą między innymi: grunty, budynki obciążone kredytem, inne środki trwałe (tj. samochody, urządzenia), wyposażenie, towary przeznaczone do dalszej odsprzedaży, udziały w spółce z o.o., gotówka pozostała w kasie i na rachunkach bankowych przedsiębiorstwa oraz należności ustalone na dzień wniesienia aportu. Wartość przedmiotowego wkładu niepieniężnego zostanie pomniejszona o zobowiązania ciążące na przedsiębiorstwie w dniu wniesienia aportu.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1. Czy wniesienie do spółki jawnej przedsiębiorstwa prowadzonego przez osobę fizyczną, obejmującego wszystkie występujące w tym przedsiębiorstwie składniki wymienione w art. 551Kodeksu cywilnego oraz przejęcie przez spółkę jawną zobowiązań przedsiębiorstwa - stanowić będzie dla wnoszącego przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych...
2. W jaki sposób ustalić podstawę opodatkowania w wyżej wymienionym podatku...

Zdaniem Wnioskodawcy, wniesienie aportu w postaci przedsiębiorstwa osoby fizycznej do spółki osobowej stanowi odpłatne zbycie składników majątku, o którym mowa w art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem powstaje przychód z działalności gospodarczej dla wspólnika wnoszącego wkład niepieniężny, gdyż nastąpi w tym przypadku przeniesienie własności rzeczy lub prawa będącego przedmiotem wkładu na spółkę. Jeżeli chodzi o wniesienie aportem posiadanych przez przedsiębiorstwo udziałów w spółce z o.o. to wystąpi tutaj przychód z kapitałów pieniężnych, którego nie łączy się z innymi dochodami. Nie będzie on przychodem z działalności gospodarczej, gdyż obrót papierami wartościowymi nie jest przedmiotem prowadzonej działalności.

Przepisy art. 44a - 44c ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r.(Dz.U. Nr 121, poz. 591), które mówią o połączeniu spółek, powinny być stosowane także w przypadku nabycia przez jednostkę zorganizowanej części innej jednostki. Takim nabyciem jest między innymi wniesienie przedsiębiorstwa do spółki w trybie art. 551Kodeksu cywilnego. Zgodnie z powyższymi przepisami spółka przejmująca aport powinna ująć w swych księgach rachunkowych wartość majątku przedsiębiorstwa i źródeł jego finansowania w wartościach godziwych. Wartość ta deklarowana jest na poziomie wartości rynkowej wnoszonych składników przedsiębiorstwa. Przedstawione zasady wyceny pokrywają się z treścią art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z faktem, iż w art. 14 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychód z działalności gospodarczej traktuje się odpłatne zbycie wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą składników majątku będących:

1. środkami trwałymi,
2. składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1.500zł,
3. wartościami niematerialnymi i prawnymi

• ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b), spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Podstawą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych u Pani, z tytułu wniesienia aportu do spółki, nie będzie cała wartość wkładu niepieniężnego w postaci przedsiębiorstwa określona w umowie spółki, gdyż mieścić się będą w niej także gotówka z kasy i rachunków bankowych przedsiębiorstwa oraz należności i zobowiązania, które to składniki nie zostały wymienione w art. 14 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz udziały, których zbycie jest traktowane jako przychód z kapitałów pieniężnych. Podstawę opodatkowania należy ustalić tylko w stosunku do zbycia poszczególnych składników majątku wnoszonego aportem określonych w art. 14 ust. 2 ustawy oraz towarów przeznaczonych do dalszej odsprzedaży.

W przypadku środków trwałych niezamortyzowanych - podstawa opodatkowania zostanie pomniejszona o wartość niezrealizowanych jeszcze odpisów amortyzacyjnych, a w przypadku gruntów - o wartość ich nabycia, która nie stanowiła w działalności kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5a pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51 poz. 307), ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie - oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

W myśl art. 551ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1. oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2. własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3. prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4. wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5. koncesje, licencje i zezwolenia;
6. patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7. majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8. tajemnice przedsiębiorstwa;
9. księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Jednocześnie zauważyć należy, iż katalog elementów (składników) przedsiębiorstwa, ujęty w ww. art. 551Kodeksu cywilnego nie ma charakteru zamkniętego, o czym świadczy użyte w nim sformułowanie "w szczególności". Zgodnie zaś z art. 552Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Analizując powyższe należy wywieść, iż przedsiębiorstwo - dla celów prawa podatkowego - należy rozumieć jako ogół praw podmiotowych, stosunków faktycznych (np. zakresu i walorów dostawców i klientów, czyli odbiorców, opinii o przedsiębiorstwie, czyli jego renomy, lokalizacji, stopnia ściągalności jego wierzytelności itd.) oraz różnych innych wartości (np. systemu organizacyjnego, doświadczeń w zakresie działalności przedsiębiorstwa, jakości znanej i stosowanej technologii, itd.), jakie prowadzący przedsiębiorstwo (jego właściciel) sam lub ze współpracującymi osobami wiąże w zorganizowany zespół majątkowy.

Przy tym należy jednak wyraźnie zaznaczyć, iż definitywnej oceny przedmiotu czynności prawnej dokonuje sam podatnik, który jest w pełni zorientowany, czy składniki majątku będące przedmiotem czynności prawnej stanowią przedsiębiorstwo, o którym mowa w przytoczonych powyżej przepisach Kodeksu cywilnego.

Artykuł 22 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) stanowi, iż spółką jawną jest spółka osobowa, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. Zgodnie z art. 22 § 2 ustawy, każdy wspólnik odpowiada za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką, z uwzględnieniem art. 31.

Stosownie do art. 8 § 1 ustawy Kodeks spółek handlowych, spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Spółki osobowe, w świetle regulacji K.s.h. nie są wprawdzie osobami prawnymi, ale dysponują licznymi atrybutami osób prawnych (wyodrębnienie majątkowe, zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych), co pozwoliło określać je w piśmiennictwie, jako ułomne osoby prawne (por. S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumański, J. Szwaja: Kodeks spółek handlowych. Tom I. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2001, s. 224). Konsekwencją wyodrębnienia majątkowego spółek osobowych jest to, że spółka (w rozpatrywanym przypadku jest to spółka jawna) jest właścicielem majątku wniesionego doń w formie wkładów przez wspólników oraz uzyskanego w trakcie swego istnienia, a nie wspólnicy na zasadach współwłasności łącznej, jak np. w przypadku spółki cywilnej. W piśmiennictwie zwraca się też uwagę, iż handlowe spółki osobowe jako odrębne podmioty mają swój majątek z wszelkimi wynikającymi stąd konsekwencjami (por. Konsekwencje legislacyjnego wyodrębnienia osobowych spółek handlowych. Prawo spółek 2001/9/2).

Wniesienie do spółki osobowej wkładu niepieniężnego powoduje przeniesienie własności rzeczy lub prawa będącego przedmiotem wkładu – na spółkę. Na mocy art. 50 Kodeksu spółek handlowych, wnoszący wkład otrzymuje udział kapitałowy, równy wartości wkładu określonej w umowie spółki, który stanowi podstawę do określenia praw lub obowiązków wspólnika. Zatem z punktu widzenia prawa cywilnego dochodzi do odpłatnego zbycia rzeczy lub prawa.

W myśl zasady określonej w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. (…).

Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących:

1. środkami trwałymi,
2. składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1.500 zł,
3. wartościami niematerialnymi i prawnymi

• ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b), spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

Jak wynika z cytowanego powyżej przepisu przychód z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną powstaje już w momencie przeniesienia własności tych udziałów (akcji) na ich nabywcę.

Mając na względzie przedstawione we wniosku informacje oraz powołane powyżej przepisy prawa podatkowego, należy stwierdzić, że zgodne z prawem jest opodatkowanie dochodu z odpłatnego zbycia poszczególnych składników wchodzących w skład przedsiębiorstwa w formie wniesienia wkładu do spółki osobowej.

Wniesienie do spółki osobowej wkładu w postaci przedsiębiorstwa w zamian za udział w tej spółce, stanowi bowiem odpłatne zbycie składników majątku wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Wartość majątku określona w umowie spółki (stanowiąca podstawę do ustalenia udziału) stanowi, w rozumieniu przepisu art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód z działalności gospodarczej wnoszącego wkład do spółki, z wyjątkiem tej części, która stanowi odpłatność za wniesione udziały w spółce z o.o. W tej części przychód należy zakwalifikować do źródła - kapitały pieniężne.

Ponadto, kwota odpowiadająca wartości zobowiązań, które zostaną przejęte przez spółkę otrzymującą aport, o którą pomniejszono wartość tego aportu, stanowi dla Pani przychód. Są to bowiem zobowiązania, do których poniesienia nie będzie Pani obowiązana. Zwolnienie z obowiązku ich zapłaty ma zatem dla Pani konkretny wymiar ekonomiczny.

Natomiast należności, rozumiane jako przychód należny, a więc już opodatkowany, nie będą w momencie ich sprzedaży źródłem przychodu.

Zatem z wartości majątku określonej w umowie spółki, stanowiącej podstawę do ustalenia udziału, należy wyodrębnić część stanowiącą odpłatność za wniesione do spółki osobowej udziały w spółce z o.o. - ta kwota stanowi przychód z kapitałów pieniężnych. Natomiast pozostała część przychodu jest przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej, powstałym w związku z odpłatnym zbyciem przedsiębiorstwa.

Brak jest przy tym podstaw aby kwotę tę pomniejszyć w sposób opisany we wniosku.

Na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 zdanie drugie ww. ustawy, dochodem z odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, wykorzystywanych na potrzeby działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, jest przychód z odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 lit. b, a w pozostałych przypadkach dochodem lub stratą jest różnica między przychodem z odpłatnego zbycia a wartością początkową wykazaną w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem pkt 2, powiększona o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od tych środków i wartości.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ww. ustawy kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Natomiast w myśl art. 23 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na:

1. nabycie gruntów lub prawa wieczystego użytkowania gruntów, z wyjątkiem opłat za wieczyste użytkowanie gruntów,
2. nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie innych niż wymienione w lit. a) środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym również wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części,
3. ulepszenie środków trwałych, które zgodnie z art. 22g ust. 17 powiększają wartość środków trwałych, stanowiącą podstawę naliczania odpisów amortyzacyjnych,

• wydatki te, zaktualizowane zgodnie z odrębnymi przepisami, pomniejszone o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, są jednak kosztem uzyskania przychodów przy określaniu dochodu z odpłatnego zbycia rzeczy określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. d), oraz gdy odpłatne zbycie rzeczy i praw jest przedmiotem działalności gospodarczej, a także w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1, bez względu na czas ich poniesienia.

Jak wynika z powołanych przepisów, w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku trwałego kosztem uzyskania przychodów będzie wartość początkowa tych składników pomniejszona o dokonane odpisy amortyzacyjne, czyli kwota stanowiąca niezamortyzowaną część wartości tych środków trwałych.

W przypadku sprzedaży pozostałych składników majątku przedsiębiorstwa, koszty uzyskania przychodów należy ustalić zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w cyt. wyżej art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wydatki na zakup towarów handlowych mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, jeżeli nie zostały wcześniej zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu środki pieniężne w banku w wysokości wynikającej z salda na rachunku bankowym. Środki pieniężne stanowią wprawdzie wymieniony w art. 551Kodeksu cywilnego składnik majątku przedsiębiorstwa, jednakże brak jest podstaw prawnych do opodatkowania wartości środków pieniężnych pozostawionych na rachunkach bankowych, jeżeli w ogóle prawnie dopuszczalnym jest ich zbycie. Zauważyć bowiem należy, iż za środki pieniężne wyrażone w złotych zbywca może otrzymać wyłącznie wartość nominalną, na jaką te środki opiewają. Przedmiotem zbycia mogłyby być natomiast środki pieniężne zgromadzone w walutach obcych. W takiej jednak sytuacji środki te winny zostać wycenione wg określonego kursu (np. w bilansie sporządzonym w związku z dokonywanym zbyciem) i wyrażone w złotych. W konsekwencji nielogicznym i pozbawionym podstaw prawnych byłoby ich uwzględnienie w kategoriach przychodu i jednocześnie kosztu uzyskania przychodu podatkowego przy dokonywanym zbyciu przedsiębiorstwa.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87 – 100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.