Pytanie:

Czy wypłacona w roku 1994 i 1996 pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy policji podlega opodatkowaniu podatek dochodowym od osób fizycznych jako przychód ze stosunku służbowego w 2004r.?

W roku 1994 i 1996 otrzymał Pan na podstawie par. 4 ust. 1 w związku z par. 3 ust. 2 oraz par. 10 ust. 1 zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 marca 1993r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania z Komendy Głównej Policji w Warszawie i Centrum Szkolenia Policji w Legionowie pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe w łącznej kwocie 15537,60zł.W/w kwoty płatnik nie doliczył Panu odpowiednio w roku 1994 i 1996 tj., w roku jej otrzymania do przychodów uzyskanych ze stosunku służbowego oraz nie potrącił zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych.

Komendant Centrum Szkolenia Policji w Legionowie w dniu 11 lipca 1997r. wydał decyzję nr 9/97 w której ustalił pełną wysokość przysługującej pomocy finansowej w wysokości 15537,60 zł., jednocześnie został Pan poinformowany , że zgodnie z art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1992r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, że udzielona Panu pomoc z dniem 1 maja 2004r. podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychody ze stosunku służbowego przez co kwota 15537,60zł została dopisana do Pana dochodów oraz pobrano zaliczkę na podatek dochodowy w kwocie 2925,20zł. Po uiszczeniu w/w kwoty zwrócono Panu weksle.

Zgodnie z pismem Ministerstwa Finansów Nr Z-3/3/2005 z dnia 10.01.2005 w stanie prawnym obowiązującym w latach 1992-1997, pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe, udzielona funkcjonariuszom Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej na podstawie zarządzenia Nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993r. w sprawie określania wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonaariuszy Policji, UOP, SG i PSP oraz zasad jej przyznawania i zwracania (Dz. Urz. MSWiA Nr 3 , poz. 40 z późn.zm.) - co do zasady- miała charakter zwrotny.

Bezzwrotny charakter świadczenie miało jedynie w odniesieniu do otrzymujących je funkcjonariuszy, których okres służby stałej wynosi co najmniej 10 lat, a także emerytów i rencistów. Zarządzenie przewidywało konieczność zwrotu omawianego świadczenia w przypadku funkcjonariuszy, których stała służba trwała krócej niż 10 lat, a w razie zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem tego okresu, udzielona pomoc finansowa podlega zwrotowi z zastosowaniem umorzenia w wysokości 1/10 kwoty tej pomocy za każdy pełny rok służby stałej.

Warunkim otrzymania pomocy było złożenie przez funkcjonariusza zabezpieczenia w postaci weksla gwarancyjnego, poręczonego przez dwóch żyrantów. W przypadku umorzenia pomocy finansowej ( wywiązania się funkcjonariusza z warunków określonych w zarządzeniu) weksel podlegał zwrotowi.

A zatem świadczenie było bezzwrotne w przypadku emerytów i rencistów lub po upływie 10 lat stałej służby funkcjonariusza. Dlatego też, przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993r. Nr 90, poz. 416 z późn.zm.) powstawał:
- w przypadku emerytów i rencistów - w momencie otrzymania pomocy finansowej,
- w przypadku funkcjonariuszy - z dniem przekroczenia 10 lat służby stałej lub
- w przypadku funkcjonariuszy zwolnionych ze służby stałej przed upływem 10 lat - w momencie zastosowania umorzenia (1/10 kwoty pomocy za każdy rok służby stałej).

W opisanej sytuacji pomoc finansowa ma charakter pożyczki, a zatem obowiązek podatkowy powstaje w dniu wydania przez płatnika decyzji o umorzeniu przyznanych środków finansowych.

Tak więc funkcjonariusz policji, który otrzymał pomoc finansową na cele mieszkaniowe w 1994r. winien po jej umorzeniu w 2004r. zadeklarować dochód z tego tytułu i zapłacić należny podatek w 2004r.
Jak z powyższego wynika przyznana policjantom w okresie od 01.01.1992r. do 29.10.1997r. pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego podlega opodatkowaniu w momencie jej umorzenia po upływie 10 lat służby, natomiast od dnia wejścia w życie nowego zarządzenia, tj. od 30.10.1997r. przyznana pomoc finansowa podlega opodatkowaniu z chwilą jej otrzymania lub postawienia do dyspozycji.