Pytanie:

Czy zwolnienie się przez dłużnika z obowiązku zapłaty czynszu przez spełnienie świadczenia zamiennego skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego?

Jak wynika z treści przedstawionego zapytania oraz załączonego projektu umowy, dłużnik (osoba fizyczna) zalega z zapłatą czynszu za lokal mieszkalny oraz rat z tytułu umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego. Zaległości dłużnik chce dobrowolnie odpracować, wykonując prace na rzecz Podatnika, a wartość tych prac w całości zaliczyć na spłatę zadłużenia. Podatnik przewiduje zawarcie umowy o wykonanie świadczenia zamiennego w celu zwolnienia dłużnika z ww. zobowiązań, zgodnie z art. 453 kodeksu cywilnego. Podatnik zwraca się z zapytaniem, czy w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnienie się dłużnika z obowiązku zapłaty czynszu stanowi dla niego przychód oraz czy w związku z tym powstaje obowiązek uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych.

W myśl art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r., Nr 16, poz. 93, z późn. zmianami) jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176, z późn. zmianami) przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Oznacza to, że - jeżeli wartość świadczeń będzie ekwiwalentna, tzn. wartość wykonanych prac będzie adekwatna do sumy wygasłych zobowiązań - nie powstanie u dłużnika przychód w rozumieniu ww. ustawy.

Reasumując, zobowiązanie z tytułu zaległego czynszu i innych opłat wygasa i jest to neutrale podatkowo dla dłużnika.

Informacji udzielono w oparciu o stan faktyczny przedstawiony w zapytaniu, zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu jej sporządzenia.