|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: członek zarządu, odpowiedzialność cywilna, polisa ubezpieczeniowa, pracownik, przychód, spadkobiercy, spółka akcyjna, świadczenie nieodpłatne, umowa ubezpieczenia | |
| Data: 2010-11-19 | |
![]() Istota interpretacji:Podatek oochodowy od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnikaW przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe. Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest produkcja i sprzedaż nowoczesnych autobusów miejskich, międzymiastowych, turystycznych, trolejbusów, autobusów specjalnych (np. lotniskowych, mobilnych stacji krwiodawstwa) oraz tramwajów. Wnioskodawca jest spółką dominującą w grupie spółek powiązanych. Z uwagi na fakt, iż prowadzona przez Wnioskodawcę działalność obarczona jest znacznym ryzykiem gospodarczym, Spółka zamierza zawrzeć umowę ubezpieczania odpowiedzialności cywilnej (dalej: OC). Ubezpieczeniem OC ma zostać objęta Spółka oraz spółki zależne z wyjątkiem spółki szwajcarskiej. Objęcie ubezpieczeniem wszystkich spółek powiązanych pozwala na negocjowanie cen stawki ubezpieczeniowej co w efekcie powoduje ograniczenie kosztów przedmiotowej polisy. Ochroną ubezpieczeniową objęci będą wszyscy byli, obecni i przyszli:
Z powyższego wynika, że zakres ubezpieczenia jest określony bardzo szeroko i obejmuje otwarty krąg osób, niewymienionych z imienia i nazwiska, których działania lub zaniechania mogą spowodować osobistą odpowiedzialność za szkody wyrządzone Wnioskodawcy, spółkom zależnym oraz osobom trzecim. z uwagi również na nieograniczony krąg osób, które mogą podlegać ubezpieczeniu w ramach umowy, Spółka nie będzie zobligowana do prowadzenia ewidencji tych osób na potrzeby zarządzania polisą. Dopiero bowiem każdorazowa zgłoszona ubezpieczycielowi szkoda będzie analizowana przez ubezpieczyciela, czy podlega reżimowi polisy OC (tzn. weryfikowane będą przesłanki podmiotowe i przedmiotowe zasadności wypłaty odszkodowania). Składka ubezpieczeniowa będzie uzgodniona w formie kwotowego ryczałtu, płatnego za dany okres, której wysokość również nie jest uzależniona od liczby osób ubezpieczonych. Beneficjentem ubezpieczenia będą co do zasady podmioty występujące z roszczeniem odszkodowawczym. Ubezpieczeni będą mieli ew. roszczenie o pokrycie kosztów obrony przez ubezpieczyciela. W związku z powyższym zadano następujące pytanie. Czy w przedstawionym stanie faktycznym opłacane ryczałtowo przez Wnioskodawcę składki ubezpieczeniowe z tytułu objęcia ochroną ubezpieczeniową wskazanego w stanie faktycznym otwartego kręgu osób, stanowić będą dla tych osób podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychód ze stosunku pracy lub przychód z działalności wykonywanej osobiście... Tzn. czy Spółka będzie zobowiązana jako płatnik doliczyć hipotetyczną wartość udziału ww. osób w ryczałtowej składce ubezpieczeniowej do:
A w konsekwencji czy w opisanej w stanie faktycznym sytuacji, stosownie do art. 31, 32 i 38 oraz art. 41 i art. 42 ustawy o PIT, Spółka będzie zobowiązana jako płatnik obliczyć, pobrać i odprowadzić do urzędu skarbowego zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych od uzyskanych przez wskazane w stanie faktycznym osoby przychodów z tytułu udziału w kosztach składki ubezpieczeniowej... Zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na fakt, iż nie będzie możliwym ustalenie zamkniętej listy ubezpieczonych, jak również nie będzie możliwym ustalenie wysokości rzeczywiście uzyskanego przez konkretnych ubezpieczonych przychodu z tytułu objęcia ich polisą ubezpieczeniową OC, Spółka jako płatnik nie będzie zobowiązana doliczyć hipotetycznej wartości polisy przypadającej na hipotetycznych ubezpieczonych do przychodów pracowniczych lub przychodów z działalności wykonywanej osobiście podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (dalej: podatek PIT), a w konsekwencji nie będzie również zobowiązana do obliczenia, pobrania i odprowadzenia do urzędu skarbowego zaliczek na podatek PIT od przedmiotowych nieodpłatnych świadczeń. Uzasadnienie stanowiska Spółki: Stosownie do art. 9 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. u. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) (dalej: ustawy o PIT) cyt: "Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku." Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, cyt.: "Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń." Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 2a ustawy o PIT, cyt.: "Wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:
Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o PIT, cyt.: "Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych." Stosownie natomiast do art. 13 ustawy o PIT: "Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się: (…)
Na podstawie art. 805 § 1 Kodeksu cywilnego (dalej: KC) przez umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. Przy ubezpieczeniu majątkowym świadczenie ubezpieczyciela polega w szczególności na zapłacie określonego odszkodowania za szkodę powstałą wskutek przewidzianego w umowie wypadku (art. 805 § 2 pkt 1 KC). Zgodnie z art. 808 § 1 KC, cyt.: "Ubezpieczający może zawrzeć umowę ubezpieczenia na cudzy rachunek. Ubezpieczony może nie być imiennie wskazany w umowie, chyba że jest to konieczne do określenia przedmiotu ubezpieczenia". Stosownie natomiast do art. 822 § 1 KC, cyt.: "Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony." Z cytowanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że przychodem pracowniczym bądź przychodem z działalności wykonywanej osobiście jest wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Z powołanych powyżej przepisów Kodeksu cywilnego wynika, iż w przypadku ubezpieczenia OC zawartego na cudzy rachunek, ubezpieczone osoby uzyskują korzyści z tytułu objęcia ich ochroną ubezpieczeniową, w sytuacji gdy koszt takiej ochrony ponosi inny podmiot – w stanie faktycznym Wnioskodawca. W świetle powyższego Wnioskodawca nie ma wątpliwości co do faktu, iż umowa ubezpieczenia OC spowoduje powstanie nieodpłatnych świadczeń po stronie obecnych, byłych i przyszłych ubezpieczonych, którymi będą m.in. pracownicy, członkowie organów stanowiących, organów nadzorczych Wnioskodawcy. Celem ustalenia wysokości przychodu z nieodpłatnych świadczeń koniecznym jest jednak:
Powyższe wynika z faktu, iż podmiot opodatkowania musi być zindywidualizowany, a przedmiot opodatkowania kwotowo skonkretyzowany. Wykluczone jest ustalanie przychodu jako wartości statystycznej, obliczanej w drodze matematycznej kalkulacji lub w inny hipotetyczny sposób. Tak długo jak nie zostanie zidentyfikowana osoba podatnika, lub nie zostanie ustalona konkretna, pieniężna wartość świadczenia otrzymanego przez osobę zidentyfikowaną jako podatnika, tak długo nie można mówić o powstaniu przychodu podatkowego w rozumieniu powołanych przepisów ustawy o PIT. W przedmiotowym stanie faktycznym zindywidualizowanie zarówno zamkniętej listy podatników jak i rzeczywistej wysokości osiąganych przez nich przychodów jest niemożliwe z przedstawionych poniżej przyczyn. Zakres podmiotowy polisy ubezpieczenia OC nie umożliwia dokładnego ustalenia kręgu osób objętych świadczeniem, bowiem:
Wnioskodawca pragnie zwrócić uwagę, że w rzeczywistości liczba osób objętych ubezpieczeniem będzie ustalana niejako ex post – po zaistnieniu zdarzenia uzasadniającego wypłatę odszkodowania. Dopiero bowiem w chwili zaistnienia szkody będzie możliwe zidentyfikowanie sprawcy odpowiedzialnego za daną szkodę i ustalenie czy osoba ta mieści w otwartym katalogu osób ubezpieczonych. Z przedstawionych powyżej powodów Wnioskodawca nie będzie w stanie ustalić zamkniętej listy osób objętych ubezpieczeniem. Ponadto Wnioskodawca pragnie wskazać, iż na wysokość składki ubezpieczeniowej nie będzie miała wpływu ilość osób objętych ubezpieczeniem. Wnioskodawca pragnie ponadto podkreślić, że abstrahując od obiektywnego braku możliwości ustalenia zamkniętej listy beneficjentów świadczeń, przypisanie rzeczywistej wiarygodnej wysokości przychodu określonym osobom nie będzie również możliwe z uwagi na różny zakres odpowiedzialności osób objętych ubezpieczeniem. Każda konkretna osoba odpowiada za określony wycinek działalności, zróżnicowany jest zatem zakres obowiązków i kompetencji, a w konsekwencji inne jest prawdopodobieństwo spowodowania przez te osoby zdarzenia rodzącego obowiązek odszkodowawczy. W kontekście powyższego jakakolwiek próba matematycznej alokacji składki ubezpieczeniowej do przychodów konkretnych osób, będzie wykazywała charakter dowolności i spowoduje jedynie statystyczne zwiększenie przychodów hipotetycznie wytypowanych osób. Mając na uwadze przedstawioną powyżej argumentację, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że:
Wnioskodawca nie będzie zobowiązany doliczać hipotetycznej wartości udziału w kosztach polisy ubezpieczenia OC do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem PIT, a w konsekwencji nie będzie również zobowiązany do obliczenia, pobrania i odprowadzenia do urzędu skarbowego zaliczek na podatek PIT od przedmiotowych nieodpłatnych świadczeń, Prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy znajduje swoje potwierdzenie w interpretacjach władz podatkowych, a przede wszystkim w jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Interpretacja indywidualna z dnia 10 kwietnia 2009 r., sygn. ILPB1/415-115/09-3/AMN – Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu: "Polisa nie wskazuje imiennie osób objętych ubezpieczeniem (ubezpieczonych), wskazuje jedynie ogólnie grupy objęte ubezpieczeniem w okresie ubezpieczeniowym, przy czym wysokość składki ubezpieczeniowej nie jest uzależniona ani od ilości osób wchodzących w skład danej grupy, ani też od okresu (ilości miesięcy/dni), w których dana osoba znajduje się w grupie objętej zakresem ubezpieczenia.(...)". W przedmiotowej sprawie krąg osób ubezpieczonych jest bez wątpienia otwarty – podlegać może zmianom osobowym oraz ilościowym w trakcie trwania ubezpieczenia bez wpływu na wysokość składki finansowanej przez Spółkę. Ubezpieczyciel nie uzyskuje imiennego wykazu osób ubezpieczonych, zaś fakt objęcia, czy też wyłączenia konkretnej osoby z ubezpieczenia pozostaje bez wpływu na wysokość należnej składki. Różny jest też zakres ryzyk objętych ubezpieczeniem w zależności od wykonywanej funkcji. w przypadku pracowników oraz członków rodzin osób ubezpieczonych, nabycie statusu osoby ubezpieczonej na podstawie polisy uzależnione jest, od działania osoby trzeciej, która występuje z roszczeniem objętym ochroną ubezpieczeniową. Indywidualizacja ubezpieczonych następuje każdorazowo dopiero w przypadku skierowania przeciwko nim roszczenia objętego ochroną. Do tego momentu krąg osób objętych ubezpieczeniem pozostaje otwarty i anonimowy określany jedynie poprzez wskazanie funkcji osób fizycznych działających w imieniu spółki. Z powyższego wynika, że w przypadku, gdy osoby ubezpieczone nie zostały z góry określone w umowie (załączniku do umowy, aneksie lub innym dokumencie) w sposób pozwalający na ich jednoznaczną identyfikację, jako osób ubezpieczonych od odpowiedzialności cywilnej, lecz są identyfikowane dopiero w chwili zajścia wypadku ubezpieczeniowego lub w chwili spełnienia świadczenia przez ubezpieczyciela, nie jest możliwe ustalenie przychodu w postaci otrzymania nieodpłatnych świadczeń przez poszczególnych ubezpieczonych, ponieważ brak jest podstaw do przyporządkowania składek w dacie zawarcia umowy i opłacenia ich przez Spółkę." Interpretacja indywidualna z dnia 25 stycznia 2010 r., sygn. IPPB4/415-743/09-2/SP – Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie: "Z powyższego wynika, że w przypadku, gdy osoby ubezpieczone nie zostały z góry określone w umowie (załączniku do umowy, aneksie lub innym dokumencie) w sposób pozwalający na ich jednoznaczną identyfikację, jako osób ubezpieczonych od odpowiedzialności cywilnej, lecz są identyfikowane dopiero w chwili zajścia wypadku ubezpieczeniowego lub w chwili spełnienia świadczenia przez ubezpieczyciela, nie jest możliwe ustalenie przychodu w postaci otrzymania nieodpłatnych świadczeń przez poszczególnych ubezpieczonych, ponieważ brak jest podstaw do przyporządkowania im składek w dacie zawarcia umowy i opłacenia ich przez Spółkę." Podobnie orzekł Dyrektor izby Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. IPPB4/415-241/09-4/JK oraz z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. IPPB2/415-212/10-2/AS. III SA/Wa 2019/08 – wyrok z dnia 26 lutego 2009 r. WSA w Warszawie: "W opinii Ministra Finansów składka opłacana przez Spółkę mogłaby być podzielona w równych częściach na każdą z osób, której dotyczy, w częściach proporcjonalnych do czasu w jakim dana osoba posiadała mandat członka zarządu i rady nadzorczej. W ocenie Sądu tak przeliczony w wyniku operacji matematycznej przychód jako uśredniony, a nie przypisany kwotowo do funkcji konkretnej osoby przeczy zasadzie opodatkowania przychodów otrzymanych lub postawionych do dyspozycji określonego podatnika. w ocenie Sądu jedynie umowa ubezpieczeniowa konkretnej osoby z nazwiska i imienia oraz sprawowanej funkcji rodziłaby po jej stronie, jako osoby uposażonej stawką ubezpieczeniową, obowiązek opodatkowania stawki jako przychodu." III SA/Wa 1055/09 – wyrok z dnia 16 lutego 2010 r. WSA w Warszawie: "Gdy pracodawca zbiorowo ubezpiecza pracowników i wykupuje polisę ubezpieczeniową dla wielu z nich, a opłata za tę polisę jest zryczałtowana, niezbędne jest wykazanie, że możliwa jest identyfikacja ceny konkretnej usługi ponoszonej na rzecz konkretnego pracownika, albowiem przepisy u.p.d.o.f. nie przewidują doliczenia do dochodu pracownika wartości świadczeń ponoszonych przez pracodawcę na rzecz pracownika w sytuacji, gdy nie można określić wartości świadczenia z przyczyn faktycznych lub prawnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt III SAlWa 1302/07; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 października 2009 r., sygn. akt i SA/Wr 1254/09). W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku nie ma możliwości określenia wysokości przychodu przypadającego na konkretnego pracownika (członka organu Spółki) zgodnie z regulacją zawartą w art. 11 ust. 2a pkt 2 u.p.d.o.f., do którego w zakresie ustalania wartości pieniężnej nieodpłatnego świadczenia odsyła art. 12 ust. 3 tej ustawy. Jeżeli zaś nie można ustalić wartości przychodu z nieodpłatnych świadczeń nie może być on uwzględniony w podstawie opodatkowania i w konsekwencji opodatkowany." WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 19 maja 2010 r., sygn. i SA/Gl 931/09: "Zdaniem Sądu nie można bowiem na dzień zapłaty składki jednoznacznie ustalić grona osób objętych ubezpieczeniem, a tym samym w sposób skonkretyzowany wskazać wysokości przychodu przypadającego na jedną osobę, z wszelkimi dalszymi konsekwencjami tych okoliczności. z uwagi na powyższe w rozpatrywanej sprawie nie da się w istocie przypisać danego konkretnego przychodu zindywidualizowanej osobie. Wobec tego w ocenie Sądu, organ interpretacyjny nie mógł uznać w przedstawionym przez spółkę stanie faktycznym, że po stronie ubezpieczonych wystąpi obowiązek podatkowy." Podobnie orzekł:
W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe. Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy. W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, tut. organ informuje, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego. Jednocześnie należy wskazać, iż powołane w treści wniosku orzeczenia sądów administracyjnych nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Nie negując tych orzeczeń, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego należy stwierdzić, iż zdaniem organu podatkowego tezy badanych rozstrzygnięć nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu. Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno. Referencje |
|
| 2010-11-19 |
