Istota interpretacji:

Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie przychodu uzyskanego z tytułu polis bezimiennych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółka, w której Zainteresowany pełni funkcję członka zarządu, zawarła z jednym z zakładów ubezpieczeń umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w zakresie szkód powstałych w następstwie roszczeń z tytułu odpowiedzialności członków organów.

Na podstawie tej umowy, zakład ubezpieczeń zobowiązał się, że w przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, pokryje określone koszty związane z tym zdarzeniem. Fakt zawarcia tej umowy został potwierdzony w polisie ubezpieczeniowej.

Natomiast szczegółowe warunki tego ubezpieczenia zostały wskazane w Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (dalej: OWU).

Celem zawarcia tej umowy było zabezpieczenie sytuacji finansowej spółki przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami finansowymi związanymi z działaniem rodzajowo wskazanych w umowie podmiotów.

Ze względu na charakter zawartej umowy ubezpieczenia, ani w polisie, ani w OWU, Wnioskodawca nie został imiennie wskazany jako ubezpieczony. Jednakże ze względu na sposób ujęcia kręgu ubezpieczonych w OWU, może On zostać uznany za ubezpieczonego.

Zgodnie z OWU również żaden z pozostałych ubezpieczonych nie został imiennie wskazany w polisie ubezpieczeniowej, ani w żadnym innym dokumencie dotyczącym tego ubezpieczenia.

Brak możliwości imiennej identyfikacji ubezpieczonych wiąże się przede wszystkim z faktem, że w momencie zawarcia umowy ubezpieczenia stanowią oni otwarty krąg podmiotów - w chwili zawarcia umowy ubezpieczenia zarówno spółce, w której Zainteresowany pełni funkcję członka zarządu, jak i zakładowi ubezpieczeń nie była znana ilość osób ubezpieczonych.

Dodatkowo Wnioskodawca wskazuje, że w trakcie trwania okresu ubezpieczenia krąg ubezpieczonych zmienia się zarówno pod względem ilościowym jak i jakościowym.

Zgodnie z OWU część ubezpieczonych identyfikowana jest na podstawie funkcji pełnionych w spółce, np. członkowie organów, pracownicy, lecz wyłącznie jeśli pracownik zostanie współpozwany wraz z członkiem organu lub roszczenie wskazuje na nieprawidłowe działanie jakiego dopuścił się pracownik pełniący funkcje zarządcze lub nadzorcze.

Natomiast części ubezpieczonych nie można zidentyfikować ani w momencie zawarcia umowy ubezpieczenia, ani w okresie jej trwania. Zgodnie bowiem z OWU ubezpieczonymi mogą być także współmałżonek, prawnie uznany konkubent, spadkobierca, przedstawiciel prawny lub cesjonariusz osób wskazanych w zdaniu poprzednim.

Zawarta umowa ubezpieczenia nie przewiduje możliwości wypłaty odszkodowania na rzecz Zainteresowanego, ani na rzecz któregokolwiek podmiotów z kręgu ubezpieczonych.

Dodatkowo Wnioskodawca zaznacza, że wysokość składki, opłaconej w całości przez spółkę, uzależniona była tylko i wyłącznie od ryzyka związanego z prowadzoną przez spółkę działalnością. W szczególności wysokość składki nie była uzależniona od ilości osób objętych ubezpieczeniem - szczegółowa liczba ubezpieczonych nie była bowiem znana w momencie ustalania wysokości składki. Zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia, kwota składki nie podlega zmianie w przypadku jakichkolwiek zmian w kręgu osób ubezpieczonych.

W zakresie stosunków formalno - prawnych Zainteresowany wyjaśnia, że współpracuje ze spółką na podstawie kontraktu menadżerskiego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w związku z zawarciem przez spółkę umowy ubezpieczenia, w której krąg ubezpieczonych w momencie zawarcia umowy ubezpieczenia jak i w trakcie trwania okresu ubezpieczenia jest otwarty i zmienny oraz brak jest możliwości identyfikacji z imienia i nazwiska podmiotów ubezpieczonych, powoduje u Wnioskodawcy, jako potencjalnego ubezpieczonego, powstanie przychodu z nieodpłatnego świadczenia...

Zdaniem Wnioskodawcy, ogólna definicja przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych została zawarta w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm., dalej zwana ustawą o PIT).

Zgodnie z tym przepisem przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3 są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Pojęcie "nieodpłatnego świadczenia" nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o PIT, ani w żadnej innej z ustaw podatkowych.

Jednakże zgodnie z poglądem wypracowanym w tym zakresie przez orzecznictwo oraz praktykę, przyjmuje się, że z "nieodpłatnym świadczeniem" mamy do czynienia w przypadku gdy spełnione są następujące warunki: brak jest elementu ekwiwalentności, przysporzenie ma charakter definitywny oraz wskutek otrzymania takiego przysporzenia wzrasta wartość majątku osoby otrzymującej takie świadczenie.

Zainteresowany podkreśla dodatkowo, że wzrost majątku, osoby otrzymującej świadczenie powinien mieć konkretny wymiar finansowy (tak między innymi Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 18 listopada 2002 r. sygn. FPS 8/02). A contrario, stwierdzić więc należy, że jeśli nie można ustalić wartości przysporzenia, nie można stwierdzić, że po stronie otrzymującego przysporzenie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu.

Odnosząc wskazane powyżej argumenty do przedstawionego stanu faktycznego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zawarcie przez spółkę, w której pełni funkcję członka zarządu, umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej, gdzie krąg podmiotów ubezpieczonych jest otwarty, nie jest możliwy do zidentyfikowania w momencie zawarcia tej umowy, a dodatkowo w trakcie trwania okresu ubezpieczenia jest zmienny, po Jego stronie, jako potencjalnego ubezpieczonego, nie powoduje powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia.

Nie można bowiem w przekonaniu Zainteresowanego uznać, że przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia powstał u Niego w związku z możliwością zakwalifikowania Go do kręgu podmiotów ubezpieczonych. Samo zawarcie umowy ubezpieczenia nie spowodowało bowiem powstania po stronie Wnioskodawcy przysporzenia mającego jakikolwiek wymiar finansowy.

W związku z faktem, że z uwagi na charakter zawartej umowy, w przypadku zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego, w żadnym przypadku Zainteresowany nie otrzyma jakiejkolwiek kwoty odszkodowania, uważa On, że nie można uznać, iż przychód powstanie po Jego stronie w momencie wypłaty odszkodowania.

Opierając się na przedstawionym stanie faktycznym, Wnioskodawca uważa, że nie można również przyjąć, iż przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia powinien zostać rozpoznany w oparciu o kwotę składki opłaconej przez spółkę w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia.

O braku powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia decyduje fakt, że ze względu na nieokreślony, niejednorodny jakościowo oraz zmienny pod względem ilościowym krąg osób objętych ubezpieczeniem, nie jest możliwe przypisanie odpowiedniej części kwoty składki do osób, które podlegają bądź będą podlegać ubezpieczeniu, a więc w konsekwencji nie jest możliwe określenie wymiaru finansowego ewentualnego nieodpłatnego świadczenia (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 26 lutego 2009 r. sygn. III SA/Wa 2019/08).

Jak już bowiem zostało zaznaczone w opisie stanu faktycznego, krąg osób wskazanych w umowie ubezpieczenia jest nieoznaczony oraz niejednorodny pod względem jakościowym (tzn. w umowie ubezpieczenia jako ubezpieczeni są min. członkowie organów, pewna grupa pracowników), a więc osoby pełniące w spółce różne funkcje oraz których działanie może spowodować różnego rodzaju szkody. Dodatkowo części ubezpieczonych, takich jak np. spadkobiercy, nie można zidentyfikować w momencie zawarcia umowy ubezpieczenia, a nawet w trakcie trwania okresu ubezpieczenia. Ewentualna identyfikacja podmiotów z tej grupy ubezpieczonych może nastąpić w momencie zajścia zdarzenia ubezpieczeniowego i wypłaty odszkodowania.

O braku możliwości przypisania przychodu w oparciu o kwotę opłaconej składki decyduje także fakt, że w przypadku zajścia zmian osobowych w kręgu ubezpieczonych (np. w przypadku poszerzenia składu zarządu lub rady nadzorczej) już po zapłacie składki, w stosunku do osób które zostaną objęte ubezpieczeniem nie będzie możliwe ustalenie przychodu podlegającego opodatkowaniem, mimo, że osoby te będą korzystały z ubezpieczenia w takim samym stopniu, jak te, które zostały nim objęte już w momencie zapłaty składki.

Dodatkowo Wnioskodawca zaznacza, że stanowisko analogiczne do przedstawionego przez Niego stanu faktycznego, w zakresie powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia w przypadku objęcia członków zarządu, rady nadzorczej oraz pracowników ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej zostało przedstawione przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 17 października 2008 r. (IPPB2/415-1082/08-2/SP). W przedmiotowej interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, odnosząc się do kwestii powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia w związku z objęciem bliżej nieoznaczonego kręgu osób ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej stwierdził, że "w przypadku, gdy osoby ubezpieczone nie zostały z góry określone w umowie (załączniku do umowy, aneksie lub innym dokumencie) w sposób pozwalający na ich jednoznaczną identyfikację, jako osób ubezpieczonych od odpowiedzialności cywilnej, lecz są identyfikowane dopiero w chwili zajścia wypadku ubezpieczeniowego lub w chwili spełnienia świadczenia przez ubezpieczyciela, nie jest możliwe ustalenie przychodu w postaci otrzymania nieodpłatnych świadczeń przez poszczególnych ubezpieczonych, ponieważ brak jest podstaw do przyporządkowania im składek w dacie zawarcia umowy i opłacenia ich przez spółkę.".

Podobne stanowisko zostało także zaprezentowane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 4 marca 2009 r. (IPPB/415-1603/08-2/AS). W przedmiotowej interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, odnosząc się do kwestii powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia związanego z objęciem ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej, stwierdził, że "zawarcie umowy ubezpieczenia, na podstawie której krąg ubezpieczonych zarówno w momencie jej zawarcia, jak i w trakcie trwania okresu podstawowego ubezpieczenia oraz okresu dodatkowego jest otwarty i zmienny, ponadto brak jest możliwości identyfikacji z imienia i nazwiska osób ubezpieczonych, nie powoduje uzyskania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia.".

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

W odniesieniu do wyroków sądów administracyjnych oraz pism organów podatkowych powołanych przez Zainteresowanego we wniosku, tut. organ stwierdza, że zapadły one oraz zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu pragnie również nadmienić, że dokumenty dołączone przez Wnioskodawcę do wniosku nie podlegały analizie i weryfikacji w ramach postępowania o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje