Istota interpretacji:

Sądowe i ugodowe zniesienie współwłasności nieruchomości.

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 17 września 2009 r. (data wpływu 22 września 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości -jest nieprawidłowe.

W dniu 22 września 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W 2005 r. Wnioskodawca założył wraz z drugą osobą fizyczną (wspólnikiem) spółkę cywilną, w której wspólnicy posiadali wspólne udziały w zysku. Spółka cywilna w 2006 r. nabyła - w drodze kupna - udział 2/3 w lokalu użytkowym o łącznej powierzchni 150 m2, a pozostały udział 1/3 nabyła małżonka wspólnika do jej majątku odrębnego. Wspólnicy podjęli również uzgodnienie, na mocy którego lokal został fizycznie podzielony na dwie odrębne izby (50 m2i 100 m2) trwałą ścianą, do używania odrębnie przez spółkę cywilną (izba 100 m2) i małżonkę wspólnika (izba 50 m2); wydzielone powierzchnie odpowiadały wielkości udziałów we własności. Spółka cywilna prowadziła w wydzielonej dla niej izbie 100 m2działalność doradczą, działalność taką prowadzili w tej izbie również indywidualnie obaj wspólnicy. W zakres działalności spółki ani jej wspólników nie wchodził obrót nieruchomościami ani podobne czynności, również udział w lokalu został nabyty bez zamiaru co do dalszej odsprzedaży. W wydzielonej dla spółki cywilnej izbie były prowadzone prace remontowe i adaptacyjne, po zakończeniu których wspólnicy rozpoczęli jej faktyczne używanie, izba ta nie została urzędowo odebrana jako samodzielny lokal. Z tego powodu nabyty udział w lokalu użytkowym nie został prawnie przekształcony w samodzielny lokal, nie został też wprowadzony do środków trwałych i nie był amortyzowany ani w trakcie trwania spółki cywilnej, ani po jej ustaniu. Z tytułu nabycia przez spółkę cywilną udziału 2/3 w tym lokalu sprzedający wystawił na spółkę cywilną - (jako podatnika VAT) fakturę VAT, z której to faktury spółka cywilna odliczyła w całości podatek VAT naliczony. Spółka cywilna odliczyła również podatek VAT naliczony w odniesieniu do nabytych towarowi usług służących pracom remontowym i adaptacyjnym w nabytym lokalu. W 2008 r. na skutek konfliktu pomiędzy wspólnikami spółka została rozwiązana. Podatek VAT likwidacyjny należny od likwidacji spółki cywilnej został rozliczony w urzędzie skarbowym, zgodnie z przepisem art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Na skutek rozwiązania spółki cywilnej Wnioskodawca został - z mocy prawa (art. 875 § 1 kodeksu cywilnego) - współwłaścicielem ww. lokalu w 1/3 udziału, pozostałe udziały (po 1/3 udziału) mają były wspólnik i jego małżonka. Obecnie toczy się sprawa w sądzie co do sposobu zniesienia powstałej współwłasności ww. lokalu, gdyż na chwilę obecną brak jest możliwości polubownego załatwienia sprawy. Powstały 1/3 udział w lokalu użytkowym, który przypadł Wnioskodawcy z tytułu rozwiązania spółki cywilnej, nie jest wykorzystywany w jego działalności gospodarczej i nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, a przedmiotem tej działalności nie był i nie jest obrót nieruchomościami, udział ten nie jest również przedmiotem najmu ani dzierżawy. Po ustaniu spółki cywilnej Wnioskodawca kontynuował działalność doradczą w miejscu zamieszkania i stan ten trwa do dziś. Były wspólnik i jego małżonka żądają, aby sąd przyznał im wyłączną własność lokalu oraz zasądził na rzecz Wnioskodawcy spłaty wartości jego udziału, podczas gdy żądanie Wnioskodawcy obejmuje zarządzenie przez sąd spłaty przez wspólnika udziału jego małżonki i przyznanie własności izby Wnioskodawcy, która została dla niego wydzielona. Z uwagi na długotrwałość procesu sądowego oraz trudne do przewidzenia rozstrzygnięcie sądu, Wnioskodawca rozważa jednak możliwość polubownego załatwienia sprawy i sprzedaży udziału na rzecz pozostałych współwłaścicieli oraz kupna za uzyskaną kwotę innego lokalu na swoją rzecz, w którym mógłby prowadzić działalność. Wnioskodawca zakłada, iż sąd, zgodnie z żądaniem pozostałych współwłaścicieli, przyzna im wyłączną własność całego lokalu i zasądzi spłaty na jego rzecz.

W związku z powyższym zadano następujące pytania (oznaczone we wniosku nr 3 i 4).

Czy na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sądowe zniesienie współwłasności będzie stanowiło dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości, co do którego Wnioskodawca będzie uprawniony do skorzystania ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy...

Czy na gruncie ww. ustawy ugodowe (umowne) zniesienie współwłasności będzie stanowiło dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości, co do którego Wnioskodawca będzie uprawniony do skorzystania ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych...

Zdaniem Wnioskodawcy, sądowe lub umowne zniesienie współwłasności lokalu będzie stanowiło odpłatne zbycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w stosunku do tego dochodu będzie uprawniony do skorzystania ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 cyt. ustawy, na zasadach tam określonych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ust. 2 i 3, art. 14 ust. 2 pkt 1 i art. 22d ust. 1 cyt. ustawy źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub udziału w nieruchomości, z wyjątkiem - traktowanego jako przychody z działalności gospodarczej - odpłatnego zbycia składników majątku stanowiących środki trwałe i wartości niematerialne i prawne lub składników majątku o wartości niższej niż 3.500 złotych (lecz wyższej niż 1.500 złotych), które były wykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej podatnika i były ujęte w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych. Bez względu na powyższe, przychodem z działalności gospodarczej nie jest jednak odpłatne zbycie nieruchomości i prawa charakterze mieszkalnym, bliżej określonych w tych przepisach. W niniejszej sprawie odpłatnemu zbyciu podlega udział we własności lokalu użytkowego, który nie był i nie jest ujęty w ewidencji środków trwałych wnioskodawcy, ani w okresie trwania spółki cywilnej, ani po jej ustaniu. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, iż odpłatne zniesienie współwłasności ww. lokalu z zasądzeniem spłat na rzecz Wnioskodawcy stanowi odpłatne zbycie nieruchomości, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 i art. 30e ustawy i w stosunku do osiągniętego dochodu będzie uprawniony do skorzystania z ww. zwolnienia podatkowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 3 i 8 powołanej ustawy, źródłami przychodów są:

• pozarolnicza działalność gospodarcza,
• odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:



1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4. innych rzeczy

• jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy nie ma zastosowania do odpłatnego zbycia składników majątku, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy - nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło 6 lat (art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy).

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Z kolei przepis art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że przychodem z działalności gospodarczej jest również odpłatne zbycie składników majątku wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą będących:

1. środkami trwałymi,
2. składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa ustalona zgodnie z art. 22g nie przekracza 1.500 zł,
3. wartościami niematerialnymi i prawnymi

• ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników wymienionych w lit. b), spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c; przy określaniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

W myśl art. 22d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, składniki majątku, o których mowa w art. 22a-22c, z wyłączeniem składników wymienionych w ust. 1, wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n, najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 4.

Jak wynika z treści przytoczonych przepisów, kryterium zaliczenia przychodu ze sprzedaży składnika majątku wykorzystywanego w prowadzonej działalności do przychodów z działalności gospodarczej jest fakt jego wykorzystywania w ramach tej działalności. Bez znaczenia w tym przypadku jest okoliczność, iż składnik majątku nie był ujęty w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Należy bowiem zauważyć, iż cyt. powyżej przepis art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie wymienia wszystkich przychodów z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy. Natomiast przepis art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy wskazuje na niektóre rodzaje przychodów zaliczanych również do przychodów z działalności gospodarczej.

Zatem przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wykorzystywanych w działalności gospodarczej, nie wprowadzonych do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (z wyjątkiem nieruchomości mieszkalnych) stanowią przychód z działalności gospodarczej o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy.

Przy czym podkreślić trzeba, że umowne bądź sądowne zniesienie współwłasności polegające na przyznaniu rzeczy jednemu ze współwłaścicieli, podczas gdy inny współwłaściciel otrzymuje spłatę, jest w świetle prawa cywilnego również formą odpłatnego zbycia, wyczerpującą jednocześnie dyspozycję cytowanego uprzednio przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl natomiast art. 30e ust. 1 wskazanej powyżej ustawy – od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Jednakże stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2009 r., wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Jak wynika z powyższego zwolnienie to obejmuje swoim zakresem wyłącznie dochody uzyskane ze zbycia nieruchomości i praw wskazanych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy, a więc ewentualne jego zastosowanie do dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej nie znajduje uzasadnienia.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka cywilna, której wspólnikiem był Wnioskodawca nabyła 2/3 udziału w przedmiotowym lokalu i prowadziła w nim działalność gospodarczą. Lokal nie był ujęty w ewidencji środków trwałych. W 2008 r. spółka została rozwiązana, a Wnioskodawca został, na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, współwłaścicielem lokalu użytkowego w 1/3 udziału. Wnioskodawca wraz z pozostałymi współwłaścicielami zamierza dokonać sądowego lub umownego zniesienia współwłasności lokalu użytkowego. W efekcie Wnioskodawca otrzyma spłatę posiadanego udziału w rzeczonym lokalu, tj. dokona zbycia swojego udziału.

Mając na względzie przedstawione zdarzenie przyszłe oraz powołane wyżej przepisy stwierdzić należy, iż przychód z zamierzonego przez Wnioskodawcę zbycia udziału we współwłasności lokalu użytkowego, wykorzystywanego w prowadzonej działalności gospodarczej, będzie stanowił – z uwzględnieniem art. 10 ust. 2 pkt 3 ustawy - przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 14 ust. 1 ww. ustawy. W konsekwencji nie znajdzie zastosowania zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy ww.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87–100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.