Istota interpretacji:

Opodatkowanie przychodu z tytułu zbycia w drodze zamiany spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Od dnia 16.01.1978 r. Wnioskodawca mieszkał wraz z żoną i ojcem w lokalu spółdzielczym lokatorskim w Ż. przy ul. F., należącym do zasobów mieszkalnych Spółdzielni Mieszkaniowej, której głównym członkiem był ojciec Wnioskodawcy. Mieszkanie, o którym mowa powyżej było typu M-4 o powierzchni 63 m2.

Ojciec Wnioskodawcy zmarł 25 września 2007 r. Sąd Rejonowy Wydział Cywilny prawomocnym postanowieniem z dnia 04 grudnia 2007 r. stwierdził, iż spadek po zmarłym ojcu nabyli jego synowie po 1/3 części każdy z nich.

Postanowieniem Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z dnia 15.10.2008 r. Sąd dokonał działu spadku po ojcu Wnioskodawcy w ten sposób, że wkład mieszkaniowy do spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przyznał na wyłączną własność Wnioskodawcy z obowiązkiem spłaty na rzecz jednego z braci kwoty 47.907,95 zł w terminie do 31.08.2009 r. oraz bez spłaty na rzecz drugiego brata.

W dniu 29.12.2008 r. zgodnie z zawartą umową Nr 118 ze Spółdzielnią Mieszkaniową w Ż. o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, Wnioskodawca został członkiem Spółdzielni do wspólnego zamieszkania wraz z żoną.

W dniu 18.02.2009 r. aktem notarialnym Wnioskodawca wraz z żoną wykupił od Spółdzielni Mieszkaniowej lokal wraz z przynależnymi mu częściami oraz wieczystego użytkowania działki. Wnioskodawca poniósł wszelkie koszty związane z wykupem mieszkania, kosztami notarialnymi oraz musiał dopłacić kwotę 4.014,24 zł za docieplenie budynku.

Dnia 03.07.2009 r. aktem notarialnym Wnioskodawca dokonał zamiany mieszkania celem uzyskania dodatkowych pieniędzy na spłatę brata. Mieszkanie Wnioskodawcy zostało wycenione na kwotę 212.0000 zł, natomiast nabyte mieszkanie - na kwotę 156.0000 zł. Wnioskodawca uzyskał dopłatę 56.000 zł. Z otrzymanej dopłaty Wnioskodawca spłacił zasądzoną na rzecz brata kwotę 47.907,95 zł. Wnioskodawca dokonał przelewu na rachunek bankowy brata w dniu 28.07.2009 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1. Czy kwotę spłaty 47.907,95 zł Wnioskodawca może zaliczyć w poczet kosztów uzyskania przychodu przy obliczaniu dochodu zwolnionego z opodatkowania... Czy podatek dochodowy winien być zapłacony od kwoty 56.000 zł, czy od różnicy (56.000 - 47.907,95), tj. od kwoty 8.092,05 zł...
2. Czy w poczet kosztów uzyskania przychodu Wnioskodawca może zaliczyć kwotę 4.014,24 zł za docieplenie budynku, która została wpłacona na konto Spółdzielni przy przekształceniu na własność...
   
   

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1.

W ocenie Wnioskodawcy podatek powinien być uiszczony od kwoty 8.092,05 zł. Natomiast kwota 47.907,95 zł nie stanowi dla Wnioskodawcy i jego żony żadnego dochodu.

Pismem z dnia 07.08.2009 r. Nr IPPB4/415-472/09-2/SP wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 13.08.2009 r. Wnioskodawca nie ustosunkował się w całości do wezwania i wniosek nie został uzupełniony w zakresie przedstawienia własnego stanowiska odnośnie pytania Nr 2, a zatem interpretacja indywidualna zostanie wydana w zakresie pytania Nr 1. W zakresie pytania Nr 2 wniosek pozostawiony zostanie bez rozpatrzenia.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodu jest - z zastrzeżeniem ust. 2 - odpłatne zbycie:

1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3. prawa wieczystego użytkowania gruntów

• jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
  
  

Wobec wyżej powołanych regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przedstawionym stanie faktycznym dla opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości istotne znaczenie ma data nabycia przedmiotowej nieruchomości.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż na podstawie postanowienia Sądu z dnia 04 grudnia 2007 r. Wnioskodawca nabył prawo do 1/3 spadku po zmarłym ojcu. Przedmiotem spadku było spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego. Postanowieniem z dnia 15.10.2008 r. Sąd dokonał działu spadku po ojcu Wnioskodawcy w ten sposób, że wkład mieszkaniowy do spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przyznał na wyłączną własność Wnioskodawcy z obowiązkiem spłaty na rzecz jednego z braci kwoty 47.907,95 zł w terminie do 31.08.2009 r. oraz bez spłaty na rzecz drugiego brata.

W dniu 18.02.2009 r. aktem notarialnym Wnioskodawca wraz z żoną wykupił od Spółdzielni Mieszkaniowej lokal wraz z przynależnymi mu częściami oraz wieczystego użytkowania działki. Wnioskodawca poniósł wszelkie koszty związane z wykupem mieszkania, koszty notarialne oraz dokonał wpłaty w wysokości 4.014,24 zł tytułem docieplenia budynku.

Dnia 03.07.2009 r. aktem notarialnym Wnioskodawca dokonał zamiany mieszkania.

Mieszkanie Wnioskodawcy zostało wycenione na kwotę 212.0000 zł, natomiast nabyte mieszkanie - na kwotę 156.0000 zł. Wnioskodawca uzyskał dopłatę 56.000 zł. Z otrzymanej dopłaty Wnioskodawca spłacił zasądzoną na rzecz brata kwotę 47.907,95 zł, dokonując przelewu na rachunek bankowy brata w dniu 28.07.2009 r.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż dniem nabycia przez Wnioskodawcę spadku jest data śmierci spadkodawcy. Natomiast postanowienie Sądu o nabyciu spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

W myśl art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku. Jednak zgodnie z art. 1036 ww. ustawy istnieje możliwość rozporządzenia przez spadkobierców prawem lub rzeczą należącą do spadku, mimo istnienia współwłasności, jeśli następuje to za zgodną wolą wszystkich spadkobierców.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Nie zmienia to faktu, iż dział spadku jest zawsze konsekwencją wcześniejszego nabycia spadku.

W wyniku działu spadku zwiększył się udział Wnioskodawcy w porównaniu do udziału, jaki mu przysługiwał w spadku. W związku z powyższym został zobowiązany do spłaty na rzecz drugiego spadkobiercy.

Nabyte w wyniku działu spadku spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu Wnioskodawca przekształcił w dniu 18 lutego 2009 r. w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:

1. spłaty przypadającej na jego lokal części kosztów budowy będących zobowiązaniami spółdzielni, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego wraz z odsetkami z zastrzeżeniem pkt 2;
2. spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu lub dotacji w części przypadającej na jego lokal, o ile spółdzielnia skorzystała z pomocy podlegającej odprowadzeniu do budżetu państwa uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków;
3. spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy.
   
   

Tak więc osoba, która nabywa spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, aby nabyć od spółdzielni własność tego lokalu, musi najpierw spłacić przypadającą na jego lokal część kosztów budowy - w tym wkład mieszkaniowy, o ile go jeszcze nie wypłaciła. Wkład ten stanowi udział w kosztach budowy lokalu. W sytuacji, kiedy przedmiotowe prawo wygaśnie, spółdzielnia zwraca zwaloryzowaną wartość wkładu. Na pisemne żądanie członka spółdzielni, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę - stosownie do wniosku - bądź o przekształcenie dotychczasowego prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, bądź o przeniesienie własności lokalu.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, iż z datą podpisania aktu notarialnego potwierdzającego wykupienie od Spółdzielni Mieszkaniowej lokalu wraz z przynależnymi mu częściami oraz wieczystego użytkowania mieszkania, tj. z dniem 18.02.2009 r. Wnioskodawca stał się właścicielem mieszkania. W związku z powyższym w przedmiotowej sprawie będą miały zastosowanie przepisy obowiązujące od 01 stycznia 2009 r.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, iż w dniu 03 lipca 2009 r. Wnioskodawca dokonał zamiany mieszkania.

Stosownie do art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.

Zamiana jest czynnością prawną konsensualną, odpłatną i wzajemną, rodzi skutki zobowiązujące, a w warunkach określonych w art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego - skutki rozporządzające. Tym samym, w swej istocie umowa zamiany jest niewątpliwie podobna do umowy sprzedaży. Świadczy o tym również fakt, że ustawodawca nie reguluje odrębnie tej umowy, a jedynie w art. 604 Kodeksu cywilnego stwierdza, że do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży. Zamiana jest zatem formą odpłatnego zbycia.

W następstwie umowy zamiany mają miejsce dwie czynności. Z jednej strony dochodzi u każdej ze stron do odpłatnego zbycia nieruchomości, z drugiej natomiast każda ze stron nabywa nową nieruchomość. Należy przy tym zauważyć, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega jedynie odpłatne zbycie a nabycie jest podatkowo obojętne.

Wskazane w przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, "odpłatne zbycie" oznacza przeniesienie prawa własności lub innych praw majątkowych w zamian za korzyść majątkową. Aby dana czynność miała charakter odpłatny nie zawsze musi jej towarzyszyć świadczenie pieniężne i przepływ gotówkowy. Forma bezpośredniej wymiany towarów jaką jest umowa zamiany, uregulowana w art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zm.), w wyniku której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy, również stanowi odpłatne zbycie rzeczy. Ekwiwalentem w tym wypadku jest inna rzecz, a nie wartości pieniężne.

Wobec powyższego, zamiana nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, jeżeli zamiana ma miejsce przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podstawą obliczenia podatku, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie z art. 19 ust. 2 ww. ustawy, przychodem z odpłatnego zbycia w drodze zamiany nieruchomości lub praw majątkowych, a także innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, u każdej ze stron umowy przenoszącej własność jest wartość nieruchomości, rzeczy lub prawa zbywanego w drodze zamiany. Przepis ust. 1, 3 i 4 stosuje się odpowiednio.

Natomiast w myśl art. 30e ust. 3 cytowanej ustawy w przypadku zbycia w drodze zamiany nieruchomości lub praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), dochód ustala się u każdej ze stron umowy na zasadach, o których mowa w ust. 2.

Koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania (art. 22 ust. 6c ww. ustawy).

Zgodnie z art. 22 ust. 6d ww. ustawy, za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy).

W myśl powyższego, stwierdzić należy, iż poniesiony i udokumentowany wydatek w postaci kwoty faktycznie spłaconej na rzecz drugiego spadkobiercy z tytułu nabycia w całości lokatorskiego prawa do lokalu będącego przedmiotem spadku, stanowi koszt uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia prawa do lokalu w wyniku zamiany. Natomiast wartość mieszkania nabytego w wyniku zamiany nie mieści się w wyżej wymienionym katalogu wydatków stanowiących koszty uzyskania przychodu, w związku z czym, nie stanowi kosztu uzyskania przychodu z tytułu zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu miszkalnego w drodze zamiany.

W przypadku odpłatnego zbycia, podstawę obliczenia podatku stanowi różnica pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d ww. ustawy.

Zgodnie z art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 01.01.2009 r., po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa art. 45 ust. 1a pkt 3, wykazać:

1. dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2. dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.
   
   

W myśl ust. 5 ww. artykułu, dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a - c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego, należy stwierdzić, iż w wyniku odpłatnego zbycia na mocy umowy zamiany spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego przychodem Wnioskodawcy będzie wartość zbywanego w drodze zamiany spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia (w przypadku Wnioskodawcy kosztem odpłatnego zbycia jest poniesiony i udokumentowany wydatek w postaci kwoty faktycznie spłaconej na rzecz drugiego spadkobiercy z tytułu nabycia w całości lokatorskiego prawa do lokalu będącego przedmiotem spadku). Z tytułu dokonanej transakcji zamiany spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego na mieszkanie mniejsze, Wnioskodawca winien zapłacić podatek dochodowy od dochodu obliczonego jako różnicę między przychodem ustalonym zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a kosztami uzyskania przychodu, o których mowa w art. 22 ust. 6c i 6d tej ustawy.

Dodatkowo należy dodać, iż w myśl art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretacje indywidualną).

Wydając interpretacje w trybie ww. przepisu tut. organ nie dokonuje wyliczenia kwoty dochodu podlegającego opodatkowaniu. W związku z tym Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie nie ustosunkował się do przedstawionych przez Wnioskodawcę obliczeń.

Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy.

Natomiast w świetle art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Minister właściwy do spraw finansów publicznych na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

W związku z powyższym w celu uzyskania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dla żony, w imieniu której zadał Pan pytanie, winna ona złożyć odrębny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.