Istota interpretacji:

Mając na uwadze fakt, że w przeciwieństwie do pozostałych spadkobierców Wnioskodawca nigdy nie był zameldowany w mieszkaniu, Wnioskodawca prosi o wskazanie, czy należny podatek w wysokości 19% powinien zapłacić od 1/3 wartości spadku, czyli od kwoty 256.668 zł, czy też od kwoty pomniejszonej o zachowek, czyli od kwoty 192.502 zł?

Pismem z dnia 11.08.2009 r. Nr IPPB2/415-417/09-2/MG (data nadania 11.08.2009 r., data odbioru 24.08.2009 r.) wezwano Wnioskodawcę do udzielenia informacji, czy interpretacja indywidualna ma być udzielona także w zakresie ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Do dnia wydania niniejszej interpretacji Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi na wezwanie tut. organu, jednakże brak odpowiedzi pozostaje bez wpływu na bieg terminu wydania interpretacji indywidualnej w zakresie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 31 stycznia 2008 r. zmarła babcia Wnioskodawcy Pani Elżbieta S.. Na mocy testamentu pozostawionego przez zmarłą (sporządzonego w formie aktu natarialnego w dniu 15 października 2007 r. - Repertorium A Nr) do spadku zostali powołani w udziałach wynoszących po 1/3 części wnukowie - Wnioskodawca oraz dwaj cioteczni bracia Wnioskodawcy - Pan Bartosz T. oraz Pan Piotr P.. Spadkobiercy, na mocy Postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Wydział I Cywilny (sygn. akt I Ns) z dnia 7 maja 2008 r. nabyli spadek. Postanowienie uprawomocniło się z dniem 29 maja 2008 r. Nabyty spadek stanowiło mieszkanie położone w W. przy ul. o powierzchni 83,34 m2. Spadkobiercy w porozumieniu postanowili sprzedać mieszkanie. Jednocześnie córka zmarłej Pani Halina Maria S.- wystąpiła z roszczeniem z tytułu należnego jej prawa do zachowku po zmarłej.

Wnioskodawca nadmienił, że Jego babcia miała dwoje dzieci: córkę Panią Halinę Marię S. (matka Pana Bartosza T. i Pana Piotra P.) oraz syna (ojca Wnioskodawcy) Pana Wojciecha S., który w momencie śmierci babci już nie żył (zmarł w dniu 7 stycznia 2007 r.). Wnioskodawca był jedynym dzieckiem Pana Wojciecha S.

W związku z roszczeniem cioci, przy podpisywaniu umowy przedwstępnej sprzedaży, nabytego w drodze spadku mieszkania (akt notarialny z dnia 24 marca 2009 r. Repertorium A) za kwotę 770.000 zł, zawarta została pomiędzy spadkobiercami, a córką zmarłej ugoda (akt notarialny z dnia 24 marca 2009 r. Repertorium A), na mocy której spadkobiercy zgodzili się przekazać Pani Halinie Marii S. zachowek w wysokości połowy wartości udziału, który by jej przypadł przy dziedziczeniu ustawowym, tj. 192.500 zł.

W dniu 27 maja 2009 r. zawarta została umowa sprzedaży mieszkania położonego przy ul. (akt notarialny Repertorium A nr). Z uzyskanej kwoty w wysokości 256.668 zł Wnioskodawca przekazał cioci kwotę 64.166 zł, w ramach należnego jej zchowku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Uwzględniając powyższe, jak również mając na uwadze fakt, że w przeciwieństwie do pozostałych spadkobierców Wnioskodawca nigdy nie był zameldowany w ww. mieszkaniu, Wnioskodawca prosi o wskazanie, czy należny podatek w wysokości 19% powinien zapłacić od 1/3 wartości spadku, czyli od kwoty 256.668 zł, czy też od kwoty pomniejszonej o zachowek, czyli od kwoty 192.502 zł...

Zdaniem Wnioskodawcy:

W opinii Wnioskodawcy należny podatek powinien uiścić od uzyskanej kwoty spadku, pomniejszonej o zachowek, czyli od kwoty 192.502 zł, ponieważ w rzeczywistości otrzymał właśnie taką ilość pieniędzy.

Naliczenie podatku od 1/3 wartości spadku, a więc od kwoty 256.668 zł spowoduje, że będzie musiał zapłacić go od pieniędzy, które tak naprawdę nigdy nie były własnością Wnioskodawcy i których w żaden sposób nie mógł wykorzystać na własne potrzeby. Dodatkowym argumentem jest fakt, że linia cioci Wnioskodawcy (ciocia i jej dwaj synowie) odziedziczyła #190; wartości całego spadku i z racji faktu, że bracia byli zameldowani w mieszkaniu przy ul. ponad 12 m-cy, nie są zobowiązani do płacenia podatku. Ponadto, gdyby zaistniała sytuacja wydarzyła się rok później, objęłyby Wnioskodawcę nowe przepisy, na mocy których otrzymane pieniądze, bez uiszczania podatku, Wnioskodawca mógłby przeznaczyć na zakup mieszkania, którego nigdy nie posiadał i nie posiada.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca twierdzi, że należny podatek powinien zostać naliczony od faktycznie otrzymanych pieniędzy, a więc od kwoty 192.502 zł.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
   
   

• jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit a) - c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
  
  

Ustawą z dnia 06 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316) zmieniono m. in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 14 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do uzyskanych dochodów (poniesionej straty) od dnia 01 stycznia 2009 r. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej, do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 01 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że na mocy prawomocnego postanowienia sądu z dnia 29 maja 2008 r. Wnioskodawca, jako jeden ze spadkobierców powołanych do dziedziczenia testamentowego po zmarłej w dniu 31.01.2008 r. babci, nabył udział w wysokości 1/3 nieruchomości położonej w W. Jednocześnie córka zmarłej, jako osoba uprawniona, wystąpiła do spadkobierców z roszczeniem o wypłatę należnego jej zachowku. W dniu 27 maja 2009 roku, aktem notarialnym spadkobiercy zbyli przedmiotową nieruchomość, a Wnioskodawca, na mocy ugody w formie aktu notarialnego z dnia 24 marca 2009 r., wypłacił uprawnionej zachowek, w wysokości 64.166,00 zł.

Wnioskodawca wskazał, iż w przedmiotowym mieszkaniu nie był nigdy zameldowany i tym samym nie może skorzystać z tzw. ulgi meldunkowej, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy podatkowej.

Stosownie do przepisów art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz.93 ze zm.), spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia.

W sytuacji przedstawionej we wniosku śmierć spadkodawcy nastąpiła w 2008 roku i wtedy nastąpiło nabycie przez Wnioskodawcę spadku.

W związku z powyższym, biorąc pod uwagę treść powołanego powyżej przepisu przejściowego, należy stwierdzić, że przychód, jaki osiągnął Wnioskodawca w dniu 27.05.2009 r. z odpłatnego zbycia udziału w przedmiotowej nieruchomości, nabytego w 2008 roku w drodze dziedziczenia testamentowego, podlega opodatkowaniu zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r.

Zatem w myśl art. 30e ust. 1 i ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Podatek jest płatny w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie.

Z uwagi na treść art. 30e ust. 2 ww. ustawy podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw, określonych zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, w myśl art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Natomiast, jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie odpłatnego zbycia znacznie odbiega od wartości rynkowej nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od wartości rynkowej.

Podstawę prawną ustalenia kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości nabytych w 2008 roku, w myśl ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. stanowi art. 22 ust. 6c i 6d ustawy.

W rozpatrywanym wniosku prawidłowego ustalenie kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia w dniu 27.05.2009 r. udziału w wysokości 1/3 nieruchomości nabytego w drodze dziedziczenia w 2008 roku, należy dokonać zgodnie z treścią art. 22 ust. 6d ww. ustawy, w myśl którego za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

W art. 22 ust. 6e ustawodawca doprecyzował na podstawie jakich dokumentów określa się wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, t.j. na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.

W konsekwencji powyższych regulacji prawnych oraz stanu faktycznego opisanego we wniosku stwierdzić należy, iż poniesiony przez Wnioskodawcę wydatek związany z wypłatą zachowku nie stanowi kosztu odpłatnego zbycia, jak również nie mieści się w ustawowych kryteriach kosztu uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia mieszkania nabytego w drodze spadku.

Podkreślenia wymaga fakt, że nabycie mieszkania w drodze dziedziczenia nie jest uzależnione od wypłacenia zachowku.

Zobowiązanym z tytułu zachowku jest spadkobierca, w stosunku do osoby niewskazanej w testamencie, a mającej prawo do spadku z mocy ustawy, której przysługuje roszczenie o zachowek względem wyznaczonych przez spadkodawcę spadkobierców. Uprawniony do zachowku otrzymuje pieniężną rekompensatę. Korzyść ta stanowi równowartość części udziału spadkowego, który przypadłby uprawnionemu, gdyby dziedziczył z ustawy.

Mając powyższe na uwadze, zachowek nie obciąża nabytej nieruchomości, lecz stanowi osobiste zobowiązanie Wnioskodawcy względem osób pominiętych w testamencie.

Reasumując, należny podatek w wysokości 19% Wnioskodawca powinien zapłacić od wartości sprzedanego udziału, w wysokości 1/3 nabytego mieszkania, bez pomniejszania tego przychodu o wartość wypłaconego zachowku, gdyż takiej możliwości nie przewidują powołane powyżej przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.