Istota interpretacji:

Czy za datę rozpoczynającą pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 in fine, wyłączający przychody z tytułu zbycia lokalu, należy traktować koniec roku w którym nastąpiło ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu (2007 r.), czy koniec roku, w którym Wnioskodawca został przyjęty w poczet członków, a lokal został mu przydzielony (1999 r.), czy też rok faktycznego przyjęcia do użytkowania lokalu i jego przekazanie Wnioskodawcy (2001 r.)?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca zawarł w dniu 06.04.1999 r. umową o budowę lokalu mieszkalnego ze Spółdzielnią Budowlano - Mieszkaniową. Zgodnie z umową Wnioskodawca faktycznie miał nabyć spółdzielcze prawo własnościowe do wybudowanego lokalu. W dniu następnym Wnioskodawca otrzymał pismo datowane na 07.04.1999 r., w którym Spółdzielnia poinformowała, o przyjęciu w poczet członków spółdzielni i o przydzieleniu wzmiankowanego lokalu. Pismem z dnia 26.03.2001 r. Spółdzielnia zawiadomiła Podatnika o fakcie odbioru lokalu i o możliwym terminie ustanowienia własnościowego prawa do lokalu. Prawo miało być ustanowione do dnia 23.04.2001 r. Jednakże do tej daty nie udało się podpisać umowy o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Z dniem 24.04.2001 r. weszła w życie ustawa Prawo Spółdzielcze z dnia 20 grudnia 2000 roku, uniemożliwiająca faktycznie wykonanie przez strony pierwotnej umowy, ponieważ nowa ustawa nie przewidywała ustanowienia prawa własnościowego do lokalu spółdzielczego. Możliwe było tylko przyznanie prawa lokatorskiego lub ustanowienie odrębnej własności, co nie było wolą stron. Od daty przekazania lokalu Wnioskodawca wykonywał faktyczne władztwo nad lokalem i opłacał wszystkie należne Spółdzielni czynsze, jak właściciel spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu. Taki stan prawny trwał do 15 stycznia 2003 roku. Z formalnego punktu widzenia umowa o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nastąpiła w dniu 30.07.2007 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy za datę rozpoczynającą pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 in fine, wyłączający przychody z tytułu zbycia lokalu, należy traktować koniec roku w którym nastąpiło ustanowienie spółdzielczego prawa do lokalu (2007 r.), czy koniec roku, w którym Wnioskodawca został przyjęty w poczet członków, a lokal został mu przydzielony (1999 r.), czy też rok faktycznego przyjęcia do użytkowania lokalu i jego przekazanie Wnioskodawcy (2001 r.)...

Zdaniem Wnioskodawcy, pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ustawy o podatku dochodowym, powinien być w tym przypadku liczony od końca roku 2001. Twierdzenie swoje Wnioskodawca opiera na fakcie, że to właśnie w tym roku lokal został wybudowany, przyjęty do użytkowania i wydany. Jedynie zmiana ustawy o prawie spółdzielczym uniemożliwiła wykonanie umowy o ustanowienie spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, ponieważ taka forma nie została przez ustawę dopuszczona. Sam fakt zmiany prawa spółdzielczego nie może wpływać ujemnie na sytuację prawną Wnioskodawcy, ponieważ w chwili podpisywania umowy o budowę nie mógł wiedzieć, że ustanowienie prawa własnościowego będzie przez dłuższy czas niemożliwe.

Wnioskodawca uważa, iż jako datę rozpoczęcia biegu terminu określonego w art. 10 ww. ustawy, należy przyjąć zgodnie z dyspozycją tego przepisu koniec roku, w którym nastąpiło wybudowanie i przekazanie lokalu do użytkowania.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

• nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

• spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

• prawa wieczystego użytkowania gruntów,
  
  

• jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
  
  

Ustawodawca rozróżnia wyraźnie dwa pojęcia: nabycie i wybudowanie.

O wybudowaniu można mówić tylko w sytuacji, gdy np. osoba będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym gruntu, uzyskuje pozwolenie na budowę. Nabycie rozumiane jest natomiast jako uzyskanie tytułu własności (nabycie własności) lub uzyskanie określonego prawa (nabycie prawa).

Nabyć nieruchomość lub prawo majątkowe można np. zakupując, bądź pod tytułem darmym (w formie darowizny, w drodze spadku), w przypadku zaś ograniczonych praw rzeczowych również zawierając umowę o ustanowieniu tego prawa.

Wobec wyżej powołanych regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przedstawionym stanie faktycznym dla określenia, czy zbycie lokalu stanowi źródło przychodu, istotne znaczenie ma data nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, iż umowa zawarta w dniu 06.04.1999 r. była umową wzajemnie zobowiązującą Spółdzielnię do wybudowania lokalu i jego przydziału na zasadach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, natomiast budującego do wniesienia wkładu budowlanego. Pismem z dnia 26.03.2001 r. Spółdzielnia zawiadomiła Podatnika o fakcie odbioru lokalu i o możliwym terminie ustanowienia własnościowego prawa do lokalu. Jednakże nie udało się podpisać umowy o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Wnioskodawca wskazuje, iż z formalnego punktu widzenia umowa o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nastąpiła dopiero w dniu 30.07.2007 r.

Zgodnie z art. 171 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j . Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym do 30.07.2007 r., przez umowę o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal do używania, a członek zobowiązuje się wnieść wkład budowlany oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni.

W myśl ust. 2 art. 171 ww. ustawy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu może być ustanowione w budynku stanowiącym własność lub współwłasność spółdzielni.

Natomiast na podstawie art. 171 ust. 3 tej ustawy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu powstaje z chwilą zawarcia między członkiem a spółdzielnią umowy o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu.

Prawo to należy bowiem do kategorii ograniczonych praw rzeczowych wymienionych w art. 244 § 1 Kodeksu cywilnego, które stosownie do § 2 tego artykułu regulują odrębne przepisy. Jest to prawo zbywalne, które przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji. Umożliwia ono korzystanie z lokalu oraz rozporządzenie nim, z pewnymi ograniczeniami, na zasadach zbliżonych do prawa własności.

W związku z powyższym, zawarcie umowy o wybudowanie lokalu mieszkalnego, uregulowanie w całości należności za lokal, przekazanie mieszkania oraz fizyczny odbiór lokalu nie jest równoznaczne z nabyciem, bowiem czynności te nie wywarły skutku w postaci uzyskania spółdzielczego własnościowego prawa do przedmiotowego lokalu przez Wnioskodawcę.

Z punktu wiedzenia prawa, samo zawarcie umowy o budowę lokalu mieszkalnego ze Spółdzielnią Mieszkaniową nie przesądza, że w momencie jej zawarcia następuje przeniesienie (nabycie) prawa własności. Powoływanie się wyłącznie na fakt zawarcia ze Spółdzielnią Mieszkaniową umowy z dnia 06.04.1999 r. bez jednoczesnego wskazania, czy na podstawie tej umowy nastąpiło nabycie przez wnioskodawcę prawa własności do przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie można utożsamiać z nabyciem prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Również faktu przekazania lokalu mieszkalnego protokołem i zasiedlenia tego lokalu nie należy rozumieć w kategorii nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego.

Zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Natomiast zgodnie z art. 158 tej ustawy, umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Mając na uwadze powyższe, za datę nabycia mieszkania można uznać dopiero datę podpisania umowy o ustanowieniu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, co miało miejsce w dniu 30.07.2007 r. W konsekwencji jego zbycie przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie stanowi źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślenia wymaga, że w niniejszej interpretacji oparto się na przedstawionym przez Wnioskodawcę stanie faktycznym. Dokumenty dołączone przez Pana do wniosku nie podlegały analizie i weryfikacji w ramach wydanej interpretacji. Tym samym, jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy, w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.