Istota interpretacji:

Czy w przypadku zakupu przez Spółkę akcji własnych na Giełdzie Papierów Wartościowych w ramach realizacji przyjętego przez władze Spółki programu ich umorzenia, w sytuacji, gdy zbywca składając biuru maklerskiemu zlecenie zbycia akcji Spółki nie posiada wiedzy zarówno co do faktu, kto będzie nabywcą jego akcji, ani też w jakim celu je nabywa, na Spółce ciążą obowiązki płatnika, o których mowa w art. 14 ust. 4 i art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 5 listopada 2008 r. (data wpływu 5 listopada 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku z wykupem notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych akcji własnych celem ich umorzenia -jest nieprawidłowe.

W dniu 5 listopada 2008 roku został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika w związku z wykupem notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych akcji własnych celem ich umorzenia.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawcą jest Spółka Akcyjna notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych "GPW" i zgodnie z Uchwałą Rady Nadzorczej Spółki nr 31/2008 z dnia 8 lipca 2008 roku została podjęta decyzja w sprawie Programu odkupu akcji własnych przez Spółkę w celu ich umorzenia i obniżenia kapitału zakładowego.

Program ten został wprowadzony m.in. na podstawie uchwały Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki nr 18/2008 z dnia 23 czerwca 2008 roku, zmieniającej uchwalę nr 14/2007 Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia 11 czerwca 2007 roku.

Celem Programu odkupu (nabywania) akcji własnych jest doprowadzenie do obniżenia kapitału zakładowego Spółki. Zgodnie z założeniami programu Spółka może nabywać akcje imienne oraz akcje na okaziciela zarówno na rynku regulowanym: w trakcie sesji giełdowej oraz w transakcjach pozasesyjnych, jak i poza rynkiem regulowanym. Maksymalna liczba akcji własnych do nabycia w ramach Programu wynosi 1.250.000 akcji, co stanowi 3,54% kapitału zakładowego Spółki.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w przypadku zakupu przez Spółkę akcji własnych na Giełdzie Papierów Wartościowych w ramach realizacji przyjętego przez władze Spółki programu ich umorzenia, w sytuacji, gdy zbywca składając biuru maklerskiemu zlecenie zbycia akcji Spółki nie posiada wiedzy zarówno co do faktu, kto będzie nabywcą jego akcji, ani też w jakim celu je nabywa, na Spółce ciążą obowiązki płatnika, o których mowa w art. 14 ust. 4 i art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych...

Zdaniem Wnioskodawcy w przypadku zakupu przez Spółkę akcji własnych na GPW w ramach realizacji przyjętego przez władze Spółki programu ich umorzenia, w sytuacji, gdy zbywca składając biuru maklerskiemu zlecenie zbycia akcji Spółki nie posiada wiedzy zarówno co do faktu kto będzie nabywcą jego akcji ani też w jakim celu je nabywa, na Spółce nie ciążą obowiązki płatnika, o których mowa w art. 41 ust. 4 i art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. nie powstanie po stronie spółki obowiązek pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 41 ust. 4 i art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ("ustawa PIT").

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłami przychodów są kapitały pieniężne. Za przychody z kapitałów pieniężnych - stosownie do postanowień art. 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - uważa się m.in. dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną, jak również należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych (w tym akcji).

Dochody uzyskane przez osoby fizyczne ze zbycia papierów wartościowych (w tym akcji) podlegają opodatkowaniu co do zasady według stawki 19% uzyskanego dochodu. Podatnik jest zobowiązany w rocznym zeznaniu podatkowym do samodzielnego zadeklarowania wysokości uzyskanego dochodu ze zbycia akcji oraz określenia zobowiązania podatkowego z tego tytułu, po zakończeniu roku podatkowego.

Zwrócić należy jednak uwagę, że w myśl art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji). Oznacza to, że powyżej przedstawiona generalna zasada opodatkowania dochodów ze zbycia papierów wartościowych doznaje jednego wyjątku, który dotyczy zbycia tylko jednego rodzaju papierów wartościowych (akcji), na rzecz konkretnego nabywcy (spółki będącej emitentem akcji) oraz w ściśle zdefiniowanych okolicznościach faktycznych (podatnik zbywa w celu umorzenia); przy czym wszystkie te warunki spełnione muszą być łącznie, a zgodnie z fundamentalnymi zasadami prawa podatkowego należy je interpretować zawężająco. Przesłanka zbycia "w celu umorzenia" akcentuje intencje i stan wiedzy podatnika dokonującego zbycia. Nawet bowiem jeśli spółka nabywająca akcje własne w celu umorzenia, faktycznie takiego umorzenia nie dokona np. zbędzie nabyte akcje osobie trzeciej, nie zmienia to kwalifikacji źródła dochodu.

Jeżeli powyższe przesłanki są spełnione wówczas zgodnie z art. 30a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od uzyskanych dochodów (przychodów) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych pobiera się 19-sto procentowy zryczałtowany podatek dochodowy. Konsekwencją opodatkowania dochodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych w sposób zryczałtowany oraz odwołania się do mechanizmu "poboru podatku" było wprowadzenie przez ustawodawcę instytucji płatnika. Na mocy art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, płatnicy będący osobami fizycznymi prowadzącymi działalność gospodarczą, osobami prawnymi lub jednostkami organizacyjnymi niemającymi osobowości prawnej, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 30a ust. 1 tej ustawy. Konsekwentnie, stosownie do art. 42 ust. 1 ustawy, płatnicy o których mowa w art. 41 przekazują kwoty zryczałtowanego podatku, w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek, na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną - według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności - przesyłając równocześnie deklaracje według ustalonego wzoru. Jak wynika z powyższego, powstanie obowiązków płatnika występuje tylko w przypadku gdy akcje zostaną sprzedane w celu umorzenia. W konsekwencji istotna jest świadomość i wola sprzedającego do zbycia akcji na rzecz Spółki w celu ich umorzenia. Na fakt ten może wskazywać również literalna wykładnia art. 24 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który określa, że dochodem (przychodem) (…) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji)". Rozwiązanie zrównania przez ustawodawcę zasad opodatkowania dochodów ze sprzedaży akcji w celu umorzenia z innymi dochodami z tytułu udziału w zyskach osób prawnych oraz przyjęcie konieczności istnienia świadomości podatnika co do celu zbycia jako elementu definiującego kwalifikację do tego źródła przychodu jest logiczne i systemowo uzasadnione. Całkowicie bowiem odmienne są bowiem skutki zbycia "zwykłego" i w "celu umorzenia". W tym pierwszym przypadku zmienia się tylko charakter akcjonariuszy spółki bez bezpośredniego wpływu na jej sytuację prawną, ekonomiczną czy gospodarczą. Źródłem finansowania nabycia akcji są środki osób trzecich. Bezpośrednią konsekwencją zaś zbycia akcji w celu umorzenia jest obniżenie kapitału zakładowego spółki i przede wszystkim zredukowanie środków finansowych spółki, co bezpośrednio determinuje jej sytuację prawną i finansową (np. ogranicza czy kierunkuje dalszy rozwój, w czym z ekonomicznego punktu widzenia zbliżone jest do poboru dywidendy). Przekłada się to zazwyczaj na sytuację ekonomiczną samego akcjonariusza - właściciela spółki, w szczególności gdy przedmiotem zbycia jest tylko część z posiadanych przez niego akcji. Stąd też cel zbycia akcji, który przyświeca podatnikowi decydującemu się na sprzedaż akcji ma tak fundamentalne znaczenie dla kwalifikacji danego źródła dochodu. O tym czy podatnik dokonał sprzedaży akcji w celu ich umorzenia będzie decydowała jego świadomość i przekonanie o dokonaniu tej czynności, które - o ile nie zostały wyrażone wprost w dokumencie sprzedaży - wynikać winno z okoliczności i charakteru zbycia. W związku z przyjętym w ustawie zryczałtowanym modelem opodatkowania dochodów z tytułu zbycia akcji w celu umorzenia, to na spółce jako potencjalnym płatniku ciąży obowiązek dokonania oceny istnienia owych przesłanek. Spółka zobowiązana jest zatem do odpowiedzi na to czy podatnik dokonując zbycia akcji zrobił to w celu umorzenia i czy miał świadomość, że zbywa swoje akcje wyłącznie na rzecz spółki. O ile istnienie rzeczowych przesłanek łatwo jest ustalić w obrocie prywatnym czy też w przypadku tzw. wezwania, to kwestia ta kształtuje się zasadniczo odrębnie w przypadku nabywania przez Spółkę akcji w obrocie giełdowym.

W tym miejscu Spółka zwraca uwagę, że przyjęty w Polsce system zawierania i rozliczeń transakcji akcjami dopuszczonymi do obrotu na rynku regulowanym dokonywanych na urzędowym rynku giełdowym, zakłada anonimowość takiego obrotu. Przez "anonimowość" obrotu rozumieć należy w tym wypadku brak wiedzy, świadomości i możliwości ustalenia przez zbywcę akcji osoby nabywcy i odwrotnie. Sytuacja, w której zbywca akcji zna dane nabywcy jest wyjątkiem związanym najczęściej ze szczególnym trybem sprzedaży papierów wartościowych na rynku urzędowym.

W omawianym przypadku nabycie akcji własnych w trybie transakcji na GPW w systemie notowań ciągłych oznacza, że zbywca tych akcji nie zna celu nabycia ich przez drugą stronę transakcji, a zatem nie wie czy akcje te nabywane są "celem umorzenia", jak również nie zna osoby nabywcy. Powyższa "niemożność" wynika z systemowego rozwiązania sposobu zawierania takich transakcji na GPW i ich rozliczenia dokonywanego w ramach systemu rozliczeń Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych S.A. ("KDPW").

Istotą zawierania transakcji na rynku regulowanym jest obowiązkowe pośrednictwo domów maklerskich przy składaniu zleceń nabycia i zbycia akcji notowanych na tym rynku. W celu złożenia zlecenia zainteresowana w pierwszej kolejności powinna zawrzeć z domem maklerskim umowę o świadczenie usług brokerskich. Zgodnie z treścią art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ("UOIF") przedmiotem takiej umowy jest zobowiązanie domu maklerskiego do zawierania umów zlecenia nabycia lub zbycia papierów wartościowych na rynku regulowanym, na warunkach określonych w tej umowie. Z kolei zgodnie z art. 73 ust. 3 UOIF w umowach zleceniach zawieranych w wykonaniu umowy o świadczenie usług brokerskich dom maklerski zobowiązuje się wobec dającego zlecenie do nabycia lub zbycia oznaczonych papierów wartościowych w imieniu własnym, lecz na rachunek dającego zlecenie. W zakresie nieuregulowanym treścią art. 73 ust. 1 do 4 UOIF do umowy:

• Świadczenie usług brokerskich - stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego ("KC") dotyczące umowy zlecenia, z wyłączeniem art. 737 KC,

• Zlecenia nabycia lub zbycia papierów wartościowych - stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego dotyczące umowy komisu, z wyłączeniem art. 768 § 3 KC.

Z istoty obowiązkowego pośrednictwa domów maklerskich i trybu zawierania umów zlecenia na rynku regulowanym w wykonaniu umów o świadczenie usług brokerskich wynika, że na rynku regulowanym dom maklerski działa w imieniu własnym, lecz na rachunek dającego zlecenie. Co do zasady zatem uczestnikami obrotu na rynku regulowanym są wyłącznie domy maklerskie pełniące rolę przymusowego pośrednika pomiędzy składającymi zlecenie kupna/sprzedaży papierów wartościowych notowanych na tym rynku.

Obowiązkowe pośrednictwo domów maklerskich w przypadku zawierania transakcji na GPW oznacza, z jednej strony, że nie dochodzi do zawarcia umowy bezpośrednio między "starym", a "nowym" akcjonariuszem oraz z drugiej, że składający zlecenie nie dysponuje wiedzą o stronie składającej przeciwstawne zlecenie, ponieważ stronę tą reprezentuje członek giełdy - działa on w imieniu własnym, lecz na rachunek składającego zlecenie. W przypadku transakcji giełdowych wiadomo jedynie, który z uczestników giełdy przekazał zlecenie - nie wiadomo zaś nic o osobie zleceniodawcy.

Dom maklerski przekazujący zlecenie nie może z kolei informować strony składającej przeciwstawne zlecenie o osobie swojego zleceniodawcy, ponieważ maklerzy tego domu maklerskiego związani są tajemnicą zawodową. Dopuszczalne przypadki ujawnienia maklerskiej tajemnicy zawodowej wskazane w przepisach prawa (głównie art. 150 UOIF) nie obejmują bowiem sytuacji przekazania spółce informacji o akcjonariuszach, którzy zbyli na rzecz spółki akcje własne.

Jak wynika z powyższego opisu mechanizmu zawierania transakcji na rynku giełdowym akcjonariusz nie ma świadomości, że sprzedaje swoje akcje na rzecz Spółki w celu ich późniejszego umorzenia. Brak istnienia świadomości "celu" wyklucza możliwość kwalifikacji dochodów ze sprzedaży akcji jako dochodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.

Jak łatwo zauważyć wykup akcji na GPW za pośrednictwem domu maklerskiego istotnie różni się od zakupu akcji na rynku pozagiełdowym. W przypadku zakupu akcji na rynku pozagiełdowym po obu stronach transakcji jest świadomość w jakim celu odkupywane są akcje i w konsekwencji podmiot skupujący swoje akcje w celu ich umorzenia będzie zobowiązany jako płatnik do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego. W przedmiotowej sytuacji jednak zakup akcji będzie dokonywany na GPW za pośrednictwem domu maklerskiego i w konsekwencji nie można mówić o świadomości sprzedającego, że sprzedawane przez niego akcje są nabywane przez Spółkę w celu ich umorzenia. Dla spełnienia przesłanki wymagana jest bowiem wiedza podatnika o umorzeniu jako celu zbycia, który to cel stanowi i determinuje zawarcie umowy przenoszącej własność akcji. Cel dokonywania zbycia na rzecz spółki lub innego podmiotu ma bowiem znaczenie i rzutuje na decyzję o zbyciu akcji. Niezależnie od wyżej sygnalizowanych konsekwencji dla spółki, także ze względu na odmienne swoje konsekwencje podatkowe "zwykłego" zbycia akcji oraz zbycia w celu umorzenia, podatnik dysponując wiedzą o zamiarze zbycia w zależności od spodziewanych rezultatów ocenia jej efekt finansowy podejmując decyzję o zbyciu. Tymczasem w opisywanej sytuacji, ze względu na specyfikę dokonywania transakcji na rynku giełdowym, przy wykorzystaniu (obligatoryjnym) biur maklerskich, podatnik nie ma możliwości ustalenia, czy jego akcje nabywane są w związku z realizacją celu umorzenia (bez naruszenia zasad dotyczących tajemnicy maklerskiej). Brak jest bowiem po stronie podatnika wiedzy kto jest de facto nabywcą akcji i w jakim celu je nabywa. Wynika to z podstawowej zasady, na jakiej oparte jest funkcjonowanie rynku regulowanego - zasady anonimowości oraz braku bezpośrednich rozliczeń transakcji między stronami. Spółka nie jest bowiem jedynym podmiotem dokonującym nabycia akcji. Równolegle dokonywane są transakcje między pozostałymi uczestnikami obrotu giełdowego, przy czym w praktyce wolumen obrotu dokonywanego między akcjonariuszami, a osobami trzecimi jest zazwyczaj wyższy niż wartość zakupów dokonanych przez emitenta. Tym samym akcje zbyte przez podatnika mogą zostać zakupione przez podmiot inny niż Spółka. Podatnik składając zlecenie zbycia akcji nie mając bezpośredniej wiedzy o tym, że nabywcą jest Spółka nie dokonuje zatem ich sprzedaży na rzecz Spółki w celu umorzenia (inaczej niż w obrocie prywatnym lub zbywając akcje w odpowiedzi na wezwanie co akurat w sytuacji Spółki nie ma miejsca). Przepisy nie nakazują czy wręcz nie pozwalają na stosowanie domniemań prawnych w tym zakresie.

Dodatkowo, Spółka zauważa, że przesłanka zbycia na rzecz spółki wymaga, aby beneficjentem rozporządzania akcjami przez podatnika była spółka, przy czym z punktu widzenia podatnika, zbyciu akcji winien towarzyszyć zamiar przeniesienia własności wyłącznie na rzecz spółki dokonującej umorzenia. Oznacza to, że zbycie na rzecz osoby trzeciej, która nawet w okresie późniejszym dokona zbycia na rzecz spółki w celu umorzenia nie spełnia powyższego warunku. Istnieją uzasadnione wątpliwości, czy w opisywanej sytuacji przesłanka zbycia na rzecz spółki została wyczerpana. Z punktu widzenia podatnika zbywającego akcje w obrocie giełdowym, drugą stronę transakcji reprezentuje biuro maklerskie, które dokonuje jej faktycznego rozliczenia (poprzez system Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych). Nabywca, składający zlecenie kupna pozostaje nie ujawniony. Podatnik nie ma zatem możliwości ustalenia, czy dokonane zostało zbycie na rzecz Spółki, czy innego podmiotu.

Spółka zwraca uwagę, że w przypadku braku świadomości po stronie podatnika, że sprzedaje on akcje w celu ich umorzenia przez Spółkę sytuacja taka prowadziłaby de facto do podwójnego opodatkowania dochodu ze zbycia akcji przez podatnika. Niezależnie od faktu pobrania podatku zryczałtowanego przez Spółkę, podatnik nie będąc świadomym, że zbył akcje na rzecz Spółki w celu ich umorzenia zobowiązany byłby bowiem - na podstawie otrzymanej z biura maklerskiego informacji - do złożenia rocznego zeznania podatkowego i wykazania dochodów ze zbycia akcji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 362 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zmianami) Spółka nie może nabywać wyemitowanych przez nią akcji (akcje własne).

Zakaz ten nie dotyczy:

• nabycia akcji w celu zapobieżenia bezpośrednio zagrażającej spółce poważnej szkodzie,

• nabycia akcji, które mają być zaoferowane do nabycia pracownikom lub osobom, które były zatrudnione w spółce lub spółce z nią powiązanej przez okres co najmniej trzech lat,

• spółki publicznej, nabywającej akcje w celu wypełnienia zobowiązań wynikających z instrumentów dłużnych zamiennych na akcje,

• nabycia akcji w drodze sukcesji uniwersalnej,

• instytucji finansowej, która nabywa za wynagrodzeniem w pełni pokryte akcje na cudzy rachunek celem ich dalszej odsprzedaży,

• nabycia akcji w celu ich umorzenia,

• nabycia w pełni pokrytych akcji w drodze egzekucji celem zaspokojenia roszczeń spółki, których nie można zaspokoić w inny sposób z majątku akcjonariusza,

• nabycia w pełni pokrytych akcji nieodpłatnie,

• nabycia na podstawie i w granicach upoważnienia udzielonego przez walne zgromadzenie; upoważnienie powinno określać warunki nabycia, w tym maksymalną liczbę akcji do nabycia, okres upoważnienia, który nie może przekraczać pięciu lat, oraz maksymalną i minimalną wysokość zapłaty za nabywane akcje, jeżeli nabycie następuje odpłatnie,

• nabycia akcji w innych przypadkach przewidzianych w ustawie.

Z powołanego przepisu wyraźnie wynika, że co do zasady spółka nie może nabywać wyemitowanych przez siebie akcji, poza wyjątkami enumeratywnie wymienionymi w tym przepisie. Jednym z wyjątków przewidzianych przez ustawodawcę jest nabycie akcji własnych w celu ich umorzenia.

W myśl art. 359 § 1 Kodeksu, akcje mogą być umorzone w przypadku, gdy statut tak stanowi. Akcja może być umorzona albo za zgodą akcjonariusza w drodze jej nabycia przez spółkę (umorzenie dobrowolne), albo bez zgody akcjonariusza (umorzenie przymusowe). Umorzenie dobrowolne nie może być dokonane częściej niż raz w roku obrotowym. Natomiast przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa statut.

Zatem z treści ww. przepisu wynika, że w sytuacji gdy Spółka nabywa akcje od akcjonariusza w celu ich umorzenia dobrowolnego należy przyjąć, że umorzenie to następuje za zgodą sprzedającego, a zatem akcjonariusz powinien mieć świadomość, w jakim celu Spółka dokonuje ich nabycia.

W myśl art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, źródłem przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe.

Katalog przychodów należących do kapitałów pieniężnych wymieniony został w art. 17 wyżej powołanej ustawy, w myśl którego, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się, m.in. dywidendy i inne przychody z tytułu udziałów w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni (17 ust. 1 pkt 4 ustawy).

W myśl art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki w celu umorzenia tych udziałów (akcji).

Art. 24 ust. 5d ustawy stanowi, iż dochodem z umorzenia udziałów lub akcji w spółkach mających osobowość prawną jest nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f albo art. 23 ust. 1 pkt 38; jeżeli nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny, koszty ustala się do wysokości wartości z dnia nabycia spadku lub darowizny.

Zgodnie z treścią art. 30a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, od uzyskanych dochodów (przychodów) z tytułu dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy.

Stosownie do zapisu art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4, 4a, 5 i 13 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5.

Natomiast w myśl art. 42 ust. 1 ww. płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby.

Z przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego wynika, iż Zwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki podjęło uchwałę, dotyczącą wykupu przez Spółkę akcji własnych celem ich umorzenia. Program skupu akcji własnych Spółki, przyjęty przez Radę Nadzorczą dotyczył zarówno zakupu ich na rynku regulowanym (za pośrednictwem biura maklerskiego), tj. w trakcji sesji giełdowych oraz w transakcjach pozasesyjnych, jak i poza rynkiem regulowanym.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przewidują żadnego wyjątku od zasady wyrażonej w treści art. 30a ust. 1 pkt 4. Skoro wypłacającym należności za akcje zbywane w celu ich umorzenia jest Spółka, to na niej ciąży obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego i przekazania go do właściwego urzędu skarbowego. Brak jest zatem podstaw, by biuro maklerskie, tj. podmiot za pośrednictwem którego Spółka dokonała skupu akcji wystawiał informację na sprzedającego o dochodach z tytułu sprzedaży akcji własnych Spółki celem ich umorzenia.

Zaprezentowana przez Wnioskodawcę argumentacja oparta na wskazaniu specyfiki i anonimowości obrotu giełdowego nie może skutkować przyjęciem za prawidłowe stanowiska, iż w opisanej we wniosku sytuacji na spółce nie ciążą obowiązki płatnika.

Istotnie obrót papierami wartościowymi na giełdzie jest obrotem anonimowym. W danym dniu na giełdzie mogą być kupowane przez różne podmioty, nie tylko samą spółkę akcje w normalnym obrocie, a nie jedynie w ramach ich wykupu w celu umorzenia i tych poszczególnych transakcji nie da się wyodrębnić. Pracowników i członków organów statutowych firm inwestycyjnych, czy też Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych wiąże tajemnica zawodowa, więc przekazanie informacji dotyczących wszystkich podmiotów jakie w danym dniu zbyły akcje spółki, niezależnie od tego, czy było to zbycie w celu umorzenia, stanowiłoby naruszenia tej tajemnicy.

Powyższe okoliczności nie mogą jednak mieć wpływu na modyfikację obowiązków ciążących na płatniku z mocy prawa.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powyższe uregulowania prawne należy uznać, iż w związku z wykupem przez Spółkę akcji własnych na giełdzie w celu ich umorzenia, na Spółce ciążą obowiązki płatnika, o których mowa w treści art. 41 ust. 4 i treści art. 42 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej - powoduje, iż niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.