|
Chcesz odszukać potrzebne Ci informacje z zakresu stosowania prawa podatkowego
szybciej, wygodniej i pewniej, bez reklam?
|
||||||||||
| Słowa kluczowe: dział spadku, nabycie, spadek, sprzedaż nieruchomości, udział | |
| Data: 2009-07-01 | |
![]() Istota interpretacji:Zbycie nieruchomości gruntowej (dwóch działek) w kontekście nabywania udziałów w tej nieruchomości w różnych terminach i na podstawie różnych tytułów.W związku ze stwierdzeniem braków formalnych, pismem z dnia 11 maja 2009 r. nr ILPB2/415-341/09-2/ES, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku. Jednocześnie poinformowano, iż stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a jego uzupełnieniem przez Zainteresowaną nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Wezwanie wysłano w dniu 11 maja 2009 r. (skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 14 maja 2009 r.), natomiast w dniu 21 maja 2009 r. (data nadania – 19 maja 2009 r.) do tut. organu wpłynęła odpowiedź na wezwanie, w której Wnioskodawczyni uzupełniła ww. wniosek. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. Na podstawie umowy z dnia 2 kwietnia 1980 r. sporządzonej przed naczelnikiem gminy, matka Wnioskodawczyni przekazała Jej i zięciowi własność i posiadanie gospodarstwa rolnego. Postanowieniem sądu z dnia 17 czerwca 1996 r. prawo do spadku po zmarłym małżonku nabyli po 1/2 części: Zainteresowana i Jej córka. W dniu 22 września 2003 r. zmarła córka Wnioskodawczyni (była zamężna). Na dzień śmierci córki Zainteresowanej w skład gospodarstwa rolnego wchodziły: grunty orne, zabudowania, oraz dwie wydzielone działki pod budownictwo, które utraciły charakter rolniczy na mocy decyzji wójta gminy z dnia 3 lipca 2000 r. Postanowieniem sądu z dnia 8 czerwca 2004 r. prawo do spadku po zmarłej córce Zainteresowanej nabyli po 1/2 części: Wnioskodawczyni oraz były małżonek córki. Na podstawie ugody zawartej przed sądem w dniu 16 kwietnia 2008 r. Wnioskodawczyni nabyła od małżonka zmarłej córki - jego udział spadkowy (1/8), po zmarłej żonie i dokonała spłaty w wysokości 300 000 zł na jego rzecz. Ponadto dodała, że podatek od nabycia udziału spadkowego od byłego męża córki Zainteresowana zapłaciła w kwocie 6 000 zł wraz z odsetkami w wysokości 684 zł. W dniu 12 marca 2009 r. Wnioskodawczyni sprzedała działkę budowlaną o nr . Nadmieniła, że w sprzedanej działce zawierają się:
W celu wyjaśnienia kwestii budzących wątpliwości, Zainteresowaną wezwano o doprecyzowanie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego w odniesieniu do pierwszego i drugiego pytania oraz przedstawienie własnego stanowiska dotyczącego trzeciego i czwartego zapytania. Wnioskodawczyni wskazała, iż pierwsza sprzedana działka budowlana figurowała pod nr . Natomiast w dniu 8 kwietnia 2009 r. Zainteresowana sprzedała działkę budowlaną o nr , której oddzielną księgę wieczystą założono w dniu 19 marca 2009 r. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że wysokość udziałów i daty ich nabycia odnośnie działki nr jest identyczna z danymi wykazanymi we wniosku odnośnie działki nr . Potwierdziła również fakt zbycia w 2009 r. dwóch działek budowlanych o nr: i . Działka nr w chwili sprzedaży wchodziła w skład gospodarstwa rolnego, gdyż była objęta taką samą księgą wieczystą. Działka ta była działką budowlaną przed sprzedażą i taką pozostała po sprzedaży, zatem nie utraciła charakteru rolnego w związku z tą sprzedażą. Charakter rolny utraciła wiele lat wcześniej wskutek uchwalenia przez gminę Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi. Zainteresowana nadmieniła, iż wójt gminy w piśmie z 2000 r. określił działki: nr i nr jako budowlane. Zaakcentowała, że działka nr w chwili sprzedaży nie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego (oddzielna księga wieczysta). Wnioskodawczyni udziały własne w działce nr nabyła:
Oba te udziały Wnioskodawczyni odpłatnie zbyła w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprzedając działkę nr . W odniesieniu do pozostałej części udziałów w działce nr (25%) Zainteresowana wskazuje, że z tytułu dziedziczenia po mężu – 1/2 udziałów nabyła córka (postanowienie sądu z dnia 17 czerwca 1996 r.). Z kolei z tytułu dziedziczenia po zmarłej córce, jej udział (25%) nabyło dwóch spadkobierców: Zainteresowana i mąż zmarłej córki (postanowienie sądu z dnia 8 czerwca 2004 r.). Wnioskodawczyni zwróciła uwagę, iż we wniosku błędnie przytoczyła datę tego postanowienia jako: 15 lipca 2004 r. Z tytułu działu spadku i zniesienia współwłasności, w dniu 16 kwietnia 2008 r. w drodze ugody zawartej przed sądem, Wnioskodawczyni nabyła odpłatnie od męża zmarłej córki jego udział spadkowy. Tym samym przejęła (nabyła) w całości udziały zmarłej córki w wysokości 25%. Podsumowując wskazała, że:
W związku z powyższym zadano następujące pytania.
Zdaniem Wnioskodawczyni, w sytuacji sprzedaży nieruchomości, jej części lub prawa majątkowego przed upływem 5 lat od ich nabycia należy liczyć się z powstaniem obowiązku podatkowego. W ocenie Zainteresowanej w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy mógłby powstać co do sprzedaży:
Obie działki budowlane Wnioskodawczyni sprzedała w 2009 r. Działka nr w chwili sprzedaży wchodziła w skład gospodarstwa rolnego, gdyż była objęta taką samą księgą wieczystą. Działka ta była działką budowlaną przed sprzedażą i taką pozostała po sprzedaży, zatem nie utraciła charakteru rolnego w związku z tą sprzedażą. Charakter rolny utraciła wiele lat wcześniej wskutek uchwalenia przez gminę Planu Zagospodarowania Przestrzennego wsi. W ocenie Zainteresowanej, mając na uwadze opisany stan faktyczny - przychód uzyskany ze sprzedaży działki nr jest wolny od podatku dochodowego – w myśl art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (według stanu prawnego na dzień 1 stycznia 2009 r.). Natomiast Jej zdaniem, działka nr w chwili zbycia nie wchodziła w skład gospodarstwa rolnego (oddzielna księga wieczysta), zatem w myśl przytoczonego wyżej przepisu prawa - przychód uzyskany z jej sprzedaży podlega opodatkowaniu. Wnioskodawczyni swoje udziały w działce nr nabyła:
Oba te udziały Wnioskodawczyni odpłatnie zbyła w dniu 8 kwietnia 2009 r. sprzedając działkę nr , zatem – po upływie 5 lat od ich nabycia. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a), wspomnianej ustawy odpłatne zbycie 75% udziałów Wnioskodawczyni nie było źródłem przychodu. W ocenie Zainteresowanej skoro nie wystąpił przychód, to nie wystąpiła podstawa opodatkowania od zbycia 75% udziałów w nieruchomości. Pozostałą części udziałów w działce nr , (tj. 25%), z tytułu dziedziczenia po Jej mężu połowę udziałów nabyła Jej córka i małżonek córki (postanowienie sądu z dnia 17 czerwca 1996 r.). Natomiast z tytułu dziedziczenia po zmarłej córce, udział (25%) nabyło 2 spadkobierców: Wnioskodawczyni i były mąż córki, o czym stwierdza postanowienie sądu z dnia 8 czerwca 2004 r. Z tytułu działu spadku i zniesienia współwłasności, w dniu 16 kwietnia 2008 r. w drodze ugody zawartej przed sądem, Wnioskodawczyni nabyła odpłatnie od męża zmarłej córki. Tym samym Wnioskodawczyni przejęła (nabyła) w całości udziały zmarłej córki w wysokości 25%. Odpłatne zbycie udziału spadkowego męża zmarłej córki nastąpiło przed upływem 5 lat od nabycia, zatem przychód uzyskany z ich sprzedaży podlega opodatkowaniu (jest źródłem przychodu) w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy. Podsumowując, Zainteresowana uważa, że Jej obowiązek podatkowy może dotyczyć wyłącznie przychodu uzyskanego ze sprzedaży udziałów (25%) w działce nr . W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) zwaną dalej updof, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie:
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie. Podkreślić należy, iż przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nie podlega opodatkowaniu. Ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w cytowanym wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w ten sposób, że zgodnie z art. 7 ust. 1 tej ustawy do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r. stosuje się zasady określone w ww. ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. Oznacza to zarazem, iż nowe zasady opodatkowania mają zastosowanie do dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw nabytych po 1 stycznia 2007 r. Wobec wyżej powołanych regulacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w przedstawionym stanie faktycznym, dla zastosowania zasad opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości istotne znaczenie ma data nabycia udziałów w nieruchomościach gruntowych i forma prawna jego nabycia. Przepisy prawa w sposób jednoznaczny określają moment i podstawę nabycia udziału w nieruchomości. W myśl art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci spadkodawcy jest dniem nabycia spadku przez spadkobierców. Z kolei sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę (art. 1025 § 1 K.c.). Tak więc istotnym z punktu widzenia prawa podatkowego jest dzień otwarcia spadku, czyli data śmierci spadkodawcy. Reasumując nabycie w nieruchomości gruntowej:
- nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ sprzedaż nastąpiła (2009 r.), czyli po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Ponadto na podstawie ugody zawartej przed sądem, Wnioskodawczyni nabyła od zięcia - jego udział spadkowy (1/8 po zmarłej żonie), po czym dokonała spłaty w wysokości 300 000 zł na jego rzecz. Zatem w dniu 16 kwietnia 2008 r. Wnioskodawczyni nabyła w drodze zniesienia współwłasności i działu spadku pozostałą część nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 924 i 925 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że dniem nabycia przez Wnioskodawczynię spadku jest data śmierci córki - 50% udział. Natomiast w 2008 r. nabyła w całości udział na wyłączną własność w drodze działu spadku, z obowiązkiem spłaty na rzecz Jej zięcia. Stosownie do art. 1035 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku. Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Zniesienie współwłasności polega na dokonaniu podziału rzeczy wspólnej należącej do wszystkich współwłaścicieli, ponieważ współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy. W rezultacie dochodzi tylko do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności. Jeżeli zatem udział w działkach powstałych w wyniku podziału jest zgodny z udziałem posiadanym przed zniesieniem współwłasności nie następuje nabycie podlegające opodatkowaniu, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością), jak i stan jej majątku osobistego. Zniesienie współwłasności, w wyniku którego udział w nieruchomości nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności. Jednakże nabycie nieruchomości w drodze działu spadku lub zniesienia współwłasności w części przekraczającej udział spadkowy (nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie) stanowi nabycie w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. Wobec powyższego nabycie części udziału w nieruchomości nastąpiło odpowiednio w 2003 r. oraz w 2008 r. Zatem do ustalenia skutków podatkowych dotyczących sprzedaży części nieruchomości nabytej w drodze działu spadku przy zniesieniu współwłasności ze spłatą na rzecz zięcia należy zastosować przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązujące po 31 grudnia 2006 r. Zgodnie z zasadami opodatkowania według przepisów cytowanej ustawy po nowelizacji obowiązującej od 1 stycznia 2007 r., podatek dochodowy od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) wynosi 19% podstawy obliczenia podatku, o czym stanowi art. 30e ust. 1 i ust. 4 tejże ustawy. Z uwagi na treść art. 30e ust. 2 ww. ustawy podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonych zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Stosownie do art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia. Natomiast w myśl art. 22 ust. 6c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), z zastrzeżeniem ust. 6d, stanowią udokumentowane koszty nabycia lub udokumentowane koszty wytworzenia, powiększone o udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania. Zgodnie z art. 22 ust. 6d ustawy za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Treść art. 22 ust. 6e ww. ustawy stanowi, iż wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6c i 6d, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych. Zgodnie z art. 30e ust. 4 i 5 ww. ustawy podatek ten jest płatny w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł. Reasumując, w świetle przedstawionego przez Wnioskodawczynię stanu faktycznego oraz powołanych przepisów należy uznać, iż uzyskany przychód z połowy 25% udziału nieruchomości gruntowej wynikającej ze zniesienia współwłasności dokonanej w 2008 r. poprzez spłatę spadkobiercy - podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ sprzedaż nastąpiła przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Zatem odnosząc się do przedstawionych pytań, tut. organ uznał, iż:
Końcowo tut. organ informuje, iż dokumenty dołączone przez Zainteresowaną do wniosku nie podlegają analizie i weryfikacji w ramach postępowania o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno. |
|
| 2009-07-01 |
