Istota interpretacji:

Jakie są skutki podatkowe zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony m.in. następujący stan faktyczny:

W oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116 ze zm. - Dz. U. z 2007r. Nr 125, poz. 873), zgodnie z którym:

" art. 48

1. Na pisemne żądanie najemcy spółdzielczego lokalu mieszkalnego, który przed przejęciem przez spółdzielnię mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z nim umowę przeniesienia własności lokalu, po dokonaniu przez niego:

1. spłaty zadłużenia z tytułu świadczeń wynikających z umowy najmu lokalu,
2. wpłaty wkładu budowlanego określonego przez zarząd spółdzielni w wysokości proporcjonalnej do powierzchni użytkowej zajmowanego mieszkania wynikającej ze zwaloryzowanej ceny nabycia budynku, jeżeli spółdzielnia nabyła budynek odpłatnie."
   
   

Do spółdzielni mieszkaniowej wpłynęło wiele wniosków najemców o przeniesienie własności lokalu. Ust. 3 natomiast stanowi: "jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nabyła mieszkanie zakładowe, o którym mowa w ust. 1, nieodpłatnie, najemca, o którym mowa w ust. 1, powinien pokryć koszty dokonanych przez spółdzielnię nakładów koniecznych przeznaczonych na utrzymanie budynku, w którym znajduje się ten lokal."

Spółdzielnia przenosi nieodpłatnie, na dotychczasowych najemców, którzy złożyli wnioski, po spełnieniu wymogów określonych w ustawie, własność lokali przy zachowaniu formy aktu notarialnego.

W związku z przysporzeniem w majątku osób, na rzecz, których spółdzielnia dokonuje przeniesienia własności lokali mieszkalnych powstała wątpliwość w zakresie interpretacji przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Spółdzielnia uważa, że po stronie osób, na rzecz których dokonuje się przeniesienia własności lokali mieszkalnych nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednakże na skutek publikacji prasowych i interpretacji prawa podatkowego dokonanego na wniosek jednej ze spółdzielni mieszkaniowych, z której wynika, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 93 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie dotyczy przeniesienia własności lokalu, który przed przejęciem przez spółdzielnie mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej, gdyż lokal ten utracił status lokalu zakładowego.

Spółdzielnia ma wątpliwości co do tego, jak należy interpretować zaistniały stan faktyczny w świetle przepisów podatkowych.

Spółdzielnia nadmienia, że przepisy o spółdzielniach mieszkaniowych nie nakładają na strony umowy przeniesienia własności lokalu obowiązku określenia wartości rynkowej lokalu, w szczególności w drodze wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę majątkowego. Przy przyjęciu, że powstaje przychód podlegający opodatkowaniu, rodzi się pytanie w jaki sposób spółdzielnia powinna określić przychód oraz czy powinna pomniejszyć ten przychód o nakłady konieczne, o których mowa w art. 48 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

1. Czy w przypadku przeniesienia na podstawie art. 48 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.) na pisemne żądanie najemcy, prawa własności lokalu przed przejęciem przez spółdzielnię mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej, powstaje po stronie osoby, na rzecz której dokonano przeniesienia własności lokalu, przychód podlegający opodatkowaniu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skutkujący po stronie spółdzielni obowiązkiem wystawienia odpowiedniego druku PIT-8C...
2. Jeżeli odpowiedź na pytanie Nr 1 jest twierdząca, to:
   a) w jaki sposób ustalić wysokość tego przychodu...
   b) czy ustalony przychód należy pomniejszyć o nakłady konieczne, które zostały wpłacone przez najemcę zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych...
   
   

Zdaniem wnioskodawcy, w przypadku przeniesienia na podstawie art. 48 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych - Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116 ze zm., na pisemne żądanie najemcy, prawa własności lokalu mieszkaniowego znajdującego się w budynku, będącym własnością spółdzielni mieszkaniowej, który to lokal przed przejęciem przez spółdzielnię mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej, powstaje po stronie osoby, na rzecz której dokonano przeniesienia własności lokalu, przychód podlegający opodatkowaniu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skutkujący po stronie spółdzielni obowiązkiem wystawienia odpowiedniego druku PIT-8C.

Ad.2a. Wysokość przychodu winna być ustalona przez spółdzielnię na podstawie dostępnych informacji na temat wartości rynkowej lokali będących przedmiotem umów przeniesienia własności.

Ad. 2b. Ustalony przychód należy pomniejszyć o nakłady konieczne wpłacone przez najemcę zgodnie z art. 48 ust. 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zgodnie z zasadą, iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Przychody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych mogą być osiągane z wykonywania różnych czynności faktycznych i prawnych, które zostały sklasyfikowane przez ustawodawcę według źródeł przychodów. Katalog źródeł przychodów zawarty jest w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Stosownie do przepisu art. 42a ww. ustawy, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52 i art. 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika (art. 11 ust. 2b ww. ustawy). Oznacza to, że przychodem z tytułu uzyskania rzeczy lub prawa po obniżonej cenie (tj. częściowo odpłatnego) jest różnica pomiędzy ceną rynkową stosowaną w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania, a kwotą zapłaconą zbywcy przez nabywcę.

W świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych warunkiem koniecznym do uzyskania świadczenia częściowo odpłatnego za przychód jest jego otrzymanie przez podatnika.

Zasady zawierania umów przeniesienia własności lokali na rzecz najemców określają przepisy ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. j. Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Zgodnie z art. 48 ust. 1 ww. ustawy na pisemne żądanie najemcy spółdzielczego lokalu mieszkalnego, który przed przejęciem przez spółdzielnię mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstwa państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z nim umowę przeniesienia własności lokalu, po dokonaniu przez niego:

1. spłaty zadłużenia z tytułu świadczeń wynikających z umowy najmu lokalu;
2. wpłaty wkładu budowlanego określonego przez zarząd spółdzielni w wysokości proporcjonalnej do powierzchni użytkowej zajmowanego mieszkania wynikającej ze zwaloryzowanej ceny nabycia budynku, jeżeli spółdzielnia nabyła budynek odpłatnie.
   
   

Ponadto, jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nabyła mieszkanie zakładowe, o którym mowa w ust. 1, nieodpłatnie, najemca, o którym mowa w ust. 1, powinien pokryć koszty dokonanych przez spółdzielnię nakładów koniecznych przeznaczonych na utrzymanie budynku, w którym znajduje się ten lokal (art. 48 ust. 3 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych).

W świetle powyższego, jeżeli przeniesienie własności lokali następuje na zasadach określonych w art. 48 ww. ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, to nie powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu realizacji przedmiotowej umowy. Nie ma bowiem miejsca przysporzenie majątkowe po stronie członka spółdzielni. W związku z tym na spółdzielni nie ciąży obowiązek wystawienia PIT - 8C.

Ponadto, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 93 ustawy o podatku dochodowym od fizycznych wolne od podatku dochodowego są dochody uzyskane z tytułu zakupu zakładowych budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych przez dotychczasowych najemców - w wysokości odpowiadającej różnicy między ceną rynkową tych budynków lub lokali a ceną zakupu.

Zwolnienie, o którym mowa w ww. art. 21 ust. 1 pkt 93, odnosi się wyłącznie do dochodów uzyskanych z tytułu zakupu zakładowych budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych przez dotychczasowych najemców, w związku z czym nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Mieszkania w przejętych budynkach straciły bowiem status zakładowych mieszkań (lokali mieszkalnych), stały się mieszkaniami wchodzącymi w skład zasobów spółdzielni mieszkaniowej. Osoby nabywające nie nabywają więc mieszkań zakładowych.

Wobec powyższego należało uznać stanowisko wnioskodawcy w tym zakresie za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.