Istota interpretacji:

Czy sprzedaż lokalu mieszkalnego nabytego w drodze spadku, w części w 1999r. i w części w 2007r. jest zwolniona od podatku dochodowego?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W listopadzie 1999r. zmarła matka wnioskodawcy. Po matce dziedziczyli ojciec, brat i wnioskodawca. Następnie w marcu 2007r. zmarł ojciec wnioskodawcy, po którym dziedziczył wnioskodawca i jego brat. Spadkobiercy nie przeprowadzili działu spadku i zniesienia współwłasności. Wnioskodawca w 2007r. sprzedał mieszkanie rodziców. Wnioskodawca wskazał, że przedmiotowe mieszkanie jest jego domem rodzinnym, w którym był zameldowany i mieszkał od chwili narodzin do 26 roku życia. Rodzice wnioskodawcy wykupili to mieszkanie od Skarbu Państwa w 1978r. w nadziei, że ten akt własności zapewni im możliwość swobodnego dysponowania swoim majątkiem.
Dodaje, że odziedziczone mieszkanie, to jedyny trwały majątek jego rodziców jakiego się dorobili za 50 lat ciężkiej i odpowiedzialnej pracy w hucie, za którą ojciec wnioskodawcy był wyróżniany i odznaczany wielokrotnie odznaczeniami resortowymi i państwowymi. Wnioskodawca uważa za krzywdzące i niesprawiedliwe, że 40 lat bycia właścicielem i ponoszenia w tym okresie wszelkich kosztów utrzymania i remontów, zostało przekreślone wprowadzoną ustawą nie uwzględniającą szczególnych okoliczności dotyczących mieszkań czy domów rodzinnych. Bo jak ma się krótkotrwały 12 miesięczny meldunek nawet w zupełnie "obcym" (np. kupionym w celach handlowych) mieszkaniu, które to meldunek zwalnia z podatku, do wieloletniego zamieszkania w domu rodzinnym. Wnioskodawca dodaje również, iż nie był poinformowany w kancelarii notarialnej (brak w akcie notarialnym wzmianki o ciążącym na nim jakimkolwiek podatku wynikającym ze sprzedaży mieszkania) o zmianie przepisów w związku z czym cały dochód ze sprzedaży był przeznaczony na cele remontowe jego obecnego domu co w myśl "starych" przepisów skutkowało brakiem opodatkowania transakcji.
Wnioskodawca informuje również, że cała kwota bezpośrednio po sprzedaży została wpłacona do banku na fundusze inwestycyjne, które w ciągu kilku miesięcy zamiast przynieść niewielki profit wygenerowały stratę w wysokości ok. 10.000 zł.
Wnioskodawca pragnie również poinformować, że późny termin składania wniosku o interpretację był związany z kolejnymi zmianami i uzupełnieniami dotyczącymi ustawy z 2007r., które jednak też nie dały jego zdaniem pełnej jasności w wielu kwestiach. Ostatnia zmiana jaka jest mu znana jest zawarta w dzienniku ustaw nr 59, która została wprowadzona według niego w dniu 27 kwietnia z terminem realizacji do 30 kwietnia 2008r. - wnioskodawca ma nadzieje, że jest to zmiana, która powinna być zinterpretowana na jego korzyść (chodzi o zameldowanie).
W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca sprecyzował iż, oczekuje udzielenia interpretacji prawa podatkowego do zaistniałego stanu po sprzedaży jego mieszkania rodzinnego, które nabył w drodze spadku po zmarłym w 2007r. ojcu w #189; części (druga połowa mieszkania przypadła bratu wnioskodawcy).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy należy od wyżej opisanej transakcji kupna-sprzedaży płacić podatek dochodowy...

Zdaniem wnioskodawcy w świetle powyższego stoi na stanowisku, iż nie powinien płacić podatku dochodowego od wyżej opisanej transakcji kupna-sprzedaży.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodu jest - z zastrzeżeniem ust. 2 - odpłatne zbycie m.in.:

1. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3. prawa wieczystego użytkowania gruntów
   - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
   
   

Ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw nabytych po 1 stycznia 2007r.
Aby ustalić moment nabycia, który jest istotny z punku widzenia ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy odnieść się do przepisów ustawy Kodeks cywilny.

Zgodnie z art. 924 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zmianami), spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Stosownie do powyższego, udziały w przedmiotowym lokalu mieszkalnym wnioskodawca nabył w drodze spadku w chwili śmierci spadkodawców tj. w 1999r. oraz w 2007r. W 1999r. wnioskodawca nabył udział w wysokości 1/3 z 1/2 udziału w nieruchomości należącego do matki wnioskodawcy, czyli 1/6 udziału w całej nieruchomości. Udział w wysokości 1/6 nabył również brat wnioskodawcy, natomiast pozostałe 4/6 udziału należały do ojca. W 2007r. wnioskodawca i jego brat nabyli w spodku pozostałe po ojcu udziały w nieruchomości - każdy z nich po 2/6. Tym samym wnioskodawca w spadku po rodzicach nabył połowę przedmiotowej nieruchomości.

Zgodnie zatem z ww. art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, którego brzmienie nie uległo zmianie, zbycie przez wnioskodawcę udziału odziedziczonego po matce w 1999r. nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie i nie powoduje powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu.

Natomiast w kwestii opodatkowania przychodu uzyskanego ze zbycia nabytego w 2007r. w drodze spadku po ojcu części udziału w lokalu mieszkalnym, stwierdzić należy, iż zastosowanie będą miały przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 01 stycznia 2007r.

W myśl art. 30e ust. 1 i 4 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007r., od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku i jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Podstawą obliczenia podatku, jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Zgodnie z art. 22 ust. 6d ww. ustawy za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.
Wysokość ww. nakładów, stosownie do art. 22 ust. 6e, ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych.

Jednakże, zgodnie z zapisem art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:

1. budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku,
2. lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
3. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
4. prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie
   - jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit. a)-d) na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia, z zastrzeżeniem ust. 21 i 22.
   
   

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 126 ustawy nie określa daty, od której należy liczyć okres zameldowania. Tym samym nie uzależnia zameldowania od posiadania tytułu własności do nieruchomości lub lokalu, lecz stanowi, że istotny jest fakt zameldowania podatnika na pobyt stały w zbywanym lokalu czy też budynku przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia. Bez znaczenia są natomiast stosunki własnościowe istniejące w okresie tych 12 miesięcy.

Zwolnienie to ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia, w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika (art. 21 ust. 21 ustawy). Należy przy tym wskazać, że w dniu 9 kwietnia 2008 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 2 kwietnia 2008 r. w sprawie przedłużenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych (Dz. U. Nr 59, poz. 361). Na podstawie tego rozporządzenia podatnikom, którzy uzyskali w 2007 r. przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych przedłużono prawo do składania oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z podatku dochodowego do dnia 30 kwietnia 2008r.

Zgodnie z art. 21 ust. 22 ww. ustawy, zwolnienie ma zastosowanie łącznie do obojga małżonków. Oznacza to, iż w razie zbycia lokalu stanowiącego współwłasność obojga małżonków, każdy z nich jako odrębny podatnik uzyska dochód w wysokości połowy wartości prawa, a zatem kwestię zastosowania zwolnienia należy rozpatrywać odrębnie w stosunku do każdego z małżonków. Tym samym 12 miesięczny okres zameldowania na pobyt stały należy liczyć odrębnie dla każdego z nich.

Ponadto zaznacza się, że zwolnieniem określonym w tym przepisie objęty jest wyłącznie przychód ze sprzedaży budynku lub lokalu mieszkalnego. Przychód ze sprzedaży gruntu lub udziału w gruncie związanego z tym budynkiem lub lokalem podlega opodatkowaniu na zasadach wymienionych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym przedmiotowe zwolnienie uzależnione jest od spełnienia łącznie dwóch warunków:

• okres zameldowania na pobyt stały nie krótszy niż dwunastomiesięczny przed data zbycia,
• terminowe złożenie oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia.
  
  

Niespełnienie któregokolwiek z tych warunków pozbawia podatnika prawa do skorzystania ze zwolnienia.

Wnioskodawca twierdzi, że w przedmiotowym lokalu był zameldowany przez 26 lat, jednakże nie informuje czy skutecznie złożył do urzędu skarbowego oświadczenie o spełnieniu warunków do zwolnienia. Wymóg złożenia w terminie oświadczenia jest bowiem, obok zameldowania na pobyt stały w sprzedawanym lokalu przez okres 12 miesięcy, warunkiem koniecznym do zastosowania omawianego zwolnienia. Należy zwrócić uwagę, że termin na złożenie oświadczenia jest terminem zawitym i nieprzywracalnym. W związku z powyższym, jeżeli wnioskodawca nie złożył w terminie do 30 kwietnia 2008r. oświadczenia, że był w sprzedanym lokalu mieszkalnym zameldowany na pobyt stały przez okres dłuższy niż 12 miesięcy to zwolnienie na podstawie tzw. ulgi meldunkowej mu nie przysługuje.

Należy podkreślić, iż zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od konstytucyjnej zasady powszechności opodatkowanie oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania. Chcąc skorzystać ze zwolnienia podatkowego podatnik powinien dołożyć wszelkich starań aby spełnić warunki uprawniające go do ulgi podatkowej.

Nie ma także znaczenia na jaki cel wnioskodawca przeznaczył lub zamierza przeznaczyć środki uzyskane ze sprzedaży lokalu mieszkalnego w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2007r., ponieważ ustawa w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 2007r. nie uzależnia możliwości zwolnienia z zapłaty podatku dochodowego od sposobu wydatkowania środków ze sprzedaży.

Reasumując, przychód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego odpowiadający udziałowi nabytemu w spadku po matce w 1999r. w ogóle nie podlega opodatkowaniu, natomiast dochód odpowiadający udziałowi nabytemu w spadku po ojcu w 2007r. - o ile nie zostały spełnione warunki uprawniające do skorzystania z tzw. ulgi meldunkowej - podlega opodatkowaniu 19% podatkiem według zasad określonych w ww. art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. A więc organ podatkowy nie mógł potwierdzić prawidłowości stanowiska wnioskodawcy, że od sprzedaży lokalu mieszkalnego nie powinien płacić podatku dochodowego, gdyż z wniosku nie wynika czy spełnione były oba warunki uprawniające wnioskodawcę do zwolnienia.
Stanowisko przedstawione przez wnioskodawcę, w którym powołuje się on na fakt, że zbywane mieszkanie było mieszkaniem rodzinnym i dorobkiem życia jego rodziców jest argumentacją o charakterze słusznościowym, która w żadnym wypadku nie daje podstaw do zastosowania zwolnienia z opodatkowania, jeżeli nie zostałyby spełniony którykolwiek z warunków omówionych wyżej.

Do wniosku wnioskodawca dołączył plik dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).
Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.