Pytanie:

Jak należy opodatkować przychody uzyskane z tytułu wykonywania czynności biegłego na rzecz sądów, prokuratury, policji oraz urzędów skarbowych?

Wnioskiem złożonym do tut. Organu podatkowego w dniu 18.01.2007r., uzupełnionym w dniu 22.02.2007r. o własne stanowisko w sprawie, wystąpił Pan o interpretacje w zakresie opodatkowania przychodów uzyskanych z tytułu wykonywania czynności biegłego na rzecz sądów, prokuratury, policji i urzędów skarbowych.

Z akt podatkowych oraz opisu stanu faktycznego wynika, że prowadzi Pan działalność gospodarczą w zakresie usług motoryzacyjnych, świadcząc również usługi rzeczoznawcy jako biegły sądowy dla sądów, prokuratury i policji. Dotychczas te instytucje przyjmowały Pana faktury VAT. Ostatnio w miesiącu grudniu 2006r. faktury VAT zostały zwrócone z żądaniem wystawienia ich bez nazwy firmy, jako sprzedawca ma widnieć na nich tylko Pana imię i nazwisko oraz podpis jako biegłego sądowego. Poinformowano Pana również, że od tak wystawionych faktur będą potrącane przed zapłatą zaliczki na podatek dochodowy.

Przedstawiając powyższe występuje Pan z zapytaniem:
- czy może wykonywać takie usługi rzeczoznawcze dla tych instytucji poza swoją firmą, jak umowa zlecenie lub o dzieło,
- czy może wystawiać faktury w sposób opisany wyżej i czy mają być one dwukrotnie opodatkowane podatkiem dochodowym (raz przez odbiorcę faktury i drugi przez Pana jako prowadzącego działalność gospodarczą)
,- jak wygląda sprawa wykonywania tego rodzaju usług dla urzędów skarbowych, jako biegły rzeczoznawca skarbowy, czy mają być wystawiane faktury VAT, czy też jako umowa o dzieło.

Zdaniem Pana w przypadku wykonywania czynności rzeczoznawczych biegłego sądowego na zlecenie sądu, prokuratury i policji, zgodnie z art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym zaliczki na podatek dochodowy potrącają te instytucje, natomiast jeżeli wyżej wymienione instytucje oraz urzędy skarbowe podpisują z Panem umowę o dzieło to wówczas wystawia Pan fakturę, którą ujmuje do przychodów z działalności gospodarczej.

Dokonując oceny prawnej przedstawionego przez Pana stanowiska, Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w Tarnowie stwierdza, co następuje:

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłami przychodu są m.in.: pozarolnicza działalność gospodarcza, działalność wykonywana osobiście. Jak wynika z treści art. 10 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 3 w/w ustawy, ustawodawca wskazał, iż pozarolnicza działalność gospodarcza i działalność wykonywana osobiście stanowią odrębne źródła przychodów.

Za pozarolniczą działalność gospodarczą - w myśl przepisów art. 5a pkt 6 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - uważa się działalność zarobkową (...) prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9. Tak więc dla celów podatkowych działalność prowadzona przez podatnika może być uznana za działalność gospodarczą pod warunkiem, że uzyskanych przychodów nie można zaliczyć do źródeł przychodów, o których mowa wyżej tj. np. do działalności wykonywanej osobiście.

Stosownie do przepisu art. 13 pkt 6 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów,o których mowa w pkt 9.Powyższy przepis jasno wskazuje, że czynności wykonywane przez osoby fizyczne będące biegłymi sądowymi, którym sąd lub prokurator zlecił wykonanie czynności z urzędu należy kwalifikować do przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Taka kwalifikacja przychodu powoduje, iż na sądach jako płatnikach dokonujących wypłat z powyższego tytułu ciąży obowiązek określony w art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tego przepisu osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności osobom określonym w art. 3 ust. 1 z tytułu działalności określonej m.in. w art. 13 pkt 2 i 4-9, są obowiązani jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy wg zasad określonych w tej regulacji prawnej. Nie ma w tym przypadku zastosowania art. 41 ust. 2 powołanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w myśl którego płatnicy nie są obowiązani do poboru zaliczek od należności z tytułów, o których mowa w art. 13 pkt 2 i 8, jeżeli podatnik złoży oświadczenie, że wykonywane przez niego usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.

W aspekcie powyższego, w sytuacji gdy osobie fizycznej (biegłemu) wykonującej również pozarolniczą działalność gospodarczą, organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd, prokurator lub policja zleci - na podstawie właściwych przepisów - wykonanie określonych czynności w ramach toczącego się postępowania sądowego, dochodzeniowego lub administracyjnego, to uzyskane z tego tytułu przychody należy zakwalifikować do działalności wykonywanej osobiście. W tym przypadku biegły nie wykonuje swoich czynności na podstawie stosunku cywilnoprawnego (jak ma to miejsce np. w działalności gospodarczej), kształtowanego w sposób umowny, pomiędzy jego stronami, na zasadzie swobody zawierania umów, przez określonej treści umowę zawieraną i wykonywaną na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks Cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Podstawą jego działania jest bowiem szczególny pozaumowny stosunek prawny, jaki powstaje w postępowaniu pomiędzy uprawnionym organem, który prowadzi postępowanie, a osobą, którą ten organ powołał.

O powołaniu biegłego w danym postępowaniu, rozstrzyga władczo organ prowadzący postępowanie. Działając w sposób władczy, sąd określa również wysokość wynagrodzenia biegłego. Wynagrodzenie to zatem nie stanowi przychodu z działalności gospodarczej i nie podlega opodatkowaniu wg zasad określonych w przepisach art. 44 ust. 1 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem - w świetle przedstawionego stanu faktycznego - należy wyłączyć z działalności gospodarczej przychody z tytułu prac wykonanych na zlecenie sądu, prokuratury i policji, co w konsekwencji wyeliminuje podwójne ich opodatkowanie.

Podkreślić jednocześnie należy, iż w przypadku zawarcia z sądem, prokuraturą, policją, urzędem skarbowym, umowy cywilnoprawnej poza zakresem toczącego się postępowania, przychody z tego tytułu zakwalifikować należy do przychodów z działalności gospodarczej. Jednocześnie w w/w instytucjach należy złożyć oświadczenie, że wykonywane usługi wchodzą w zakres prowadzonej działalności gospodarczej. Oświadczenie to będzie wówczas podstawą do zwolnienia w/w instytucji z obowiązku poboru zaliczek od wypłaconych należności.

Ustawodawca przewidział, że umowy zlecenia i umowy o dzieło mogą być wykonywane zarówno osobiście, jak i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Brak jest natomiast takiej możliwości w odniesieniu do przychodów wymienionych w art. 13 pkt 6, w tym m.in. do przychodów biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym.

W tym stanie faktycznym i prawnym przedstawione przez Pana we wniosku stanowisko w zakresie podatku dochodowego jest prawidłowe.