Pytanie:

Czy należy zapłacić podatek dochodowy od wypałconych należności zasądzonych przez Sąd wraz z odsetkami z tytułu wynagrodzenia za zastosowany wynalazek i jakie koszty uzyskania przychodu przysługują twórcy (współtwórcy) za korzystanie z wynalzaku przez podmiot gospodarczy?

Na powyższe postanowienie do tut. Izby wpłynęło zażalenie z dnia 20.11.2005 r, w którym zarzuca Pan organowi podatkowemu niewłaściwą kwalifikację należnego twórcy wynagrodzenia za korzystanie z wynalazku do przychodów z praw majątkowych oraz kwestionuje niezastosowanie 50% kosztów uzyskania przychodu w odniesieniu do tych należności.

Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym zaprezentowanym we wniosku oraz postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bochni, nr RP/415-21/05 z dnia 10.11.2005 r. nie znajduje podstaw do zmiany stanowiska zajętego przez organ pierwszej instancji.
Z akt sprawy wynika, iż jest Pan współtwórcą wynalazku, ogłoszonego przez Urząd Patentowy dnia 09.01.1995 r., nr ... Uprawnionym z patentu jest ... Instytut ... w K. W 1997 roku podpisana została "Umowa o współwłasności prawa z patentu" pomiędzy ... Spółką ... S. A. a wspomnianym wyżej ... Instytutem .... Z § 9 w/w umowy wynika, iż współuprawniony, korzystający z wynalazku ustala i wypłaca twórcom wynagrodzenie we własnym zakresie w oparciu o stosowną umowę, bądź zgodnie z obowiązującym u niego regulaminem. Ponieważ Kopalnia zastosowała wspomniany projekt wynalazczy w roku 1998, zwrócił się Pan do niej o wypłatę wynagrodzenia z tytułu korzystania z wynalazku, które ostatecznie wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 roku zasądzono wraz z ustawowymi odsetkami. Kopalnia "...", jako płatnik podatku dochodowego, przedstawiła Panu sposób wyliczenia przedmiotowego wynagrodzenia, w którym nie odliczyła 50% kosztów uzyskania przychodu oraz nie zastosowała zwolnienia odsetek z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
W piśmie z dnia 20.11.2005 roku, będącym zażaleniem na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bochni, wyraził Pan swoje niezadowolenie z zaprezentowanego przez organ podatkowy stanowiska i zwrócił się do Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z prośbą o ponowne wyjaśnienie dotyczące opodatkowania należności wraz z ustawowymi odsetkami, zasądzonymi przez sąd, z tytułu wynagrodzenia za zastosowany wynalazek.
Uregulowania zawarte w ustawie o podatku dochodowym dotyczące kosztów uzyskania przychodów przysługujących twórcom projektów wynalazczych należy rozpatrywać w kontekście przepisów o własności przemysłowej, określających status prawny twórców projektów wynalazczych w zakresie prawa do uzyskania patentu, prawa ochronnego oraz prawa do wynagrodzenia.
Sposób opodatkowania przychodów wynalazcy uzależniony jest od warunków, w jakich wynalazek został dokonany oraz w jakiej formie uzyskiwane są przychody. Status prawny twórców wynalazku w zakresie m. in. prawa do uzyskania patentu oraz prawa do wynagrodzenia regulują przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej z dnia 30 czerwca 2000 r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117).
Zgodnie z art. 11 ust. 1 w/w ustawy prawo do uzyskania patentu na wynalazek albo prawa ochronnego na wzór użytkowy, jak również prawa z rejestracji wzoru przemysłowego przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, twórcy.
Stosownie do art. 11 ust 3 - w razie dokonania wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego w wyniku wykonywania przez twórcę obowiązków ze stosunku pracy albo z realizacji innej umowy, prawo, o którym mowa w art. 1, przysługuje pracodawcy lub zamawiającemu, chyba, że strony ustaliły inaczej. Z kolei, w myśl przepisu art. 20 ustawy - Prawo własności przemysłowej, twórca wynalazku, wzoru użytkowego albo wzoru przemysłowego uprawniony do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji może przenieść to prawo nieodpłatnie lub za uzgodnioną zapłatą na rzecz przedsiębiorcy albo przekazać mu wynalazek, wzór użytkowy albo wzór przemysłowy do korzystania.
Przedstawione powyżej uregulowania prawne dotyczą przysługującego twórcy pierwotnego prawa do uzyskania patentu oraz prawa do jego przeniesienia. Wobec powyższego powołany przez Pana, w zażaleniu z dnia 20.11.2005 r., przepis art. 22 ust. 9 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnosi się do tych sytuacji, w których wypłata wynagrodzenia twórcy projektu wynalazczego wiąże się z zawarciem umowy przenoszącej prawo własności tego projektu. Wtedy to, zgodnie z brzmieniem powołanego przepisu, przysługują koszty uzyskania przychodów z tytułu zapłaty za przeniesienie prawa własności projektu wynalazczego, topografii, układu scalonego, znaku towarowego lub wzoru zdobniczego przez pierwszego właściciela - w wysokości 50% uzyskanego przychodu.
Jednakże, jak wynika z załączonych dokumentów, w przedmiotowej sprawie prawo własności wynalazku przeniesione zostało na ... Instytut ..., zaś Panu jako współtwórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia za korzystanie z tego wynalazku, na podstawie art. 22 cyt. wyżej ustawy o własności przemysłowej. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu, jeżeli strony nie umówiły się inaczej, twórca wynalazku ma prawo do wynagrodzenia za korzystanie z tego wynalazku przez przedsiębiorcę, gdy prawo korzystania z niego bądź prawo do uzyskania patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji przysługuje przedsiębiorcy na podstawie art. 11 ust. 3 i 5 lub art. 21. Z kolei, stosownie do ust. 3 art. 22 jeżeli umowa nie stanowi inaczej, wynagrodzenie wypłaca się w całości, najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy po upływie roku od dnia uzyskania pierwszych korzyści z wynalazku w ciągu dwóch miesięcy po upływie każdego roku od uzyskania tych korzyści, jednak nie dłużej niż przez 5 lat.
W świetle przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) wypłaconemu przez Kopalnię "..." wynagrodzeniu za korzystanie z wynalazku nie można przypisać charakteru zapłaty za przeniesienie prawa własności projektu wynalazczego, ani opłaty licencyjnej. Ponadto, świadczenie pieniężne zasądzone wyrokiem sądu nie została wypłacona Panu w ramach obowiązku wynikającego ze stosunku pracy, gdyż nie jest Pan zatrudniony w w/w Kopalni.
Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż przedmiotowe wynagrodzenie stanowi przychód z praw majątkowych, na podstawie art. 18 w/w ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty m. in. należności z tytułu praw majątkowych, na rzecz podatników objętych nieograniczonym obowiązkiem podatkowym, pełnią funkcję płatników. Ciąży na nich obowiązek obliczenia, pobrania i uiszczenia do właściwego organu podatkowego zaliczki na podatek dochodowy od omawianych należności.
Jeżeli chodzi o opodatkowanie odsetek, przyznanych wyrokiem sądu, za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, to kwestię tą reguluje treść art. 481 ustawy z dnia 23.04.1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Mówi on, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była z góry oznaczona, należą się odsetki ustawowe. Z powyższego przepisu wynika, że odsetki za zwłokę są traktowane niezależnie, t. j. nie można ich utożsamiać ze świadczeniem pieniężnym, w tym przypadku z wynagrodzeniem za stosowanie wynalazku. Ponieważ zwolnienie w zakresie opodatkowania w/w odsetek nie wynika z żadnego zwolnienia przedmiotowego zawartego w przytoczonej ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, odsetki te są przychodem z innych źródeł na podstawie art. 20 ust. 1 w/w ustawy.
Reasumując, stanowisko przedstawione przez Pana w piśmie z dnia 1.09.2005 roku (uzupełnionym dnia 25.10.2005 roku) odnośnie prawa do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu z tytułu wynagrodzenia wypłaconego Panu jako współtwórcy projektu wynalazczego przez Kopalnię "..." oraz zwolnienia z opodatkowania odsetek za zwłokę w wypłacie powyższego wynagrodzenia - należy uznać za nieprawidłowe.

Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji.

Decyzja niniejsza jest ostateczna w administracyjnym toku instancji.
Na decyzję przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach.