Pytanie:

W jaki sposób podatnicy mogą uwzględnić w rozliczeniu wspólnych dochodów małżonków, dochody osiągnięte za granicą?

W związku z powyższym, wątpliwość Pytających sprowadza się do ustalenia, czy małżonkowie chcąc wspólnie złożyć zeznanie podatkowe za 2005r. powinni wykazać dochód męża Podatniczki osiągnięty w Niemczech w części D zeznania podatkowego, czy w części H w pozycji 160 lub 161, jako dochód osiągnięty za granicą, o który zwiększona jest podstawa obliczenia podatku do ustalenia stopy procentowej.

Zdaniem Wnioskodawców, dochód zagraniczny męża Podatniczki powinien być wykazany w części H zeznania podatkowego w poz. 160 lub 161 jako dochód zagraniczny, o który zwiększona jest podstawa obliczenia podatku do ustalenia stopy procentowej od dochodów krajowych osiągniętych w Polsce przez Podatniczkę.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy). W myśl art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zasadę nieograniczonego obowiązku podatkowego stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Do dochodów osiąganych w Niemczech przez osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania w Polsce mają zastosowanie postanowienia umowy zawartej między Rzeczypospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisanej w Berlinie dnia 14 maja 2003r. (Dz. U. z 2005r. Nr 12, poz. 90). Na podstawie art. 7 ust. 1 w/w umowy, zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą w drugim Umawiającym się Państwie poprzez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, to zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Państwie, jednak tylko w tej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi. Dla rozstrzygnięcia kwestii opodatkowania dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej za granicą przez osobę fizyczną mającą miejsce zamieszkania w Polsce, kluczowe znaczenie ma zatem ustalenie, czy w świetle umowy podpisanej przez Polskę z danym państwem działalność gospodarcza jest wykonywana poprzez zakład położony na terenie innego państwa, czy też bez pomocy takiego zakładu.

W myśl art. 5 w/w umowy określenie "zakład" oznacza stałą placówkę, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jeżeli podatnik, oprócz dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, osiągał również dochody z tytułu prowadzonej działalności wykonywanej poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub ze źródeł przychodów znajdujących się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwolnione od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych umów międzynarodowych - podatek określa się w następujący sposób:

1. do dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym dodaje się dochody zwolnione od tego podatku i od sumy tych dochodów oblicza się podatek według obowiązującej skali podatkowej,
2. ustala się stopę procentową tego podatku, którą stosuje się do dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązek złożenia zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, ciąży na Podatniku, który uzyskał w roku podatkowym dochody podlegające opodatkowaniu.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych małżonkowie podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, między którymi istnieje wspólność majątkowa, pozostający w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, mogą być jednak, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym, z zastrzeżeniem art. 6a, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot określonych w art. 26 i art. 26c; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

W myśl art. 6 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zasada wyrażona w ust. 2 ma zastosowanie również, jeżeli jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany zgodnie z art. 27, lub osiągnął dochody w wysokości nie powodującej obowiązku uiszczenia podatku.

Z przedstawionego na wstępie stanu faktycznego wynika, że małżonek Podatniczki prowadzi działalność gospodarczą poza granicami kraju w formie zakładu i osiągane z tego tytułu przychody podlegają opodatkowaniu w Niemczech. Poza przychodami z pozarolniczej działalności gospodarczej, Podatnik nie osiąga innych przychodów. W związku z powyższym nie ma obowiązku złożenia indywidualnego zeznania o wysokości osiągniętych w roku podatkowym dochodów w Polsce, gdyż dochody te nie podlegają opodatkowaniu w kraju.

Ponieważ, jak wskazują Wnioskodawcy, pozostają oni w związku małżeńskim od 1996r., w którym obowiązuje ustrój ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej i nie mają do nich zastosowania przepisy o zryczałtowanym podatku dochodowym, mają prawo do wspólnego opodatkowania dochodów. Aby skorzystać ze wspólnego opodatkowania dochodów, małżonkowie, na swój wniosek wyrażony we wspólnym zeznaniu rocznym, złożonym w ustawowym terminie, zobowiązani są złożyć wspólne zeznanie o wysokości dochodów osiągniętych w roku podatkowym PIT-36. W zeznaniu tym należy wykazać dochody osiągnięte za granicą przez małżonka w części H zeznania, w wierszu "Dochody osiągnięte za granicą" w poz. 160 lub 161 (w zależności od tego, który z małżonków będzie ujęty w zeznaniu podatkowym jako podatnik, a który jako małżonek podatnika), w celu ustalenia stopy procentowej stanowiącej podstawę obliczenia podatku dochodowego od dochodów osiągniętych w kraju, według zasad określonych w art. 27 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem stanowisko Wnioskodawców, w sprawie sposobu uwzględnienia w rozliczeniu wspólnych dochodów małżonków, dochodów osiągniętych za granicą, należy uznać za prawidłowe.

W tym stanie faktycznym i prawnym postanowiono jak na wstępie.