Pytanie:

W jakim momencie Spółka winna odprowadzić zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu odpłatnego zbycia akcji na rzecz spółki w celu ich umorzenia, jeżeli należność ze sprzedaży jest wypłacana w ratach?

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Wnioskująca dokonała od swoich akcjonariuszy zakupu akcji celem umorzenia (40.000 akcji serii C i 322.000 akcji serii D). Na zwyczajnym Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy podjęta zostanie uchwała o umorzeniu nabytych od akcjonariuszy akcji. Umorzenie nastąpi z funduszy umorzenia akcji utworzonego z zysku spółki oraz z kapitału zapasowego. Dla przedstawienia całokształtu okoliczności Jednostka podkreśla, iż 322.000 akcji serii D zostało objętych przez spółkę jawną w zamian za wkład niepieniężny w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa, obejmującej m.in. środki trwałe, wartości niematerialne i prawne, należności od odbiorców, należności od dostawców, zobowiązania wobec budżetu i pracowników oraz wartość firmy.

Jednocześnie, zgodnie z umowami sprzedaży akcji cena ich zakupu winna zostać uiszczona w 21 ratach.

Mając na uwadze powyższe Spółka zwróciła się z zapytaniem, w jakim momencie Spółka winna odprowadzić zryczałtowany podatek dochodowy w przypadku osób fizycznych czy co miesiąc od nadwyżki, czy też w momencie przekroczenia wartości nominalnej, która jest równa kosztom uzyskania przychodu?

Zdaniem Wnioskującej nadwyżka, a tym samym obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku powstanie po wypłacie akcjonariuszom trzynastu rat tj. po przekroczeniu kwoty poniesionej na objęcie akcji.

Ustosunkowując się do przedstawionej powyżej kwestii, Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu, stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują następujące przepisy prawa podatkowego:

- art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), który stanowi, iż dochodem (przychodem) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także : dochód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) na rzecz spółki, w celu umorzenia tych udziałów (akcji),

- art. 24 ust. 5 d powołanej powyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym, dochodem z umorzenia udziałów lub akcji w spółkach mających osobowość prawną jest nadwyżka przychodu otrzymanego w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu obliczonymi zgodnie z art. 22 ust. 1f albo art. 23 ust. 1 pkt 38; jeżeli nabycie nastąpiło w drodze spadku lub darowizny, koszty ustala się w wysokości wartości z dnia nabycia spadku lub darowizny,

- art. 22 ust. 1 f ustawy podatkowej, który stanowi, iż w przypadku odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny, na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów, koszt uzyskania przychodów ustala się w wysokości:

1/ nominalnej wartości objętych udziałów (akcji) albo wkładów z dnia ich objęcia - jeżeli te udziały (akcje) albo wkłady zostały objęte w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część,

2/ wartości przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części, wynikającej ksiąg przedsiębiorstwa, określonej na dzień objęcia tych udziałów (akcji) albo wkładów, nie wyższej jednak niż ich wartość nominalna z dnia objęcia,

- art. 30 a ust. 1 pkt 4 cytowanej powyżej ustawy, zgodnie z którym, od uzyskanych dochodów (przychodów) m.in. z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, pobiera się 19 % zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a,

- art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowiący, iż płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych m.in. w art. 30 a ust.1,

- art. 42 ust.1 powołanej powyżej ustawy podatkowej, zgodnie z którym, płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku, w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, przesyłając jednocześnie deklarację według ustalonego wzoru.

Mając na uwadze powyższe przepisy, Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu, uprzejmie informuje, iż w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w art. 24 ust. 5 zawarto ogólną definicję dochodu z udziału w zyskach osób prawnych, zgodnie z którą jest nim dochód faktycznie uzyskany z udziału. Użycie wyrazu faktycznie niewątpliwie oznacza, że chodzi o dochód rzeczywisty, a nie jedynie hipotetyczny; bez przysporzenia majątkowego na rzecz akcjonariusza nie można mówić o dochodzie z udziału w zyskach osób prawnych. Tak więc, tylko taki dochód z umorzenia akcji, jest podlegającym opodatkowaniu dochodem z udziału w zyskach osób prawnych, który został faktycznie uzyskany przez akcjonariusza. Jednocześnie, w art. 24 ust. 5 powołanej ustawy, ustawodawca poprzez zamienne stosowanie pojęć "przychód" i "dochód" równe kryteria zamierza stosować zarówno przy opodatkowaniu przychodu jaki i dochodu.

Ponadto, zgodnie z art. 24 ust. 5d powołanej ustawy, dochodem z umorzenia udziałów lub akcji w spółkach mających osobowość prawną jest nadwyżka przychodu otrzymanego, w związku z umorzeniem nad kosztami uzyskania przychodu. Tak powstały dochód z kapitałów pieniężnych, zgodnie z treścią art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegać będzie opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym.

Na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na płatniku spoczywa obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego. Spółka jest zobowiązana naliczyć i pobrać 19% zryczałtowany podatek dochodowy od dokonanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości niepieniężnych oraz zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 powołanej ustawy, przekazać należną zaliczkę w terminie do 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek - na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według siedziby płatnika, przesyłając jednocześnie deklarację według ustalonego wzoru (PIT-8A).

Ustawodawca, konstruując obowiązki podatkowe w zakresie dochodów z umorzenia udziałów bądź akcji oczekuje opodatkowania nadwyżki otrzymanego przychodu ponad poniesionymi kosztami podatkowymi. Dopiero więc wystąpienie przesłanki " nadwyżki " obliguje do obliczenia i pobrania podatku. Zarazem w ustawie podatkowej (poza odesłaniem do art. 22 ust. 1f i art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy) brak jest regulacji wypowiadających się w kwestii "systemu" rozliczania kosztu w ratalnej spłacie należności dla akcjonariusza. Z tych więc względów podzielić należy pogląd Wnioskującej o wystąpieniu konieczności pobrania podatku w momencie wypracowania nadwyżki otrzymanych przychodów nad kosztami.

Przedmiotowa interpretacja co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskującą i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia tego zdarzenia.