Istota interpretacji:

Czy przychody i dochody z działalności gospodarczej uzyskane przez Wnioskodawcę ze sprzedaży towarów handlowych przejętych po zmarłej małżonce powinny być rozliczone na bieżąco w rozliczeniu podatkowym za te miesiące, w których dokonywał sprzedaży tych towarów, czy może należy to zrobić dopiero po zatwierdzeniu podziału spadku przez sąd poprzez dokonanie korekty rozliczenia za kolejne miesiące począwszy od września 2008 r. i poprzez dokonanie korekty zeznania rocznego za 2008 rok?

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna-przedsiębiorca, na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zainteresowany podaje, iż do niedawna odrębną działalność gospodarczą jako osoba fizyczna-przedsiębiorca prowadziła także Jego małżonka, która nagle zmarła we wrześniu 2008 roku.

Zarówno Wnioskodawca jak i Jego małżonka, w ramach swojego przedsiębiorstwa rozliczali dochody z działalności gospodarczej na podstawie Podatkowych Ksiąg Przychodów i Rozchodów wg stawki liniowej. Między małżonkami przez cały okres małżeństwa istniała wspólność majątkowa.

Małżonka Wnioskodawcy prowadziła głównie handel artykułami spożywczymi w sklepach należących do składników majątku jej przedsiębiorstwa. W chwili śmierci małżonki w sklepach były znaczne ilości towarów handlowych.

Wnioskodawca podaje, iż sądowy przewód spadkowy odbędzie się w późniejszym terminie, z pewnością nie wcześniej niż w 2009 roku. Wszystkie dzieci małżonków są pełnoletnie i Zainteresowany ustalił z nimi, że zrzekną się na Jego rzecz wszelkich roszczeń do spadku w części stanowiącej składniki majątku trwałego i obrotowego przedsiębiorstwa matki - małżonki Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 925 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, a zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.

W związku z powyższym Wnioskodawca podaje, iż uznając że po śmierci małżonki nabył w drodze spadku składniki majątku jej przedsiębiorstwa, aby uniknąć strat spowodowanych zepsuciem lub przeterminowaniem artykułów spożywczych i innych towarów, sporządził ich spis z natury wg cen netto za jakie nabyła je małżonka (zgodnie z § 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, w przypadku otrzymania składnika majątku w drodze darowizny lub spadku - za cenę zakupu uważa się wartość odpowiadającą cenie zakupu takiego samego lub podobnego składnika) i przyjął je na stan swojego przedsiębiorstwa, a następnie rozpoczął ich sprzedaż w ramach przedsiębiorstwa. Wnioskodawca informuje, że wartość tak sporządzonego spisu z natury zaliczył do kosztów podatkowych swojej działalności gospodarczej.

W praktyce Zainteresowany przejął całe przedsiębiorstwo po zmarłej żonie włączając je do swojego przedsiębiorstwa. Pracowników zmarłej żony przejął do swojego przedsiębiorstwa na zasadach wynikających z art. 23 Kodeksu Pracy.

Zgodnie z § 13 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów, za dowody księgowe uważa się również dokumenty zawierające dane, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 2, zgodnie z którym: podstawą zapisów w księdze są dowody księgowe, którymi są inne dowody, wymienione w § 13 i 14 stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej:

1. wiarygodne określenie wystawcy lub wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy,
2. datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, z tym że jeżeli data dokonania operacji gospodarczej odpowiada dacie wystawienia dowodu, wystarcza podanie jednej daty,
3. przedmiot operacji gospodarczej i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych,
4. podpisy osób uprawnionych do prawidłowego udokumentowania operacji gospodarczych
   - oznaczone numerem lub w inny sposób umożliwiający powiązanie dowodu z zapisami księgowymi dokonanymi na jego podstawie.

Sporządzony przez Wnioskodawcę po śmierci żony spis z natury towarów handlowych należących do przedsiębiorstwa małżonki, pozostałych po jej śmierci spełnia ww. wymogi i może być uznany za dowód księgowy stanowiący podstawę do zapisów w księdze podatkowej przedsiębiorstwa Wnioskodawcy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodów.

Czy przychody i dochody z działalności gospodarczej uzyskane przez Wnioskodawcę ze sprzedaży towarów handlowych przejętych po zmarłej małżonce powinny być rozliczone na bieżąco w rozliczeniu podatkowym za te miesiące, w których dokonywał sprzedaży tych towarów, czy może należy to zrobić dopiero po zatwierdzeniu podziału spadku przez sąd poprzez dokonanie korekty rozliczenia za kolejne miesiące począwszy od września 2008 r. i poprzez dokonanie korekty zeznania rocznego za 2008 rok...

Zdaniem Wnioskodawcy, przychody i dochody z działalności gospodarczej uzyskane ze sprzedaży towarów handlowych przejętych z przedsiębiorstwa zmarłej małżonki powinny być rozliczane na bieżąco w rozliczeniu podatkowym za te miesiące, w których sprzedaż tych towarów następowała.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) nie precyzuje wprost skutków prawnych związanych ze śmiercią podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, jednak śmierć podatnika jest jedną z form zakończenia bytu prawnego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, a więc również zakończeniem występowania podmiotu w obrocie gospodarczym w charakterze podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), spadkobiercy podatnika przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy. Natomiast § 2 ww. artykułu przewiduje, że jeżeli na podstawie przepisów prawa podatkowego, spadkodawcy przysługują prawa o charakterze niemajątkowym, związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, uprawnienia te przechodzą na spadkobierców, pod warunkiem dalszego prowadzenia tej działalności na ich rachunek.

W chwili śmierci prawa i obowiązki podatnika przechodzą na spadkobierców. Krąg spadkobierców ustalany jest zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego. Do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Treść art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że "prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej." Z tym momentem następuje ustalenie, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.

Natomiast zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą jego otwarcia (art. 925 Kodeksu cywilnego).

Ze złożonego wniosku wynika, iż przejęta działalność po zmarłej żonie będzie kontynuowana przez Wnioskodawcę. Postępowanie spadkowe odbędzie się w późniejszym terminie, z pewnością nie wcześniej niż w 2009 roku. Wszystkie dzieci Wnioskodawcy i jego żony są pełnoletnie. Zainteresowany ustalił z dziećmi, że zrzekną się wszelkich roszczeń do spadku w części stanowiącej składniki majątku trwałego i obrotowego przedsiębiorstwa matki - żony Wnioskodawcy, na jego rzecz.

W związku z powyższym Wnioskodawca uznał, że po śmierci małżonki nabył w drodze spadku składniki majątku jej przedsiębiorstwa i aby uniknąć strat spowodowanych zepsuciem lub przeterminowaniem artykułów spożywczych i innych towarów sporządził ich spis z natury wg cen netto za jakie nabyła je żona.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) za przychód z działalności gospodarczej, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 uważa się kwoty należne choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Stosownie do art. 14 ust. 1c powołanej ustawy za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 1e, 1h i 1i, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1. wystawienia faktury albo
2. uregulowania należności.

W myśl art. 24 ust. 2 ww. ustawy u podatników osiągających dochody z działalności gospodarczej i prowadzących księgi przychodów i rozchodów dochodem z działalności jest różnica pomiędzy przychodem w rozumieniu art. 14 a kosztami uzyskania powiększona o różnicę pomiędzy wartością remanentu końcowego i początkowego towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków, jeżeli wartość remanentu końcowego jest wyższa niż wartość remanentu początkowego, lub pomniejszona o różnicę pomiędzy wartością remanentu początkowego i końcowego, jeżeli wartość remanentu początkowego jest wyższa.

Zatem jeśli Wnioskodawca na dzień śmierci małżonki sporządził spis z natury i objęte tym spisem towary przyjął na stan przedsiębiorstwa to uzyskane przychody z tytułu sprzedaży przejętych po zmarłej małżonce towarów handlowych stanowią przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej i powinny być uwzględnione na bieżąco w rozliczeniu podatkowym.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Ponadto tut. Organ informuje, iż w dniu 15 stycznia 2009 r. wydano odrębne interpretacje indywidualne dotyczące:

• podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kosztów uzyskania przychodów nr ILPB1/415-862/08-2/AA,
• podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie prawidłowego ujęcia towarów handlowych w spisie z natury nr ILPB1/415-862/08-4/AA,
• podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych na osobę zmarłą oraz w zakresie rozliczania podatku VAT należnego od osiągniętego obrotu z tytułu sprzedaży towarów handlowych nr ILPP1/443-998/08-2/AI.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.

Referencje