Pytanie:

Czy przyjęty sposób rozliczania się z dochodów osiągniętych z działalności gospodarczej opisanej wyżej jest prawidłowy?

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie po rozpatrzeniu wniosku wniesionego w dniu 27.04.2007 roku, w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, w zakresie prowadzenia przez małżonków wspólnej działalności gospodarczej na dwa odrębne wpisy do ewidencji działalności gospodarczej bez zawarcia umowy spółki cywilnej, działając na podstawie art. 14a § 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 29.08.1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) w związku z przepisami art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku Nr 14, poz. 176 z późn. zm.)postanawia uznać, że stanowisko przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe.

W dniu 27.04.2007 roku, do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie, wpłynął wniosek o udzielenie interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa podatkowego, dotyczącej prowadzenia przez małżonków wspólnej działalności gospodarczej na dwa odrębne wpisy do ewidencji działalności gospodarczej bez zawarcia umowy spółki cywilnej. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 24.05.2007 roku. W przedmiotowej sprawie nie toczy się postępowanie podatkowe, kontrola podatkowa ani też postępowanie przed sądem administracyjnym.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż do momentu wejścia w życie ustawy z dnia 2.07.2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z dnia 6.08.2004 roku Nr 173, poz. 1807 ze zm.) działalność gospodarczą podatnicy prowadzili wspólnie na imię obojga małżonków. Po wejściu w życie wymienionej ustawy, z dniem 25.11.2004 roku, każde z małżonków dokonało odrębnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Jednak nadal w obrocie gospodarczym funkcjonują jako firma prowadzona przez Nich wspólnie, choć bez zawarcia między małżonkami umowy spółki cywilnej, z tej przyczyny, że małżonkowie nie posiadają odrębności majątkowej. Formalnie ciężar działalności związany jest z wpisem męża, który jest również czynnym podatnikiem VAT. W zakresie podatku dochodowego, dochody z firmy każde z małżonków rozliczało odrębnie po 50%. Sposób rozliczenia za poszczególne lata z podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 roku Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) przedstawia się następująco: Małżonka: 2004 rok - zasady ogólne, 2005 rok - podatek liniowy, 2006 rok - podatek liniowy, Małżonek: 2004 rok - zasady ogólne, 2005 rok - podatek liniowy, 2006 rok - podatek liniowy.

Na tle powyższego stanu faktycznego, sformułowano następujące pytanie: Czy przyjęty sposób rozliczania się z dochodów osiągniętych z działalności gospodarczej opisanej wyżej jest prawidłowy?Według przedstawionego stanowiska przez Podatników, pozostawanie we wspólności majątkowej pozwalało na wybór i sposób rozliczania się z podatku dochodowego od osób fizycznych z działalności gospodarczej w sposób przedstawiony w stanie faktycznym.

Analizując przedstawione zagadnienie, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie, stwierdza co następuje: Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2.07.2004 roku o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 z późn. zm.), przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest, osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej.

Ponadto, z uregulowań zawartych w art. 68 ustawy z dnia 2.07.2004 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 z późn. zm.) wynika, że małżonkowie którzy dotychczas byli wpisani do ewidencji działalności gospodarczej pod wspólnym numerem ewidencyjnym, zostali zobligowani do złożenia do końca 2005 roku, wniosku o zmianę wspólnego wpisu w ewidencji działalności gospodarczej na dwa odrębne wpisy. W przypadku braku złożenia stosownego wniosku na organie ewidencyjnym spoczywał obowiązek wykreślenia wspólnego wpisu małżonków z ewidencji działalności gospodarczej w terminie do 31.12.2005 roku. W związku z tym, z końcem 2005 roku z ewidencji działalności gospodarczej, wyeliminowana została działalność zarejestrowana na imię obojga małżonków, jako forma prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Po zmianie wpisów w ewidencji działalności gospodarczej, małżonkowie mogą:

1. pozostawić tylko jednego z małżonków w ewidencji, który będzie prowadził działalność we własnym imieniu i na własny rachunek (drugi zrezygnuje z prowadzenia działalności gospodarczej),
2. rozdzielić się i działać jako dwaj niezależni przedsiębiorcy wpisani osobno pod własnymi numerami w ewidencji działalności gospodarczej bez łączenia się umową spółki,
3. prowadzić działalność gospodarczą w spółce cywilnej lub spółce osobowej prawa handlowego (np. w spółce jawnej).

Dla rozliczeń podatku dochodowego od osób fizycznych, realizacja obowiązku nałożonego przez ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, polegającego na zmianie wpisu w ewidencji działalności gospodarczej, nie musi powodować zmiany sposobu rozliczenia. Jednakże, zależeć to będzie od formy organizacyjnej działalności, jaką małżonkowie wybiorą po zmianie wpisu. Wspólne prowadzenie działalności gospodarczej przez małżonków posiadających odrębne wpisy do ewidencji działalności, jest możliwe tylko w formie organizacyjnej przewidzianej prawem cywilnym tj. spółki cywilnej lub przepisami kodeksu spółek handlowych np. spółki jawnej. W związku z tym, w celu wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej małżonkowie powinni zawrzeć umowę spółki cywilnej lub innej spółki osobowej. Po zawarciu takiej umowy, zdarzenia gospodarcze ewidencjonowane są w jednej księdze, a przychody, koszty uzyskania przychodów, dochód bądź strata, rozliczane przez każdego z małżonków proporcjonalnie do posiadanych udziałów wynikających z zawartej umowy.

W przypadku, gdy nie dojdzie do zawarcia umowy spółki, to brak jest podstaw do proporcjonalnego opodatkowania uzyskiwanego dochodu ze źródła jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, przez każdego z małżonków stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tej sytuacji, każdy z małżonków, traktowany będzie jako odrębny przedsiębiorca, prowadzący własną pozarolniczą działalność gospodarczą, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

W przedstawionym stanie faktycznym,w związku z tym, iż nie zawarto umowy spółki, każdy z małżonków z chwilą uzyskania odrębnego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, uzyskał status odrębnego przedsiębiorcy prowadzącego odrębną pozarolniczą działalność gospodarczą, dlatego też na podstawie art. 24a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, że "osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych są obowiązane prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów z zastrzeżeniem ust. 3 i 5, albo księgi rachunkowe zgodnie z odrębnymi przepisami (...)", każdy z małżonków zobligowany był do zaprowadzenia odrębnej podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz do odprowadzenia należnego podatku od całości dochodów uzyskiwanych z tytułu prowadzenia indywidualnie pozarolniczej działalności gospodarczej.

W związku z powyższym, z chwilą uzyskania odrębnych wpisów do ewidencji działalności gospodarczej przez małżonków, brak jest podstaw prawnych do dokonywania rozliczeń w podatku dochodowym od osób fizycznych udziałem w przychodach i kosztach uzyskania przychodów po 50% każdemu z małżonków. W związku z powyższym, stanowisko zawarte w zapytaniu jest nieprawidłowe.