Pytanie:

Czy przekazanie zakładu synowi w formie darowizny będzie powodowało obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych i czy w związku z tym będzie ustalany dochód na dzień likwidacji?

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Podatnik prowadzący samodzielnie pozarolniczą działalność gospodarczą w zakresie handlu, zamierza przekazać w formie darowizny całe swoje przedsiębiorstwo tj. lokal użytkowy wraz z wyposażeniem, składniki majątku trwałego oraz towary handlowe znajdujące się w sklepie synowi.

Z dniem dokonania powyższej czynności nie będzie prowadziła działalności gospodarczej i dokona jej wykreślenia w odpowiedniej ewidencji oraz powiadomi o tym fakcie Urząd Skarbowy.

W złożonym piśmie Podatnik wskazał również, iż spisanie umowy darowizny przedsiębiorstwa nastąpi po sporządzeniu w dniu 31 grudnia 2006 roku spisu towarów handlowych i dopiero po dokonaniu powyższej czynności u notariusza działalność gospodarcza prowadzona na nazwisko Podatnika zostanie wykreślona z ewidencji i zlikwidowana.

Z uwagi na powyższe Podatnik zadał pytanie: czy przekazanie zakładu synowi w formie darowizny będzie powodowało obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych i czy w związku z tym będzie ustalany dochód na dzień likwidacji.

Zdaniem Podatnika biorąc pod uwagę zapis art. 10 jak i art. 14 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych, zbycie zakładu w formie darowizny nie stanowi przychodu, dlatego też nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w tym podatku. Jednocześnie, zdaniem Podatnika w związku z tym, iż przekazanie zakładu nastąpi przed dokonaniem likwidacji działalności nie będzie miał również zastosowania przepis wynikający z art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 5a pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku (jednolity tekst z 2000 roku Dz. U. Nr 14, poz. 176 ze zm.) o podatku dochodowym od osób fizycznych przedsiębiorstwo - to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. W związku z powyższym przedsiębiorstwo w myśl przepisów art. 55 Kodeksu cywilnego jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Natomiast instytucja prawna darowizn jest uregulowana w przepisach art. 888-902 Kodeksu cywilnego. I tak przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

Jednakże biorąc pod uwagę art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadku i darowizn, zatem darowizna przedsiębiorstwa nie prowadzi do powstania przychodu po obu stronach czynności prawnej.

Z kolei w myśl art. 24 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w razie zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego o likwidacji działalności gospodarczej, dochód ustala się przy zastosowaniu do wartości ustalonej według cen zakupu pozostałych na dzień likwidacji towarów handlowych, materiałów (surowców) podstawowych i pomocniczych, półwyrobów, wyrobów gotowych, braków i odpadków oraz rzeczowych składników majątku związanego z wykonywaną działalnością, nie będących środkami trwałymi - takiego wskaźnika procentowego, jaki wynika z udziału dochodu w przychodach w okresie ostatnich trzech miesięcy poprzedzających miesiąc, w którym nastąpiła likwidacja działalności, a jeżeli w tym okresie dochód nie wystąpił - w roku podatkowym poprzedzającym rok, w którym nastąpiła likwidacja.

Za datę likwidacji działalności gospodarczej uważa się datę określoną w zawiadomieniu, o którym mowa w zdaniu poprzednim.

Natomiast nie ustala się dochodu na dzień likwidacji, jeżeli:

1. w wyniku zmiany formy prawnej lub połączenia przedsiębiorstw składniki majątku objęte remanentem zostały wniesione w formie wkładu lub aportu do nowo powstałego lub istniejącego przedsiębiorcy,
2. nastąpiła całkowita lub częściowa zmiana branży,
3. osoba fizyczna wniosła w formie wkładu lub aportu do spółki cywilnej albo spółki handlowej składniki majątku objęte remanentem,
4. nastąpiło przekształcenie spółki cywilnej w spółkę handlową lub osobowej spółki handlowej w inną osobową spółkę handlową albo w kapitałową spółkę handlową.

Zgodnie natomiast z art. 44 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podatek od dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 3 tj. z remanentu likwidacyjnego, ustala się w formie ryczałtu w wysokości 10% tego dochodu.

Jak wskazuje treść powyższych przepisów zryczałtowany podatek dochodowy występuje w sytuacji likwidacji działalności gospodarczej.

Jeżeli zatem darowizna zostanie przekazana przed wykreśleniem z ewidencji działalności gospodarczej, a w momencie likwidacji przedsiębiorstwa remanent likwidacyjny wyniesie "zero" nie powstanie obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu z remanentu likwidacyjnego.

Jednocześnie należy zauważyć, że remanent likwidacyjny sporządzony w sposób przewidziany w zacytowanym przepisie nie obejmuje składników majątku, które stanowią środki trwałe wykorzystywane w działalności (także tych, które z uwagi na niską wartość zostały jednorazowo umorzone). Fakt likwidacji działalności nie nakłada więc obowiązku opodatkowania podatkiem dochodowym wartości składników majątku trwałego. Sytuacja uległaby zmianie w przypadku, gdyby składniki te po jakimś czasie zostały np. sprzedane. Wówczas zastosowanie znajdzie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że na dzień 31 grudnia 2006 roku Podatnik ustali dochód lub stratę z działalności gospodarczej według zasad określonych w art. 24 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. z uwzględnieniem różnicy pomiędzy wartością remanentu początkowego sporządzonego na dzień 31.12.2005r. i końcowego sporządzonego na dzień 31.12.2006r. W dalszej kolejności umową notarialną przekaże w formie darowizny na rzecz syna całe przedsiębiorstwo tj. lokal użytkowy wraz z wyposażeniem, składniki majątku trwałego oraz towar znajdujący się w sklepie. Następnie, po dokonaniu powyższych czynności, wykreśli z Ewidencji Działalności Gospodarczej przedmiotową działalność i zgłosi ten fakt w Urzędzie Skarbowym.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż nie powstanie obowiązek podatkowy wynikający z art. 44 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w momencie likwidacji przedsiębiorstwa, o ile remanent likwidacyjny wyniesie "zero", gdyż akt umowy darowizny zostanie spisany przed wykreśleniem z odpowiedniej ewidencji przedmiotowej działalności.

Obowiązek ten zaistniałyby wówczas, gdyby Podatnik zamierzał zlikwidować prowadzoną przez siebie działalność gospodarczą, a następnie przekazałby całą wartość przedsiębiorstwa w formie darowizny synowi, gdyż fakt przekazania w powyższy sposób wartości całej firmy nie znajduje uzasadnienia dla zastosowania zwolnienia z tytułu ustalonego w ten sposób dochodu, a w ślad za tym i podatku.

Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym przekazanie w formie darowizny synowi wartości całego przedsiębiorstwa przed faktycznym wykreśleniem z ewidencji działalności gospodarczej przedmiotowej firmy oraz wykazania w momencie likwidacji przedsiębiorstwa "zerowego" remanentu likwidacyjnego, nie spowoduje powstania obowiązku zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodu z remanentu likwidacyjnego.

Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny i prawny należy stwierdzić, iż stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe.

Jednocześnie informuje się, iż w zakresie podatku od towarów i usług zostanie wydane odrębne postanowienie.